بَابٌ في كَمْ يُقْرَأُ الْقُرْآنُ
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ لِي ابْنُ شُبْرُمَةَ نَظَرْتُ كَمْ يَكْفِي الرَّجُلَ مِنَ الْقُرْآنِ فَلَمْ أَجِدْ سُورَةً أَقَلَّ مِنْ ثَلاَثِ آيَاتٍ، فَقُلْتُ لاَ يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يَقْرَأَ أَقَلَّ مِنْ ثَلاَثِ آيَاتٍ.
Али, Суфёндан ривоят қилади: Ибн Шубрума менга: Мен кишига Қуръандан қанча (ўқиш) кифоя қилишини қарадим, уч оятдан камроқ сурани топмадим, деди. Бас, мен: Ҳеч кимга уч оятдан камроқ ўқиш дуруст эмас, дедим.
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ أَنْكَحَنِي أَبِي امْرَأَةً ذَاتَ حَسَبٍ فَكَانَ يَتَعَاهَدُ كَنَّتَهُ فَيَسْأَلُهَا عَنْ بَعْلِهَا فَتَقُولُ نِعْمَ الرَّجُلُ مِنْ رَجُلٍ لَمْ يَطَأْ لَنَا فِرَاشًا وَلَمْ يُفَتِّشْ لَنَا كَنَفًا مُذْ أَتَيْنَاهُ فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَيْهِ ذَكَرَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " الْقَنِي بِهِ ". فَلَقِيتُهُ بَعْدُ فَقَالَ " كَيْفَ تَصُومُ ". قَالَ كُلَّ يَوْمٍ. قَالَ " وَكَيْفَ تَخْتِمُ ". قَالَ كُلَّ لَيْلَةً. قَالَ " صُمْ فِي كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةً وَاقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي كُلِّ شَهْرٍ ". قَالَ قُلْتُ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ. قَالَ " صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْجُمُعَةِ ". قُلْتُ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ. قَالَ " أَفْطِرْ يَوْمَيْنِ وَصُمْ يَوْمًا ". قَالَ قُلْتُ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ. قَالَ " صُمْ أَفْضَلَ الصَّوْمِ صَوْمِ دَاوُدَ صِيَامَ يَوْمٍ وَإِفْطَارَ يَوْمٍ وَاقْرَأْ فِي كُلِّ سَبْعِ لَيَالٍ مَرَّةً ". فَلَيْتَنِي قَبِلْتُ رُخْصَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَاكَ أَنِّي كَبِرْتُ وَضَعُفْتُ فَكَانَ يَقْرَأُ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ السُّبْعَ مِنَ الْقُرْآنِ بِالنَّهَارِ وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ يَعْرِضُهُ مِنَ النَّهَارِ لِيَكُونَ أَخَفَّ عَلَيْهِ بِاللَّيْلِ وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَتَقَوَّى أَفْطَرَ أَيَّامًا وَأَحْصَى وَصَامَ مِثْلَهُنَّ كَرَاهِيةَ أَنْ يَتْرُكَ شَيْئًا فَارَقَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ فِي ثَلاَثٍ وَفِي خَمْسٍ وَأَكْثَرُهُمْ عَلَى سَبْعٍ.
Мусо, Абу Авонадан, у Муғирадан, у Мужоҳиддан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилади: Отам мени ҳасаб-насабли (шарафли) бир аёлга уйлантирди. У келинини (яъни хотинимни) кўриб турарди ва ундан эри ҳақида сўрарди. У: Нақадар яхши киши — биз унга келганимиздан бери у бизнинг тўшагимизни босмади (хотин билан ётмади) ва бизнинг ҳеч (хилват) жойимизни ковламади (қарамади), дерди. Бу унга узоқ чўзилганида (отам) буни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга зикр қилди. У: «Уни менга йўлиқтир» дедилар. Мен кейин у кишини учратдим. У: «Қандай рўза тутасан?» дедилар. Мен: Ҳар куни, дедим. У: «Қандай хатм қиласан (Қуръанни)?» дедилар. Мен: Ҳар кеча, дедим. У: «Ҳар ойда уч (кун) рўза тут ва Қуръанни ҳар ойда (бир марта) ўқи (хатм қил)» дедилар. Мен: Мен бундан кўпроққа қодирман, дедим. У: «Ҳафтада уч кун рўза тут» дедилар. Мен: Мен бундан кўпроққа қодирман, дедим. У: «Икки кун ифтор қил (рўза тутма), бир кун рўза тут» дедилар. Мен: Мен бундан кўпроққа қодирман, дедим. У: «Энг афзал рўзани — Довуд рўзасини тут: бир кун рўза, бир кун ифтор; ва ҳар етти кечада бир марта (Қуръанни) ўқи (хатм қил)» дедилар. Қанийди мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг рухсатини қабул қилганимда! Бунинг сабаби шуки, мен кексайдим ва заифлашдим. (Абдуллаҳ ибн Амр) оиласининг баъзисига кундузда Қуръандан еттидан бирини ўқиб берарди, ўқийдиган (қисмни) кундузда (ёдида) кўриб (машқ қилиб) қўярди, токи кечаси унга енгилроқ бўлсин учун. Қувватга келмоқчи бўлганида бир неча кун ифтор қиларди ва (ўшаларни) санаб, шунчасигача рўза тутарди — Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ажраган (пайтда амал қилган) бирор нарсани тарк қилишни ёқтирмасди. Абу Абдуллаҳ (Бухорий): Уларнинг баъзиси «уч (кун)да», баъзиси «беш (кун)да» деди, кўпчилиги «етти (кун)да» (деган фикрда), деди.
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فِي كَمْ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ ".
Саъд ибн Ҳафс, Шайбондан, у Яҳёдан, у Муҳаммад ибн Абдураҳмондан, у Абу Саламадан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилади: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам менга: «Қуръанни қанчада (неча кунда) ўқийсан (хатм қиласан)?» дедилар.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، مَوْلَى بَنِي زُهْرَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ـ قَالَ وَأَحْسِبُنِي قَالَ ـ سَمِعْتُ أَنَا مِنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي شَهْرٍ ". قُلْتُ إِنِّي أَجِدُ قُوَّةً حَتَّى قَالَ " فَاقْرَأْهُ فِي سَبْعٍ وَلاَ تَزِدْ عَلَى ذَلِكَ ".
Ишоқ, Убайдуллаҳдан, у Шайбондан, у Яҳёдан, у Бану Зуҳранинг озоди Муҳаммад ибн Абдураҳмондан, у Абу Саламадан — (Яҳё): Ўйлайманки, у: Мен Абу Саламадан эшитдим, деди — у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қуръанни бир ойда ўқи (хатм қил)» дедилар. Мен: Мен қувват сезаман, дедим — то: «Бас, уни етти (кун)да ўқи ва бундан оширма» дегунларигача.