حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ مَلاَئِكَةٌ بِاللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةٌ بِالنَّهَارِ، وَيَجْتَمِعُونَ فِي صَلاَةِ الْعَصْرِ وَصَلاَةِ الْفَجْرِ، ثُمَّ يَعْرُجُ الَّذِينَ بَاتُوا فِيكُمْ فَيَسْأَلُهُمْ وَهْوَ أَعْلَمُ بِكُمْ فَيَقُولُ كَيْفَ تَرَكْتُمْ عِبَادِي فَيَقُولُونَ تَرَكْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ وَأَتَيْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ ".
Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Сизда малоикалар — кечаси (бир гуруҳ) малоикалар, кундузи (бир гуруҳ) малоикалар — навбатлашиб турадилар; улар аср намози ва фажр намозида жамланадилар. Кейин сизда (кечаси) тунаганлари (осмонга) кўтарилади, У (Аллаҳ) — улардан кўра сизни билувчироқ бўла туриб — улардан сўрайди: ‹Бандаларимни қандай (ҳолда) тарк этдинглар?› дейди. Улар: ‹Уларни — намоз ўқиётган ҳолда тарк этдик ва уларнинг олдига — намоз ўқиётган ҳолда келдик› дейдилар" деди.
وَقَالَ خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَصَدَّقَ بِعَدْلِ تَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ، وَلاَ يَصْعَدُ إِلَى اللَّهِ إِلاَّ الطَّيِّبُ، فَإِنَّ اللَّهَ يَتَقَبَّلُهَا بِيَمِينِهِ، ثُمَّ يُرَبِّيهَا لِصَاحِبِهِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ، حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ ". وَرَوَاهُ وَرْقَاءُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " وَلاَ يَصْعَدُ إِلَى اللَّهِ إِلاَّ الطَّيِّبُ ".
Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ким ҳалол касбдан бир хурмо миқдорича садақа берса — Аллаҳга фақат пок (ҳалол) нарса кўтарилади — албатта Аллаҳ уни Ўз ямини (ўнг қўли) билан қабул қилади, кейин уни эгаси учун — бирингиз ўз тойчасини парвариш қилгандек — парвариш қилади, ҳатто у тоғдек бўлиб қолади" деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو بِهِنَّ عِنْدَ الْكَرْبِ " لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ ".
Ибн Аббос (ривоят қилди): Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) карб (ғам) пайтида бу (калималар) билан дуъо қилар эди: "Ла илаҳа иллаллаҳул Азиймул Ҳалим, ла илаҳа иллаллаҳу Роббул Аршил Азийм, ла илаҳа иллаллаҳу Роббус-самавоти ва Роббул Аршил Карим."
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ ـ أَوْ أَبِي نُعْمٍ شَكَّ قَبِيصَةُ ـ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ بُعِثَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذُهَيْبَةٍ فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةٍ. وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ بَعَثَ عَلِيٌّ وَهْوَ بِالْيَمَنِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذُهَيْبَةٍ فِي تُرْبَتِهَا، فَقَسَمَهَا بَيْنَ الأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي مُجَاشِعٍ، وَبَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ الْفَزَارِيِّ، وَبَيْنَ عَلْقَمَةَ بْنِ عُلاَثَةَ الْعَامِرِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي كِلاَبٍ، وَبَيْنَ زَيْدِ الْخَيْلِ الطَّائِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي نَبْهَانَ، فَتَغَضَّبَتْ قُرَيْشٌ وَالأَنْصَارُ فَقَالُوا يُعْطِيهِ صَنَادِيدَ أَهْلِ نَجْدٍ وَيَدَعُنَا قَالَ " إِنَّمَا أَتَأَلَّفُهُمْ ". فَأَقْبَلَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ، نَاتِئُ الْجَبِينِ، كَثُّ اللِّحْيَةِ، مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ، مَحْلُوقُ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ اتَّقِ اللَّهَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَمَنْ يُطِيعُ اللَّهَ إِذَا عَصَيْتُهُ فَيَأْمَنِّي عَلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَلاَ تَأْمَنُونِي ". فَسَأَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ ـ قَتْلَهُ أُرَاهُ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ ـ فَمَنَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ، لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ عَادٍ ".
Абу Саъид (ал-Худрий) айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га (Ямандан) тупроқ(и) ичида бир парча олтин юборилди, у уни тўрт (киши) орасида тақсимлади: Ақраъ ибн Ҳобис ал-Ҳанзалий — Бану Мужашиъдан; Уяйна ибн Бадр ал-Фазорий; Алқама ибн Улоса ал-Омирий — Бану Килобдан; ва Зайд ал-Хайл ал-Тоий — Бану Набҳондан (орасида). Қурайш ва ансор ғазабланиб: "У Нажд аҳлининг катталарига (сардорларига) бериб, бизни қолдиради" дедилар. У: "Мен фақат уларнинг қалбларини (Исломга) улфат қилдиряпман" деди. Бирдан кўзлари ботиқ, пешонаси дўнг, соқоли қалин, юзлари кўтаринки, боши тарашланган (қирилган) бир киши келиб: "Эй Муҳаммад, Аллаҳдан қўрқ" деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Мен Аллаҳга осий бўлсам, ким Унга итоат қилади? У мени ер аҳли узра аминон қилди-ю, сизлер мени аминон қилмайсизми?" деди. Қавмдан бир киши — уни Холид ибн ал-Валид деб ўйлайман — уни ўлдиришни сўради, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ман қилди. У (киши) юз ўгриб кетганида, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта бу(киши)нинг наслидан бир қавм (чиқади)ки, улар Қуръан ўқийдилар, лекин у томоқларидан ўтмайди (қалбига етмайди); улар Исломдан — ўқ овдан (отилган жонивордан) чиқиб кетгандек — чиқиб кетадилар; улар Ислом аҳлини ўлдирадилар ва бут аҳлини қўядилар (тегмайдилар). Агар мен уларга етсам, уларни Ад (қавми) ўлдирилгандек ўлдирар эдим" деди.
حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ قَوْلِهِ {وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا} قَالَ " مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ ".
Абу Зарр айтди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан Унинг «Қуёш ўз қароргоҳига томон юради» (сўзи) ҳақида сўрадим. У: "Унинг қароргоҳи — Арш остидадир" деди.