وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِيمَانُ قَالَ " أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الآخِرِ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِسْلاَمُ قَالَ " الإِسْلاَمُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِحْسَانُ قَالَ " أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لاَ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتِ الأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتِ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ اللَّهُ " . ثُمَّ تَلاَ صلى الله عليه وسلم { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَىِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} " . قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رُدُّوا عَلَىَّ الرَّجُلَ " . فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ " .
Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кун одамларга ошкор (рўпара) ўтирган эди. Унга бир киши келиб: "Эй Расулуллаҳ, иймон нима?" деди. У: "Аллаҳга, Унинг малоикаларига, Китобига, (Унга) йўлиқишга, Расулларига иймон келтиришинг ва охирги баъс(қайта тирилиш)га иймон келтиришингдир" деди. У: "Эй Расулуллаҳ, Ислом нима?" деди. У: "Ислом — Аллаҳга ибодат қилишинг ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмаслисинг, фарз намозни барпо қилишинг, фарз закотни адо этишинг ва рамазон рўзасини тутишингдир" деди. У: "Эй Расулуллаҳ, иҳсон нима?" деди. У: "Аллаҳга — гўё Уни кўраётгандек — ибодат қилишингдир; агар Уни кўрмаётган бўлсанг ҳам, албатта У сени кўриб турибди" деди. У: "Эй Расулуллаҳ, (қиёмат) соати қачон?" деди. У: "Ундан сўралган сўрагувчидан кўра билувчироқ эмас, лекин мен сенга унинг аломатлари ҳақида айтаман: чўри ўз бекасини (хўжайнини) туғиши — бу унинг аломатларидан; яланғоч, ялангоёқлар одамларнинг бошлиқлари (улуғлари) бўлиши — бу унинг аломатларидан; қўй-эчки чўпанлари бино(қуриш)да бир-бирини ўтиб кетиши — бу унинг аломатларидан, бешта(ғайб)да(ки) уларни Аллаҳдан бошқа ҳеч ким билмайди" деди. Кейин (Набий): «Албатта (қиёмат) соати илми Аллаҳ ҳузуридадир, У ёмғир ёғдиради, бачадонлардагини билади; ҳеч бир жон эртага нима қилишини билмайди; ҳеч бир жон қайси ерда ўлишини билмайди; албатта Аллаҳ — Алийм, Хабирдир» (оятни) тиловат қилди. (Абу Ҳурайра:) Кейин у киши орқага қайтди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "У кишини менга қайтаринглар" деди. Улар уни қайтариш учун (қидириб) тутдилар, лекин ҳеч нарса (киши)ни кўрмадилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Бу — Жаброил, одамларга дийнларини ўргатгани келди" деди.