حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ حَدَّثَنَا " أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جِذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنَ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنَ السُّنَّةِ " . ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الأَمَانَةِ قَالَ " يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ - ثُمَّ أَخَذَ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى رِجْلِهِ - فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا . حَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ مَا أَظْرَفَهُ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ " . وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَىَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا أَوْ يَهُودِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا .
Ҳузайфа айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга икки ҳадис айтди — бирини кўрдим, иккинчисини кутяпман. Бизга: "Омонат эркакларнинг қалблари илдизига нозил бўлди, кейин Қуръан нозил бўлиб, улар Қуръандан билдилар, Суннатдан билдилар" деб айтди. Кейин бизга омонатнинг кўтарилиши ҳақида айтди: "Киши бир ухлайди, қалбидан омонат қабз қилинади, унинг изи нуқта(доғ)дек қолади; кейин яна ухлайди, қалбидан омонат қабз қилинади, унинг изи қадоқдек қолади — гўё оёғингга думалатган чўғдай, у қабаради, уни шишган (қабарган) кўрасан, ичида ҳеч нарса йўқ" — кейин бир майда тош олиб, уни оёғига думлатди — "Одамлар тонгда савдо қиладилар, деярли ҳеч ким омонатни адо этмайди, ҳатто: ‹Фалон (қабила)да бир аминиш (ишончли) киши бор› дейилади; ҳатто кишига: ‹Қанчалар ақлли, қанчалар зукко, қанчалар дадил!› дейилади — ҳолбуки қалбида хардал донаси миқдорича иймон йўқ. Менга шундай замон келдики, сиздан қайсингиз билан савдо қилишимга аҳамият бермас эдим: агар мусулмон бўлса, Ислом уни (ҳақимни) менга қайтаради; агар насроний ёки яҳудий бўлса, унинг омили (бошлиғи) менга қайтаради. Бугун эса мен сиздан фақат фалон ва фалон билан савдо қилар эдим" деди.