حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى} قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هَذِهِ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا، وَيُرِيدُ أَنْ يَنْتَقِصَ صَدَاقَهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ، قَالَتْ وَاسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} إِلَى {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} فَأَنْزَلَ اللَّهُ لَهُمْ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ جَمَالٍ وَمَالٍ رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا وَنَسَبِهَا فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، وَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبَةً عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ تَرَكُوهَا وَأَخَذُوا غَيْرَهَا مِنَ النِّسَاءِ، قَالَتْ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا الأَوْفَى فِي الصَّدَاقِ.
Яҳё ибн Букайр, Лайсдан, у Уқайлдан, у Ибн Шиҳобдан: Менга Урва хабар берди: У Оишадан (розияллаҳу анҳо) «Агар етимлар (ҳақи)да адолат қилолмасликдан қўрқсангиз» (ояти ҳақида) сўради. У: Эй жияним, мана бу етим қиз ўз валийсининг тарбиясида бўлади, у унинг гўзаллиги ва молига қизиқиб, маҳрини камайтирмоқчи бўлади. Бас, улар бундай қизларни — маҳрни тўла-тўкис бериб адолат қилмагунча — никоҳлашдан қайтарилдилар ва улардан бошқани никоҳлашга буюрилдилар, деди. (Оиша) айтди: Бундан кейин одамлар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан (яна) фатво сўрадилар. Шунда Аллаҳ «Сендан аёллар ҳақида фатво сўрайдилар» дан то «уларга уйланишни истайсизлар» деган сўзигача (оятини) нозил қилди. Шунда Аллаҳ уларга — етим қиз гўзал ва мол эгаси бўлса, улар унинг никоҳига ва насабига, маҳрни тўла бериб қизиқадилар; агар у мол ва гўзалликнинг камлигида (кўнгилга) ёқмайдиган бўлса, уни ташлаб, ундан бошқани олардилар (деб) нозил қилди. (Оиша) айтди: Бас, улар уни — ундан юз ўгирганларида ташлаганлари каби — қизиқганларида ҳам, унга адолат қилиб, маҳрда тўла ҳақини бермагунча, уни никоҳлашлари дуруст эмас.