باب مِيرَاثِ السَّائِبَةِ
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ هُزَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّ أَهْلَ الإِسْلاَمِ لا يُسَيِّبُونَ، وَإِنَّ أَهْلَ الْجَاهِلِيَّةِ كَانُوا يُسَيِّبُونَ.
Абдуллаҳ (ибн Масъуд) айтди: "Албатта Ислом аҳли (ҳайвонни бутларга атаб) сайиба қилмайди (қўйиб юбормайди), жоҳилият аҳли эса сайиба қилардилар."
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ اشْتَرَتْ بَرِيرَةَ، لِتُعْتِقَهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ لأُعْتِقَهَا، وَإِنَّ أَهْلَهَا يَشْتَرِطُونَ وَلاَءَهَا. فَقَالَ " أَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". أَوْ قَالَ " أَعْطَى الثَّمَنَ ". قَالَ فَاشْتَرَتْهَا فَأَعْتَقَتْهَا. قَالَ وَخُيِّرَتْ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَقَالَتْ لَوْ أُعْطِيتُ كَذَا وَكَذَا مَا كُنْتُ مَعَهُ. قَالَ الأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا. قَوْلُ الأَسْوَدِ مُنْقَطِعٌ، وَقَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَيْتُهُ عَبْدًا. أَصَحُّ.
Асвад (ривоят қилди): Оиша (розияллаҳу анҳо) Барирани — уни озод қилиш учун — сотиб олди, эгалари унинг валосини шарт қилдилар. У: "Эй Расулуллаҳ, мен Барирани уни озод қилиш учун сотиб олдим, эгалари унинг валосини шарт қилаяптилар" деди. Деди: "Уни озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир" — ёки: "нархни берган (кишигадир)." Кейин у уни сотиб олди ва озод қилди. Унга (Барирага эри билан қолиш ёки ажралиш) ихтиёри берилди, у ўзини (ажралишни) танлади ва: "Агар менга фалон-фалон (мол) берилса ҳам, у билан бўлмас эдим" деди. Асвад: "Унинг эри озод (ҳур) эди" деди — Асваднинг сўзи мунқатиъ (узилган); Ибн Аббоснинг «мен уни қул деб кўрдим» деган сўзи саҳиҳроқдир.