باب فَضْلِ النَّفَقَةِ عَلَى الْعِيَالِ وَالْمَمْلُوكِ وَإِثْمِ مَنْ ضَيَّعَهُمْ أَوْ حَبَسَ نَفَقَتَهُمْ عَنْهُمْ
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، كِلاَهُمَا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، - قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ، عَنْ ثَوْبَانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَفْضَلُ دِينَارٍ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ دِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى عِيَالِهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ " . قَالَ أَبُو قِلاَبَةَ وَبَدَأَ بِالْعِيَالِ ثُمَّ قَالَ أَبُو قِلاَبَةَ وَأَىُّ رَجُلٍ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ رَجُلٍ يُنْفِقُ عَلَى عِيَالٍ صِغَارٍ يُعِفُّهُمْ أَوْ يَنْفَعُهُمُ اللَّهُ بِهِ وَيُغْنِيهِمْ .
Бизга Абур-Робиъ аз-Заҳроний ва Қутайба ибн Саид иккаласи Ҳаммод ибн Зайддан ривоят қилиб — Абур-Робиъ: бизга Ҳаммод ривоят қилди, деди — бизга Айюб Абу Қилобадан, у Абу Асмодан, у Савбондан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Киши инфоқ қиладиган энг афзал динор — оиласига инфоқ қиладиган динор, киши Аллаҳ йўлида улови (оти) учун инфоқ қиладиган динор ва Аллаҳ йўлида шерикларига инфоқ қиладиган динордир» деди. Абу Қилоба: «У оиладан бошлади» деди. Сўнг Абу Қилоба: «Кичик болаларига инфоқ қилиб, уларни (ҳаромдан) сақлайдиган ёки Аллаҳ улар(ни)га у орқали манфаат бериб бой қиладиган кишидан кўра қайси кишининг ажри улуғроқ?» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُزَاحِمِ بْنِ زُفَرَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Зуҳайр ибн Ҳарб ва Абу Курайб — лафз Абу Курайбники — ривоят қилиб: бизга Вакиъ Суфёндан, у Музоҳим ибн Зуфардан, у Мужоҳиддан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ йўлида инфоқ қилган диноринг, (қул) озод қилишга инфоқ қилган диноринг, мискинга садақа қилган диноринг ва оилангга инфоқ қилган диноринг — улардан ажри энг улуғи оилангга инфоқ қилганингдир» деди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ الْكِنَانِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ، عَنْ خَيْثَمَةَ، قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو إِذْ جَاءَهُ قَهْرَمَانٌ لَهُ فَدَخَلَ فَقَالَ أَعْطَيْتَ الرَّقِيقَ قُوتَهُمْ قَالَ لاَ . قَالَ فَانْطَلِقْ فَأَعْطِهِمْ . قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يَحْبِسَ عَمَّنْ يَمْلِكُ قُوتَهُ " .
Бизга Саид ибн Муҳаммад ал-Жармий ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Абдулмалик ибн Абжар ал-Киноний отасидан, у Талҳа ибн Мусаррифдан, у Хайсамадан ривоят қилди, у деди: Биз Абдуллаҳ ибн Амр билан ўтирган эдик, шунда унинг қаҳрамони (иш бошқарувчиси) келди ва кириб: «Қулларга овқатини бердингми?» деди. У: «Йўқ» деди. (Абдуллаҳ): «Бор, уларга бер» деди. Сўнг деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кишига гуноҳ сифатида ўзи (озиқ-овқатига) эгалик қиладиган (масъул бўлган) кишини оч қолдириши (овқатини ушлаб қолиши) кифоядир» деди.