Odob kitobi

Sahihul Buxoriy · 248 hadis · 1/13-sahifa

كتاب الأدب

5719-hadis

حَدَّثَنَا عَارِمٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ قُرِئَ عَلَى أَيُّوبَ مِنْ كُتُبِ أَبِي قِلاَبَةَ، مِنْهُ مَا حَدَّثَ بِهِ وَمِنْهُ مَا قُرِئَ عَلَيْهِ، وَكَانَ هَذَا فِي الْكِتَابِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ وَأَنَسَ بْنَ النَّضْرِ كَوَيَاهُ، وَكَوَاهُ أَبُو طَلْحَةَ بِيَدِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ بَيْتٍ مِنَ الأَنْصَارِ أَنْ يَرْقُوا مِنَ الْحُمَةِ وَالأُذُنِ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ كُوِيتُ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَىٌّ، وَشَهِدَنِي أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَسُ بْنُ النَّضْرِ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، وَأَبُو طَلْحَةَ كَوَانِي‏.‏

Orim, Hammoddan: Ayyubga Abu Qilobaning kitoblaridan o'qib berildi — ulardan ba'zisi u aytib bergan, ba'zisi unga o'qib berilgan edi — bu kitobda Anasdan (shunday) bor edi: Abu Talha va Anas ibnun Nazr uni (Anasni) dog'ladilar (kayy), Abu Talha uni o'z qo'li bilan dog'ladi. Abbod ibn Mansur Ayyubdan, u Abu Qilobadan, u Anas ibn Molikdan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Ansordan bir uy ahliga zaharli (chaqish) va quloq (og'rigi)dan ruqya qilishga ruxsat berdilar, dedi. Anas: Men zotuljanbdan dog'landim, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam tirik edilar; menga Abu Talha, Anas ibnun Nazr va Zayd ibn Sobit guvoh bo'ldilar, Abu Talha meni dog'ladi, dedi.

5720-hadis

حَدَّثَنَا عَارِمٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ قُرِئَ عَلَى أَيُّوبَ مِنْ كُتُبِ أَبِي قِلاَبَةَ، مِنْهُ مَا حَدَّثَ بِهِ وَمِنْهُ مَا قُرِئَ عَلَيْهِ، وَكَانَ هَذَا فِي الْكِتَابِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ وَأَنَسَ بْنَ النَّضْرِ كَوَيَاهُ، وَكَوَاهُ أَبُو طَلْحَةَ بِيَدِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ بَيْتٍ مِنَ الأَنْصَارِ أَنْ يَرْقُوا مِنَ الْحُمَةِ وَالأُذُنِ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ كُوِيتُ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَىٌّ، وَشَهِدَنِي أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَسُ بْنُ النَّضْرِ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، وَأَبُو طَلْحَةَ كَوَانِي‏.‏

Orim, Hammoddan: Ayyubga Abu Qilobaning kitoblaridan o'qib berildi — ulardan ba'zisi u aytib bergan, ba'zisi unga o'qib berilgan edi — bu kitobda Anasdan (shunday) bor edi: Abu Talha va Anas ibnun Nazr uni (Anasni) dog'ladilar (kayy), Abu Talha uni o'z qo'li bilan dog'ladi. Abbod ibn Mansur Ayyubdan, u Abu Qilobadan, u Anas ibn Molikdan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Ansordan bir uy ahliga zaharli (chaqish) va quloq (og'rigi)dan ruqya qilishga ruxsat berdilar, dedi. Anas: Men zotuljanbdan dog'landim, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam tirik edilar; menga Abu Talha, Anas ibnun Nazr va Zayd ibn Sobit guvoh bo'ldilar, Abu Talha meni dog'ladi, dedi.

5721-hadis

حَدَّثَنَا عَارِمٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ قُرِئَ عَلَى أَيُّوبَ مِنْ كُتُبِ أَبِي قِلاَبَةَ، مِنْهُ مَا حَدَّثَ بِهِ وَمِنْهُ مَا قُرِئَ عَلَيْهِ، وَكَانَ هَذَا فِي الْكِتَابِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ وَأَنَسَ بْنَ النَّضْرِ كَوَيَاهُ، وَكَوَاهُ أَبُو طَلْحَةَ بِيَدِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ بَيْتٍ مِنَ الأَنْصَارِ أَنْ يَرْقُوا مِنَ الْحُمَةِ وَالأُذُنِ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ كُوِيتُ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَىٌّ، وَشَهِدَنِي أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَسُ بْنُ النَّضْرِ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ، وَأَبُو طَلْحَةَ كَوَانِي‏.‏

Orim, Hammoddan: Ayyubga Abu Qilobaning kitoblaridan o'qib berildi — ulardan ba'zisi u aytib bergan, ba'zisi unga o'qib berilgan edi — bu kitobda Anasdan (shunday) bor edi: Abu Talha va Anas ibnun Nazr uni (Anasni) dog'ladilar (kayy), Abu Talha uni o'z qo'li bilan dog'ladi. Abbod ibn Mansur Ayyubdan, u Abu Qilobadan, u Anas ibn Molikdan: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam Ansordan bir uy ahliga zaharli (chaqish) va quloq (og'rigi)dan ruqya qilishga ruxsat berdilar, dedi. Anas: Men zotuljanbdan dog'landim, Rasulullah sollallahu alayhi vasallam tirik edilar; menga Abu Talha, Anas ibnun Nazr va Zayd ibn Sobit guvoh bo'ldilar, Abu Talha meni dog'ladi, dedi.

5722-hadis

حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ لَمَّا كُسِرَتْ عَلَى رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْضَةُ، وَأُدْمِيَ وَجْهُهُ، وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ، وَكَانَ عَلِيٌّ يَخْتَلِفُ بِالْمَاءِ فِي الْمِجَنِّ، وَجَاءَتْ فَاطِمَةُ تَغْسِلُ عَنْ وَجْهِهِ الدَّمَ، فَلَمَّا رَأَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ الدَّمَ يَزِيدُ عَلَى الْمَاءِ كَثْرَةً عَمَدَتْ إِلَى حَصِيرٍ فَأَحْرَقَتْهَا وَأَلْصَقَتْهَا عَلَى جُرْحِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَقَأَ الدَّمُ‏.‏

Said ibn Ufayr, Ya'qub ibn Abdurahmon Qoriydan, u Abu Hozimdan, u Sahl ibn Sa'd Soidiydan rivoyat qiladi: U: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning boshlarida dubulg'a (bayza) singan, yuzlari qonatilgan va oldingi tishlari (rubaiy) singan paytda, Ali qalqonda suv tashib kelar, Fotima esa kelib, u kishi yuzlaridan qonni yuvar edi. Fotima — alayhassalom — qon suvdan ko'ra ko'payayotganini ko'rganida, bir bo'yraga (hasir) qarab, uni kuydirdi va Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning yarasiga yopishtirdi, shunda qon to'xtadi, dedi.

5723-hadis

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَطْفِئُوهَا بِالْمَاءِ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَافِعٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقُولُ اكْشِفْ عَنَّا الرِّجْزَ‏.‏

Yahyo ibn Sulaymon: Menga Ibn Vahb aytib berdi: Menga Molik, u Nofi'dan, u Ibn Umardan (roziyallahu anhumo), u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan aytib berdi: «Isitma jahannamning qaynashidandir, uni suv bilan sovutinglar» dedilar. Nofi': Abdulloh: Bizdan azobni (rijz) ko'tar, der edi, dedi.

5724-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ، أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَتْ إِذَا أُتِيَتْ بِالْمَرْأَةِ قَدْ حُمَّتْ تَدْعُو لَهَا، أَخَذَتِ الْمَاءَ فَصَبَّتْهُ بَيْنَهَا وَبَيْنَ جَيْبِهَا قَالَتْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُنَا أَنْ نَبْرُدَهَا بِالْمَاءِ‏.‏

Abdulloh ibn Maslama, Molikdan, u Hishomdan, u Fotima binti Munzirdan rivoyat qiladi: Asmo binti Abu Bakr (roziyallahu anhumo) — unga isitmaga chalingan ayol keltirilganida, u uchun duo qilar, suvni olib, uni (ayolning) ko'ylagi yoqasi orasiga quyar edi. U: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bizni uni (isitmani) suv bilan sovutishimizni buyurar edilar, dedi.

5725-hadis

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَابْرُدُوهَا بِالْمَاءِ ‏"‏‏.‏

Muhammad ibnul Musanno, Yahyodan: Bizga Hishom: Menga otam, u Oishadan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan xabar berdi: «Isitma jahannamning qaynashidandir, uni suv bilan sovutinglar» dedilar.

5726-hadis

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الْحُمَّى مِنْ فَوْحِ جَهَنَّمَ، فَابْرُدُوهَا بِالْمَاءِ ‏"‏‏.‏

Musaddad, Abul Ahvasdan: Bizga Said ibn Masruq, u Aboya ibn Rifo'adan, u bobosi Rofi' ibn Xadijdan aytib berdi: U: Men Nabiy sollallahu alayhi vasallamning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Isitma jahannamning qaynashidandir, uni suv bilan sovutinglar» dedilar.

5727-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَاسًا أَوْ رِجَالاً مِنْ عُكْلٍ وَعُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَكَلَّمُوا بِالإِسْلاَمِ وَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ ضَرْعٍ، وَلَمْ نَكُنْ أَهْلَ رِيفٍ، وَاسْتَوْخَمُوا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَوْدٍ وَبِرَاعٍ وَأَمَرَهُمْ، أَنْ يَخْرُجُوا فِيهِ فَيَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا، فَانْطَلَقُوا حَتَّى كَانُوا نَاحِيَةَ الْحَرَّةِ، كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ، وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتَاقُوا الذَّوْدَ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ الطَّلَبَ فِي آثَارِهِمْ، وَأَمَرَ بِهِمْ فَسَمَرُوا أَعْيُنَهُمْ وَقَطَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَتُرِكُوا فِي نَاحِيَةِ الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا عَلَى حَالِهِمْ‏.‏

Abdula'lo ibn Hammod, Yazid ibn Zuray'dan: Bizga Said: Bizga Qatoda aytib berdi: Anas ibn Molik ularga aytib berdi: Ukl va Urayna (qabilasi)dan bir necha kishi — yoki erkaklar — Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning oldiga keldilar va islom haqida gaplashdilar, va: Ey Allahning Nabiysi, biz chorvador (sut ahli) edik, dehqon (rif ahli) emas edik, dedilar va Madinani (havosini) yoqtirmadilar. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam ularga bir necha tuya va bir cho'pon (berishni) buyurdilar va ularga u bilan chiqib, ularning sutlari va siydiklaridan ichishni buyurdilar. Ular ketdilar, to Harra tomoniga yetganda, islomlaridan keyin kofir bo'ldilar va Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning cho'ponini o'ldirdilar va tuyalarni haydab ketdilar. Bu Nabiy sollallahu alayhi vasallamga yetdi, u kishi ularning izidan (kishi) yubordilar va ularni (jazolashni) buyurdilar: ularning ko'zlari (qizdirilgan temir bilan) ko'r qilindi, qo'llari kesildi va ular Harra tomonida o'z hollarida o'lguncha tashlab qo'yildi.

5728-hadis

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ سَعْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، يُحَدِّثُ سَعْدًا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا سَمِعْتُمْ بِالطَّاعُونِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَدْخُلُوهَا، وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَخْرُجُوا مِنْهَا ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ أَنْتَ سَمِعْتَهُ يُحَدِّثُ سَعْدًا وَلاَ يُنْكِرُهُ قَالَ نَعَمْ‏.‏

Hafs ibn Umar, Shu'badan: Menga Habib ibn Abu Sobit xabar berdi: Ibrohim ibn Sa'dni eshitdim: Usoma ibn Zaydning Sa'dga Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan aytib berayotganini eshitdim: «Bir yerda to'un (vabo) haqida eshitsanglar, unga kirmanglar; bir yerda (to'un) tushsa va sizlar unda bo'lsangizlar, undan chiqmanglar» dedilar. Men: Sen uni Sa'dga aytib berayotganini, u esa inkor qilmayotganini eshitdingmi? dedim. U: Ha, dedi.

5729-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ، فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّأْمِ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ‏.‏ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّأْمِ فَاخْتَلَفُوا‏.‏ فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لأَمْرٍ، وَلاَ نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ‏.‏ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي‏.‏ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي الأَنْصَارَ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ، فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ، وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلاَفِهِمْ، فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي‏.‏ ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ، فَلَمْ يَخْتَلِفْ مِنْهُمْ عَلَيْهِ رَجُلاَنِ، فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ، وَلاَ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ، فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ، إِنِّي مُصَبِّحٌ عَلَى ظَهْرٍ، فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ، نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ هَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ، إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ، وَالأُخْرَى جَدْبَةٌ، أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ، وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، وَكَانَ مُتَغَيِّبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي فِي هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَقْدَمُوا عَلَيْهِ، وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ‏.‏

Abdulloh ibn Yusuf, Molikdan, u Ibn Shihobdan, u Abdulhamid ibn Abdurahmon ibn Zayd ibnul Xattobdan, u Abdulloh ibn Abdulloh ibnul Horis ibn Navfaldan, u Abdulloh ibn Abbosdan rivoyat qiladi: Umar ibnul Xattob (roziyallahu anhu) Shomga chiqdi, to Sarg'(degan joy)da bo'lganida, qo'shin amirlari — Abu Ubayda ibnul Jarroh va sheriklari — uni kutib oldilar va unga Shom yerida vabo tushganini xabar berdilar. Ibn Abbos: Umar: Menga dastlabki muhojirlarni chaqir, dedi. U ularni chaqirdi, u kishi ular bilan maslahatlashdi va ularga Shomda vabo tushganini xabar berdi. Ular ixtilof qildilar. Ba'zisi: Sen bir ish (maqsad) uchun chiqding, undan qaytishingni ma'qul ko'rmaymiz, dedi. Ba'zisi: Sen bilan odamlarning qoldiqlari va Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning sahobalari bor, ularni shu vaboga olib borishingni ma'qul ko'rmaymiz, dedi. U: Mendan ko'tarilinglar (ketinglar), dedi. So'ng: Menga Ansorni chaqiringlar, dedi. Men ularni chaqirdim, u kishi ular bilan maslahatlashdi. Ular ham muhojirlarning yo'lini tutdilar va ularning ixtilofidek ixtilof qildilar. U: Mendan ko'tarilinglar, dedi. So'ng: Menga bu yerda bo'lgan Quraysh keksalaridan — Fath (Makka fathi) muhojirlaridan — kim bo'lsa, chaqir, dedi. Men ularni chaqirdim, ulardan unga ikki kishi ham ixtilof qilmadi, ular: Odamlarni qaytarishingni, ularni shu vaboga olib bormasligingni ma'qul ko'ramiz, dedilar. Shunda Umar odamlar ichida: Men ertalab (tuya) ustida (qaytishga) yo'lga tushaman, sizlar ham unga (yo'lga) ertalab chiqinglar, deb e'lon qildi. Abu Ubayda ibnul Jarroh: Allahning qadaridan qochishmi? dedi. Umar: Koshki buni sendan boshqa aytganida edi, ey Abu Ubayda! Ha, biz Allahning qadaridan Allahning qadariga qochamiz. Ayt-chi, agar senda tuyalar bo'lsa-yu, ular ikki yon (qirgog')i bo'lgan bir vodiyga tushsa — biri serunum, biri qaqragan — agar serunumini o'tlatsang, uni Allahning qadari bilan o'tlatmadingmi? Agar qaqraganini o'tlatsang, uni ham Allahning qadari bilan o'tlatmadingmi? dedi. So'ng Abdurahmon ibn Avf keldi — u biror hojati bilan g'oyib bo'lgan edi — u: Menda bu haqda bir ilm bor, men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Bir yerda u (to'un) haqida eshitsanglar, unga bormanglar; bir yerda (to'un) tushsa va sizlar unda bo'lsangizlar, undan qochib chiqmanglar» dedilar, dedi. Shunda Umar Allahga hamd aytdi, so'ng (orqaga) qaytdi.

5730-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّ عُمَرَ، خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ، فَلَمَّا كَانَ بِسَرْغَ بَلَغَهُ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّأْمِ، فَأَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ ‏"‏‏.‏

Abdulloh ibn Yusuf, Molikdan, u Ibn Shihobdan, u Abdulloh ibn Omirdan rivoyat qiladi: Umar Shomga chiqdi, Sarg'da bo'lganida, unga Shomda vabo tushgani yetdi. Abdurahmon ibn Avf unga Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Bir yerda u (to'un) haqida eshitsanglar, unga bormanglar; bir yerda (to'un) tushsa va sizlar unda bo'lsangizlar, undan qochib chiqmanglar» dedilar, deb xabar berdi.

5731-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَدْخُلُ الْمَدِينَةَ الْمَسِيحُ وَلاَ الطَّاعُونُ ‏"‏‏.‏

Abdulloh ibn Yusuf, Molikdan, u Nuaym Mujmirdan, u Abu Hurayradan (roziyallahu anhu) rivoyat qiladi: U: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Madinaga Masih (Dajjol) ham, to'un ham kirmaydi» dedilar, dedi.

5732-hadis

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، حَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ بِنْتُ سِيرِينَ، قَالَتْ قَالَ لِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَحْيَى بِمَا مَاتَ قُلْتُ مِنَ الطَّاعُونِ‏.‏ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الطَّاعُونُ شَهَادَةٌ لِكُلِّ مُسْلِمٍ ‏"‏‏.‏

Muso ibn Ismoil, Abdulvohiddan: Bizga Osim: Menga Hafsa binti Siyrin aytib berdi: U: Menga Anas ibn Molik (roziyallahu anhu): Yahyo nima(kasallik) bilan o'ldi? dedi. Men: To'undan, dedim. U: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «To'un (vabo) har bir musulmon uchun shahidlikdir» dedilar, dedi.

5733-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْمَبْطُونُ شَهِيدٌ، وَالْمَطْعُونُ شَهِيدٌ ‏"‏‏.‏

Abu Osim, Molikdan, u Sumayydan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qiladi: «Qornidan (ich kasalligidan) o'lgan shahiddir, to'undan o'lgan (ham) shahiddir» dedilar.

5734-hadis

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا حَبَّانُ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا أَخْبَرَتْنَا أَنَّهَا سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الطَّاعُونِ فَأَخْبَرَهَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَنَّهُ كَانَ عَذَابًا يَبْعَثُهُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ، فَجَعَلَهُ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْمُؤْمِنِينَ، فَلَيْسَ مِنْ عَبْدٍ يَقَعُ الطَّاعُونُ فَيَمْكُثُ فِي بَلَدِهِ صَابِرًا، يَعْلَمُ أَنَّهُ لَنْ يُصِيبَهُ إِلاَّ مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ، إِلاَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ الشَّهِيدِ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ النَّضْرُ عَنْ دَاوُدَ‏.‏

Ishoq, Habbondan: Bizga Dovud ibn Abul Furot: Bizga Abdulloh ibn Burayda, u Yahyo ibn Ya'mardan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamning xotini Oishadan aytib berdi: U bizga xabar berdi: U Rasulullah sollallahu alayhi vasallamdan to'un haqida so'radi. Allahning Nabiysi sollallahu alayhi vasallam unga xabar berdilar: «U Allah xohlagan kishilarga yuboradigan bir azob edi, Allah uni mo'minlar uchun rahmat qildi. Hech bir banda yo'qki, to'un tushsa-yu, u o'z yurtida — unga faqat Allah o'ziga yozgan narsa yetishini bilgan holda — sabr qilib tursa, illo unga shahid (ajri) misli bo'ladi» dedilar. Buni Nazr Dovuddan (rivoyat qilib) mutoba'a qildi.

5735-hadis

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْفُثُ عَلَى نَفْسِهِ فِي الْمَرَضِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ بِالْمُعَوِّذَاتِ، فَلَمَّا ثَقُلَ كُنْتُ أَنْفِثُ عَلَيْهِ بِهِنَّ، وَأَمْسَحُ بِيَدِ نَفْسِهِ لِبَرَكَتِهَا‏.‏ فَسَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ كَيْفَ يَنْفِثُ قَالَ كَانَ يَنْفِثُ عَلَى يَدَيْهِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا وَجْهَهُ‏.‏

Ibrohim ibn Muso, Hishomdan, u Ma'mardan, u Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan (roziyallahu anho) rivoyat qiladi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam o'zlari vafot etgan kasallikda o'zlariga muavvizatlarni (Falaq, Nos suralari) o'qib puflar edilar. (Kasallik) og'irlashganida, men u kishiga ularni o'qib puflar va barakasi uchun u kishi o'z qo'llari bilan (yuzlariga) surar edim. Men Zuhriydan: Qanday puflar edilar? deb so'radim. U: Qo'llariga puflar, so'ng ular bilan yuzlarini surar edilar, dedi.

5736-hadis

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَوْا عَلَى حَىٍّ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ فَلَمْ يَقْرُوهُمْ، فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ لُدِغَ سَيِّدُ أُولَئِكَ فَقَالُوا هَلْ مَعَكُمْ مِنْ دَوَاءٍ أَوْ رَاقٍ فَقَالُوا إِنَّكُمْ لَمْ تَقْرُونَا، وَلاَ نَفْعَلُ حَتَّى تَجْعَلُوا لَنَا جُعْلاً‏.‏ فَجَعَلُوا لَهُمْ قَطِيعًا مِنَ الشَّاءِ، فَجَعَلَ يَقْرَأُ بِأُمِّ الْقُرْآنِ، وَيَجْمَعُ بُزَاقَهُ، وَيَتْفِلُ، فَبَرَأَ، فَأَتَوْا بِالشَّاءِ، فَقَالُوا لاَ نَأْخُذُهُ حَتَّى نَسْأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوهُ فَضَحِكَ وَقَالَ ‏ "‏ وَمَا أَدْرَاكَ أَنَّهَا رُقْيَةٌ، خُذُوهَا، وَاضْرِبُوا لِي بِسَهْمٍ ‏"‏‏.‏

Muhammad ibn Bashshor, G'undardan: Bizga Shu'ba, u Abu Bishrdan, u Abul Mutavakkildan, u Abu Said Xudriydan (roziyallahu anhu) aytib berdi: Nabiy sollallahu alayhi vasallamning sahobalaridan bir necha kishi arab qabilalaridan bir qabilaga keldilar, ular ularni mehmon qilmadilar. Shu holatda turganlarida, o'sha (qabila)ning boshlig'ini (ilon/chayon) chaqdi. Ular: Sizlarda biror davo yoki ruqya qiluvchi bormi? dedilar. Ular: Sizlar bizni mehmon qilmadingiz, bizga bir haq (ish haqi) belgilamasangizlar, qilmaymiz, dedilar. Ular ularga bir poda qo'y belgiladilar. (Sahoba) Ummul Qur'an (Fotiha)ni o'qiy boshladi, so'lagini yig'ar va (chaqilgan joyga) puflar edi, u sog'aydi. Ular qo'yni keltirdilar, (sahobalar): Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan so'ramagunimizcha uni olmaymiz, dedilar. Ular u kishidan so'radilar, u kishi kuldilar va: «Uning ruqya ekanini qaydan bilding? Uni olinglar va menga ham bir ulush ajratinglar» dedilar.

5737-hadis

حَدَّثَنِي سِيدَانُ بْنُ مُضَارِبٍ أَبُو مُحَمَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ الْبَصْرِيُّ ـ هُوَ صَدُوقٌ ـ يُوسُفُ بْنُ يَزِيدَ الْبَرَّاءُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الأَخْنَسِ أَبُو مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَرُّوا بِمَاءٍ فِيهِمْ لَدِيغٌ ـ أَوْ سَلِيمٌ ـ فَعَرَضَ لَهُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْمَاءِ فَقَالَ هَلْ فِيكُمْ مِنْ رَاقٍ إِنَّ فِي الْمَاءِ رَجُلاً لَدِيغًا أَوْ سَلِيمًا‏.‏ فَانْطَلَقَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ عَلَى شَاءٍ، فَبَرَأَ، فَجَاءَ بِالشَّاءِ إِلَى أَصْحَابِهِ فَكَرِهُوا ذَلِكَ وَقَالُوا أَخَذْتَ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ أَجْرًا‏.‏ حَتَّى قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ أَجْرًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ أَحَقَّ مَا أَخَذْتُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا كِتَابُ اللَّهِ ‏"‏‏.‏

Siydon ibn Muzorib Abu Muhammad Bohiliy: Bizga Abu Ma'shar Basriy — u sodiq (ishonchli) — Yusuf ibn Yazid Barro aytib berdi: Menga Ubaydulloh ibnul Axnas Abu Molik, u Ibn Abu Mulaykadan, u Ibn Abbosdan aytib berdi: Nabiy sollallahu alayhi vasallamning sahobalaridan bir necha kishi bir suv (joy) yonidan o'tdilar, ular orasida (ilon/chayon) chaqgan — yoki (zahardan) salomat (tutilgan) bir kishi bor edi. Suv ahlidan bir kishi ularga ro'baro' bo'lib: Sizlar orasida ruqya qiluvchi bormi? Suv (joy)da (ilon) chaqgan — yoki tutilgan — bir kishi bor, dedi. Ulardan bir kishi bordi va bir poda qo'y(ga kelishib), Kitobning Fotihasini o'qidi, u (kasal) sog'aydi. U qo'yni o'z do'stlariga olib keldi, ular buni yoqtirmadilar va: Sen Allahning Kitobiga (qarshi) ish haqi olding, dedilar. To Madinaga keldilar va: Ey Rasulullah, u Allahning Kitobiga (qarshi) ish haqi oldi, dedilar. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Albatta siz haq olishga eng haqli bo'lgan narsangiz — Allahning Kitobidir» dedilar.

5738-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَدَّادٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ أَمَرَ أَنْ يُسْتَرْقَى مِنَ الْعَيْنِ‏.‏

Muhammad ibn Kasir, Sufyondan: Menga Ma'bad ibn Xolid aytib berdi: Abdulloh ibn Shaddodni eshitdim, u Oishadan (roziyallahu anho) rivoyat qiladi: U: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam meni — yoki ko'z (tegish)dan ruqya qilinishini — buyurdilar, dedi.