Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг котиби

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ ابْنَ السَّبَّاقِ، قَالَ إِنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ إِنَّكَ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاتَّبِعِ الْقُرْآنَ‏.‏ فَتَتَبَّعْتُ حَتَّى وَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ التَّوْبَةِ آيَتَيْنِ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ لَمْ أَجِدْهُمَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرَهُ ‏{‏لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ‏}‏ إِلَى آخِرِهِ‏.‏

Яҳё ибн Букайр, Лайсдан, у Юнусдан, у Ибн Шиҳобдан ривоят қилади: Ибнус Саббоқ айтди: Зайд ибн Собит айтди: Абу Бакр (розияллаҳу анҳу) менга (одам) юбориб: Сен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга ваҳий ёзардинг, бас, Қуръанни изла, деди. Мен излаб, то Тавба сурасининг охиридан икки оятни Абу Хузайма Ансорий ёнида топгунимча (изладим) — уларни ундан бошқа ҳеч кимда топмадим — «Албатта сизларга ўзларингиздан бўлган, сизнинг машаққатингиз унга оғир (ботадиган) бир Расул келди» дан то охирига қадар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ‏}‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ادْعُ لِي زَيْدًا وَلْيَجِئْ بِاللَّوْحِ وَالدَّوَاةِ وَالْكَتِفِ ـ أَوِ الْكَتِفِ وَالدَّوَاةِ ـ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اكْتُبْ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ ‏"‏ وَخَلْفَ ظَهْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَمْرُو بْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا تَأْمُرُنِي فَإِنِّي رَجُلٌ ضَرِيرُ الْبَصَرِ فَنَزَلَتْ مَكَانَهَا ‏{‏لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ‏}‏ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏{‏غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ‏}‏‏"‏

Убайдуллаҳ ибн Мусо, Исроилдан, у Абу Ишоқдан, у Бародан ривоят қилади: «Мўминлардан (узрсиз уйда) ўтирганлар билан Аллаҳ йўлида жиҳод қилгувчилар тенг бўлмайди» (ояти) нозил бўлганда, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Менга Зайдни чақир, у лавҳ, сиёҳдон ва курак суяк (ёки курак суяк ва сиёҳдон) билан келсин» дедилар. Сўнг: «Ёз: Ла яставий-л-қоидууна (ўтирганлар тенг бўлмайди)» дедилар. Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг орқалари ортида кўр Амр ибн Умму Мактум бор эди. У: Эй Расулуллаҳ, менга нима буюрасиз? Мен кўзи ожиз кишиман-ку, деди. Шунда ўша (оят) ўрнига «Мўминлардан ўтирганлар Аллаҳ йўлида (жиҳод қилувчилар билан) тенг бўлмайди, зарар (узр) эгаларидан бошқа» (деб) нозил бўлди.