Hukm chiqarish

Sahihul Buxoriy · 84 hadis · 2/5-sahifa

كتاب الأحكام

6864-hadis

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَوَّلُ مَا يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فِي الدِّمَاءِ ‏"‏‏.‏

Abdulloh (ibn Mas'ud) aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) dedi: "Odamlar orasida birinchi hukm qilinadigan narsa — qonlar (haqida)dir."

6865-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيٍّ، حَدَّثَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرٍو الْكِنْدِيَّ حَلِيفَ بَنِي زُهْرَةَ حَدَّثَهُ وَكَانَ، شَهِدَ بَدْرًا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَقِيتُ كَافِرًا فَاقْتَتَلْنَا، فَضَرَبَ يَدِي بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا، ثُمَّ لاَذَ بِشَجَرَةٍ وَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ‏.‏ آقْتُلُهُ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقْتُلْهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّهُ طَرَحَ إِحْدَى يَدَىَّ، ثُمَّ قَالَ بَعْدَ مَا قَطَعَهَا، آقْتُلُهُ قَالَ ‏"‏ لاَ تَقْتُلْهُ، فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ، وَأَنْتَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْمِقْدَادِ ‏"‏ إِذَا كَانَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ يُخْفِي إِيمَانَهُ مَعَ قَوْمٍ كُفَّارٍ، فَأَظْهَرَ إِيمَانَهُ، فَقَتَلْتَهُ، فَكَذَلِكَ كُنْتَ أَنْتَ تُخْفِي إِيمَانَكَ بِمَكَّةَ مِنْ قَبْلُ ‏"‏‏.‏

Miqdod ibn Amr al-Kindiy (Banu Zuhraning ittifoqdoshi, Nabiy sollallahu alayhi vasallam bilan Badrda qatnashgan) (rivoyat qildi): "Ey Rasulullah, agar men bir kofirga yo'liqib, urishsak, u qo'limga qilich urib uni kessa, keyin bir daraxtga panoh tutib: «Allahga islom keltirdim (musulmon bo'ldim)» desa — uni shu so'zni aytganidan keyin o'ldiraymi?" dedim. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Uni o'ldirma" dedi. Men: "Ey Rasulullah, u mening qo'limning birini tashladi (kesdi), keyin uni kesganidan keyin (shu so'zni) aytdi-ku, uni o'ldiraymi?" dedim. Dedi: "Uni o'ldirma; agar uni o'ldirsang, u — sen uni o'ldirishdan oldingi sening martabangda (musulmondek) bo'ladi, sen esa — u o'sha aytgan kalimasini aytishdan oldingi uning martabasida (kofirdek) bo'lasan." Habib ibn Abu Amra, Saiddan, Ibn Abbosdan (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) Miqdodga: "Agar bir mo'min kishi iymonini kofir qavm bilan (yashirib) yurgan bo'lsa, keyin iymonini oshkor qilsa, sen uni o'ldirsang — sen ham ilgari Makkada iymoningni shunday yashirib yurarding-ku" dedi.

6866-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيٍّ، حَدَّثَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرٍو الْكِنْدِيَّ حَلِيفَ بَنِي زُهْرَةَ حَدَّثَهُ وَكَانَ، شَهِدَ بَدْرًا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَقِيتُ كَافِرًا فَاقْتَتَلْنَا، فَضَرَبَ يَدِي بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا، ثُمَّ لاَذَ بِشَجَرَةٍ وَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ‏.‏ آقْتُلُهُ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقْتُلْهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّهُ طَرَحَ إِحْدَى يَدَىَّ، ثُمَّ قَالَ بَعْدَ مَا قَطَعَهَا، آقْتُلُهُ قَالَ ‏"‏ لاَ تَقْتُلْهُ، فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ، وَأَنْتَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْمِقْدَادِ ‏"‏ إِذَا كَانَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ يُخْفِي إِيمَانَهُ مَعَ قَوْمٍ كُفَّارٍ، فَأَظْهَرَ إِيمَانَهُ، فَقَتَلْتَهُ، فَكَذَلِكَ كُنْتَ أَنْتَ تُخْفِي إِيمَانَكَ بِمَكَّةَ مِنْ قَبْلُ ‏"‏‏.‏

Miqdod ibn Amr al-Kindiy (Banu Zuhraning ittifoqdoshi, Nabiy sollallahu alayhi vasallam bilan Badrda qatnashgan) (rivoyat qildi): "Ey Rasulullah, agar men bir kofirga yo'liqib, urishsak, u qo'limga qilich urib uni kessa, keyin bir daraxtga panoh tutib: «Allahga islom keltirdim (musulmon bo'ldim)» desa — uni shu so'zni aytganidan keyin o'ldiraymi?" dedim. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Uni o'ldirma" dedi. Men: "Ey Rasulullah, u mening qo'limning birini tashladi (kesdi), keyin uni kesganidan keyin (shu so'zni) aytdi-ku, uni o'ldiraymi?" dedim. Dedi: "Uni o'ldirma; agar uni o'ldirsang, u — sen uni o'ldirishdan oldingi sening martabangda (musulmondek) bo'ladi, sen esa — u o'sha aytgan kalimasini aytishdan oldingi uning martabasida (kofirdek) bo'lasan." Habib ibn Abu Amra, Saiddan, Ibn Abbosdan (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) Miqdodga: "Agar bir mo'min kishi iymonini kofir qavm bilan (yashirib) yurgan bo'lsa, keyin iymonini oshkor qilsa, sen uni o'ldirsang — sen ham ilgari Makkada iymoningni shunday yashirib yurarding-ku" dedi.

6867-hadis

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ تُقْتَلُ نَفْسٌ إِلاَّ كَانَ عَلَى ابْنِ آدَمَ الأَوَّلِ كِفْلٌ مِنْهَا ‏"‏‏.‏

Abdulloh (roziyallahu anhu) Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): Dedi: "Hech bir jon (zulm bilan) o'ldirilmaydiki, birinchi Odam farzandiga (Qobilga) undan bir ulush (gunoh) bo'lmasa — chunki u o'ldirishni birinchi bo'lib boshladi."

6868-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ وَاقِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي عَنْ أَبِيهِ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏"‏‏.‏

Abdulloh ibn Umar Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): Dedi: "Mendan keyin kofirlarga qaytmanglar — bir-biringizning bo'ynini urib."

6869-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏ "‏ اسْتَنْصِتِ النَّاسَ، لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏"‏‏.‏ رَوَاهُ أَبُو بَكْرَةَ وَابْنُ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Jarir aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) vidolashuv hajida: "Odamlarni jim qildir, mendan keyin kofirlarga qaytmanglar — bir-biringizning bo'ynini urib" dedi. Buni Abu Bakra va Ibn Abbos Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan rivoyat qildilar.

6870-hadis

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْكَبَائِرُ الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ ‏"‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ الْيَمِينُ الْغَمُوسُ ‏"‏‏.‏ شَكَّ شُعْبَةُ‏.‏ وَقَالَ مُعَاذٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ ‏"‏ الْكَبَائِرُ الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَالْيَمِينُ الْغَمُوسُ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ ‏"‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ وَقَتْلُ النَّفْسِ ‏"‏‏.‏

Abdulloh ibn Amr Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): Dedi: "Katta gunohlar (kabira): Allahga shirk keltirish, ota-onaga oqlik (itoatsizlik)" — yoki: "yamin g'amus (yolg'on qasam)" (Shu'ba shubha qildi). Muoz, Shu'badan: "Katta gunohlar: Allahga shirk, yamin g'amus va ota-onaga oqlik" — yoki: "jon o'ldirish" dedi.

6871-hadis

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، سَمِعَ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْكَبَائِرُ ‏"‏‏.‏ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَكْبَرُ الْكَبَائِرِ الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَقَتْلُ النَّفْسِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ، وَقَوْلُ الزُّورِ ‏"‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ وَشَهَادَةُ الزُّورِ ‏"‏‏.‏

Anas (roziyallahu anhu) Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): Dedi: "Katta gunohlarning eng kattasi — Allahga shirk keltirish, jon o'ldirish, ota-onaga oqlik va yolg'on so'z" — yoki: "yolg'on guvohlik" dedi.

6872-hadis

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ، حَدَّثَنَا أَبُو ظَبْيَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْحُرَقَةِ مِنْ جُهَيْنَةَ ـ قَالَ ـ فَصَبَّحْنَا الْقَوْمَ فَهَزَمْنَاهُمْ ـ قَالَ ـ وَلَحِقْتُ أَنَا وَرَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ رَجُلاً مِنْهُمْ ـ قَالَ ـ فَلَمَّا غَشِينَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ قَالَ ـ فَكَفَّ عَنْهُ الأَنْصَارِيُّ، فَطَعَنْتُهُ بِرُمْحِي حَتَّى قَتَلْتُهُ ـ قَالَ ـ فَلَمَّا قَدِمْنَا بَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَقَالَ لِي ‏"‏ يَا أُسَامَةُ أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ مَا قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا كَانَ مُتَعَوِّذًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ أَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَىَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَسْلَمْتُ قَبْلَ ذَلِكَ الْيَوْمِ‏.‏

Usoma ibn Zayd ibn Horisa (roziyallahu anhumo) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bizni Juhaynadan bo'lgan Huraqaga yubordi. Biz qavmga ertalab (hujum qilib) ularni mag'lub qildik. Men va Ansordan bir kishi ulardan bir kishiga yetib oldik. Uni o'rab olganimizda, u: "La ilaha illallah" dedi. Ansoriy undan qo'lini tortdi (to'xtadi), men esa nayzam bilan uni sanchib o'ldirdim. Qaytganimizda, bu Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga yetdi. Menga: "Ey Usoma, uni «La ilaha illallah» deganidan keyin o'ldirdingmi?" dedi. Men: "Ey Rasulullah, u faqat (jonini) saqlash uchun (shunday) aytgan edi" dedim. Dedi: "Uni «La ilaha illallah» deganidan keyin o'ldirdingmi?" U shuni menga takrorlab turdi, to men o'sha kundan oldin (umuman) musulmon bo'lmagan bo'lishimni orzu qilgunimcha.

6873-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنِ الصُّنَابِحِيِّ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ إِنِّي مِنَ النُّقَبَاءِ الَّذِينَ بَايَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لاَ نُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا، وَلاَ نَسْرِقَ وَلاَ نَزْنِيَ، وَلاَ نَقْتُلَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ، وَلاَ نَنْتَهِبَ، وَلاَ نَعْصِيَ، بِالْجَنَّةِ إِنْ فَعَلْنَا ذَلِكَ، فَإِنْ غَشِينَا مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا كَانَ قَضَاءُ ذَلِكَ إِلَى اللَّهِ‏.‏

Uboda ibn Somit (roziyallahu anhu) aytdi: "Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga bay'at qilgan naqiblardanman. Biz unga — Allahga hech narsani shirk keltirmaslikka, o'g'rilik qilmaslikka, zino qilmaslikka, Allah harom qilgan jonni o'ldirmaslikka, talov qilmaslikka, (ma'rufda) osiy bo'lmaslikka — bay'at qildik; agar buni qilsak, (mukofotimiz) jannat; agar bulardan biror narsaga yo'liqsak, uning hukmi Allahga havola."

6874-hadis

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلاَحَ فَلَيْسَ مِنَّا ‏"‏‏.‏ رَوَاهُ أَبُو مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Abdulloh (ibn Umar) (roziyallahu anhu) Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): Dedi: "Kim bizga qarshi qurol ko'tarsa, u bizdan emas." Buni Abu Muso Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan rivoyat qildi.

6875-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، وَيُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ ذَهَبْتُ لأَنْصُرَ هَذَا الرَّجُلَ، فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أَنْصُرُ هَذَا الرَّجُلَ‏.‏ قَالَ ارْجِعْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِذَا الْتَقَى الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَالْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْقَاتِلُ فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ ‏"‏ إِنَّهُ كَانَ حَرِيصًا عَلَى قَتْلِ صَاحِبِهِ ‏"‏‏.‏

Ahnaf ibn Qays aytdi: "Men shu kishiga (Aliga) yordam bergani bormoqchi edim. Abu Bakra menga yo'liqdi va: «Qayerga bormoqchisan?» dedi. Men: «Shu kishiga yordam beraman» dedim. U: «Qaytib ket! Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni: ‹Ikki musulmon o'z qilichlari bilan to'qnashsa, qotil ham, maqtul (o'ldirilgan) ham do'zaxdadir’ deganini eshitdim» dedi. Men: «Ey Rasulullah, bu qotil, lekin maqtul nima uchun?» dedim. Dedi: «Albatta u (maqtul) ham o'z sherigini o'ldirishga haris (intiluvchi) edi»."

6876-hadis

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ يَهُودِيًّا، رَضَّ رَأْسَ جَارِيَةٍ بَيْنَ حَجَرَيْنِ، فَقِيلَ لَهَا مَنْ فَعَلَ بِكِ هَذَا أَفُلاَنٌ أَوْ فُلاَنٌ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ، فَأُتِيَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَقَرَّ بِهِ، فَرُضَّ رَأْسُهُ بِالْحِجَارَةِ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallahu anhu) (rivoyat qildi): Bir yahudiy bir cho'rining boshini ikki tosh orasida ezdi. Unga: "Buni senga kim qildi — falonchimi yoki falonchimi?" deyildi, to yahudiy nomi aytilguncha. (Cho'ri) bosh ishorasi bilan (tasdiqladi). Yahudiy keltirildi; (Nabiy) unga (savol berishda) davom etdi, to u e'tirof qilguncha. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) (buyurdi va) uning boshi toshlar bilan ezildi.

6877-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَرَجَتْ جَارِيَةٌ عَلَيْهَا أَوْضَاحٌ بِالْمَدِينَةِ ـ قَالَ ـ فَرَمَاهَا يَهُودِيٌّ بِحَجَرٍ ـ قَالَ ـ فَجِيءَ بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَبِهَا رَمَقٌ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فُلاَنٌ قَتَلَكِ ‏"‏‏.‏ فَرَفَعَتْ رَأْسَهَا، فَأَعَادَ عَلَيْهَا قَالَ ‏"‏ فُلاَنٌ قَتَلَكِ ‏"‏‏.‏ فَرَفَعَتْ رَأْسَهَا، فَقَالَ لَهَا فِي الثَّالِثَةِ ‏"‏ فُلاَنٌ قَتَلَكِ ‏"‏‏.‏ فَخَفَضَتْ رَأْسَهَا، فَدَعَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَتَلَهُ بَيْنَ الْحَجَرَيْنِ‏.‏

Anas ibn Molik aytdi: Madinada bir cho'ri — ustida kumush taqinchoqlar (avzoh) bilan — chiqdi. Bir yahudiy uni tosh bilan urdi. U Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga, joni (arzimas) qoldiqda (tirik) holda keltirildi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) unga: "Falonchi seni o'ldirdimi?" dedi. U boshini ko'tardi. (Nabiy) takrorladi: "Falonchi seni o'ldirdimi?" U boshini ko'tardi. Uchinchisida unga: "Falonchi seni o'ldirdimi?" dedi. U boshini pastga egdi (tasdiqladi). Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uni (yahudiyni) chaqirdi va uni ikki tosh orasida o'ldirdi.

6878-hadis

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي، وَالْمَارِقُ مِنَ الدِّينِ التَّارِكُ الْجَمَاعَةَ ‏"‏‏.‏

Abdulloh (ibn Mas'ud) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) dedi: "«La ilaha illallah va men Allahning Rasuliman» deb guvohlik bergan musulmon kishining qoni faqat uch (narsa)dan biri bilan halol bo'ladi: jon evaziga jon (qotillik), zino qilgan soyibi (uylangan zinokor), va diyndan chiqib jamoani tark etgan (murtad)."

6879-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ يَهُودِيًّا، قَتَلَ جَارِيَةً عَلَى أَوْضَاحٍ لَهَا، فَقَتَلَهَا بِحَجَرٍ، فَجِيءَ بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَبِهَا رَمَقٌ فَقَالَ ‏ "‏ أَقَتَلَكِ فُلاَنٌ ‏"‏‏.‏ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ لاَ، ثُمَّ قَالَ الثَّانِيَةَ، فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ لاَ، ثُمَّ سَأَلَهَا الثَّالِثَةَ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ نَعَمْ، فَقَتَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِحَجَرَيْنِ‏.‏

Anas (roziyallahu anhu) (rivoyat qildi): Bir yahudiy bir cho'rini — uning kumush taqinchoqlari (avzoh) uchun — o'ldirdi, uni tosh bilan o'ldirdi. U Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga joni (tirik) qoldiqda keltirildi. Dedi: "Seni falonchi o'ldirdimi?" U boshi bilan «yo'q» deb ishorat qildi. Keyin ikkinchi marta dedi, boshi bilan «yo'q» deb ishorat qildi. Keyin uchinchi marta so'radi, boshi bilan «ha» deb ishorat qildi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) uni ikki tosh bilan o'ldirdi.

6880-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ خُزَاعَةَ، قَتَلُوا رَجُلاً‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ عَنْ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ قَتَلَتْ خُزَاعَةُ رَجُلاً مِنْ بَنِي لَيْثٍ بِقَتِيلٍ لَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، أَلاَ وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، أَلاَ وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، أَلاَ وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ يَلْتَقِطُ سَاقِطَتَهَا إِلاَّ مُنْشِدٌ، وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهْوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا يُودَى وَإِمَّا يُقَادُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاهٍ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّمَا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏‏.‏ وَتَابَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ شَيْبَانَ فِي الْفِيلِ، قَالَ بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ الْقَتْلَ‏.‏ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Makka fath yili Xuzoa (qabilasi) Banu Laysdan bir kishini — johiliyatda o'zlarining bir o'ldirilgani (qasdi) uchun — o'ldirdi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) turib: "Albatta Allah Makkadan filni (fil egalarini) to'xtatdi va unga O'z Rasulini hamda mo'minlarni hokim qildi. Ogoh bo'linglar, u (Makka) mendan oldin hech kimga halol bo'lmagan, mendan keyin ham hech kimga halol bo'lmaydi. Ogoh bo'linglar, u menga kunduzning bir soati (uchun) halol qilindi (xolos). Ogoh bo'linglar, u — mana shu soatimda — haromdir: uning tikani yulinmaydi, daraxti kesilmaydi, tushgan (yo'qotilgan) narsasini faqat e'lon qiluvchi (egasini qidiruvchi) oladi (xolos). Kimning o'ldirilgani (qarindoshi) bo'lsa, u ikki nazar (tanlov)ning yaxshisiga haqli: yo diya (qon puli) olinadi, yo qisos qilinadi." Yaman ahlidan Abu Shoh degan bir kishi turib: "Menga yozib bering, ey Rasulullah" dedi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Abu Shohga yozinglar" dedi. Keyin Qurayshdan bir kishi turib: "Ey Rasulullah, izxir (xushbo'y o't)dan boshqa — chunki biz uni uylarimizda va qabrlarimizda ishlatamiz" dedi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Izxirdan boshqa (xolos)" dedi.

6881-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَتْ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ قِصَاصٌ، وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَقَالَ اللَّهُ لِهَذِهِ الأُمَّةِ ‏{‏كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى‏}‏ إِلَى هَذِهِ الآيَةِ ‏{‏فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ‏}‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ، قَالَ ‏{‏فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ‏}‏ أَنْ يَطْلُبَ بِمَعْرُوفٍ وَيُؤَدِّيَ بِإِحْسَانٍ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallahu anhumo) aytdi: "Bani Isroilda qisos bor edi, ammo ularda diya (qon puli) yo'q edi. Allah bu ummatga: «Sizlarga o'ldirilganlar(ning qotili) haqida qisos farz qilindi... birodaridan unga biror narsa afv qilinsa...» (oyat) dedi." Ibn Abbos: "«Afv» — qasdda (qotillikda) diyani qabul qilishdir. Allah: «Ma'ruf bilan ergashish» — (haq egasi) ma'ruf bilan (diyani) talab qilishi, (qotil) ehson bilan ado etishidir, dedi."

6882-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أَبْغَضُ النَّاسِ إِلَى اللَّهِ ثَلاَثَةٌ مُلْحِدٌ فِي الْحَرَمِ، وَمُبْتَغٍ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ، وَمُطَّلِبُ دَمِ امْرِئٍ بِغَيْرِ حَقٍّ لِيُهَرِيقَ دَمَهُ ‏"‏‏.‏

Ibn Abbos (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) dedi: "Allahga eng yomon ko'rilgan odamlar uchtadir: Haramda ilhad (zulm/kufr) qiluvchi, Islomda johiliyat sunnatini (odatini) izlovchi, va bir kishining qonini — uni to'kish uchun — nohaq talab qiluvchi."

6883-hadis

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، هُزِمَ الْمُشْرِكُونَ يَوْمَ أُحُدٍ‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، يَحْيَى بْنُ أَبِي زَكَرِيَّاءَ عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ صَرَخَ إِبْلِيسُ يَوْمَ أُحُدٍ فِي النَّاسِ يَا عِبَادَ اللَّهِ أُخْرَاكُمْ‏.‏ فَرَجَعَتْ أُولاَهُمْ عَلَى أُخْرَاهُمْ حَتَّى قَتَلُوا الْيَمَانَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ أَبِي أَبِي‏.‏ فَقَتَلُوهُ، فَقَالَ حُذَيْفَةُ غَفَرَ اللَّهُ لَكُمْ‏.‏ قَالَ وَقَدْ كَانَ انْهَزَمَ مِنْهُمْ قَوْمٌ حَتَّى لَحِقُوا بِالطَّائِفِ‏.‏

Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Iblis Uhud kunida odamlar orasida: "Ey Allahning bandalari, orqangizdagilar!" deb qichqirdi. Shunda oldindagilari orqadagilariga qaytdi, to Yamanni o'ldirguncha. Huzayfa: "Otam! Otam!" dedi. Lekin uni o'ldirdilar. Huzayfa: "Allah sizlarni mag'firat qilsin" dedi. (Ravoiy): Ulardan bir qavm mag'lub bo'lib, Toifgacha yetib bordi.