Совчиликни ишора билан билдириш

Nikoh kitobi · 1 ҳадис

باب قَوْلِ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ : {وَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللَّهُ} الآيَةَ إِلَى قَوْلِهِ: {غَفُورٌ حَلِيمٌ}

وَقَالَ لِي طَلْقٌ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{‏فِيمَا عَرَّضْتُمْ‏}‏ يَقُولُ إِنِّي أُرِيدُ التَّزْوِيجَ، وَلَوَدِدْتُ أَنَّهُ تَيَسَّرَ لِي امْرَأَةٌ صَالِحَةٌ‏.‏ وَقَالَ الْقَاسِمُ يَقُولُ إِنَّكِ عَلَىَّ كَرِيمَةٌ، وَإِنِّي فِيكِ لَرَاغِبٌ، وَإِنَّ اللَّهَ لَسَائِقٌ إِلَيْكِ خَيْرًا‏.‏ أَوْ نَحْوَ هَذَا‏.‏ وَقَالَ عَطَاءٌ يُعَرِّضُ وَلاَ يَبُوحُ يَقُولُ إِنَّ لِي حَاجَةً وَأَبْشِرِي، وَأَنْتِ بِحَمْدِ اللَّهِ نَافِقَةٌ‏.‏ وَتَقُولُ هِيَ قَدْ أَسْمَعُ مَا تَقُولُ‏.‏ وَلاَ تَعِدُ شَيْئًا وَلاَ يُوَاعِدُ وَلِيُّهَا بِغَيْرِ عِلْمِهَا، وَإِنْ وَاعَدَتْ رَجُلاً فِي عِدَّتِهَا ثُمَّ نَكَحَهَا بَعْدُ لَمْ يُفَرَّقْ بَيْنَهُمَا‏.‏ وَقَالَ الْحَسَنُ ‏{‏لاَ تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا‏}‏ الزِّنَا‏.‏ وَيُذْكَرُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ‏{‏الْكِتَابُ أَجَلَهُ‏}‏ تَنْقَضِي الْعِدَّةُ‏.‏

Талқ менга айтди: Бизга Зоида, у Мансурдан, у Мужоҳиддан, у Ибн Аббосдан айтиб берди: «Сизлар (ошкора қилмай) ишора билан айтган (совчилик сўзлари)да» (ояти ҳақида): У: Мен уйланишни истайман, қанийди менга бир солиҳа аёл муяссар бўлса эди, дейди. Қосим: У: Сен менга ҳурматлисан, мен сенга қизиқувчиман, Аллаҳ албатта сенга хайрни етказувчидир, дейди — ёки шунга ўхшаш (деди). Ато: Ишора қилади, ошкора қилмайди: Менга бир ҳожат бор, суюнчи сенга, сен Аллаҳнинг ҳамди билан ўтимлисан (севимлисан), дейди; у (аёл) эса: Сен айтаётган нарсани эшитяпман, дейди, аммо бирор нарса ваъда қилмайди ва валийси уни билмаган ҳолда (совчига) ваъда бермайди, деди. Агар у (аёл) иддаси (кутим муддати)да бир кишига ваъда берса, сўнг кейин унга у (киши) уйланса, улар орасини ажратмайдилар. Ҳасан: «Уларга сирли (яширин) ваъда берманглар» — зинони (назарда тутади), деди. Ибн Аббосдан: «Китоб ўз муддатига (етгунча)» — идда тугайди (деб) зикр қилинади.