باب رَمْىِ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي وَتَكُونُ مَكَّةُ عَنْ يَسَارِهِ وَيُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ رَمَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ . قَالَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ أُنَاسًا يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هَذَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилиб, иккаласи: бизга Абу Муовия ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан ривоят қилди, дедилар; у деди: Абдуллаҳ ибн Масъуд Жамратул-Ақабани водий тубидан етти тош билан отди, ҳар бир тош билан такбир айтарди. (Ровий) деди: Унга: «Баъзи одамлар уни юқорисидан отадилар» дейилди. Абдуллаҳ ибн Масъуд: «Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Зотга қасамки, мана шу — ўзига Бақара сураси нозил қилинган зотнинг (турган) мақомидир» деди.
وَحَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ، يَقُولُ وَهُوَ يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ أَلِّفُوا الْقُرْآنَ كَمَا أَلَّفَهُ جِبْرِيلُ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ . قَالَ فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِهِ فَسَبَّهُ وَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَأَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَاسْتَعْرَضَهَا فَرَمَاهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ - قَالَ - فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ النَّاسَ يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا . فَقَالَ هَذَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ .
Ва бизга Минжоб ибн ал-Ҳорис ат-Тамимий ривоят қилди, бизга Ибн Мушир ал-Аъмашдан хабар берди, у деди: Мен Ҳажжож ибн Юсуфни минбарда хутба қилиб туриб шундай деяётганини эшитдим: «Қуръанни Жибрил тартиблаганидек тартибланглар: ‹унда Бақара зикр қилинган сура›, ‹унда Нисо зикр қилинган сура›, ‹унда Оли Имрон зикр қилинган сура› (деб)». (Аъмаш) деди: Мен Иброҳим билан учрашиб, унга унинг (Ҳажжожнинг) сўзини айтдим, у уни сўкди ва деди: Менга Абдурраҳмон ибн Язид ривоят қилдики, у Абдуллаҳ ибн Масъуд билан бирга эди; у Жамратул-Ақабага келиб, водий ичига тушди, унга (Жамрага) юзланиб, уни водий тубидан етти тош билан отди, ҳар бир тош билан такбир айтарди. (Абдурраҳмон) деди: Мен: «Эй Абу Абдурраҳмон, одамлар уни юқорисидан отадилар» дедим. У: «Ўзидан ўзга илоҳ йўқ Зотга қасамки, мана шу — ўзига Бақара сураси нозил қилинган зотнинг мақомидир» деди.
وَحَدَّثَنِي يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ، يَقُولُ لاَ تَقُولُوا سُورَةُ الْبَقَرَةِ . وَاقْتَصَّا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ .
Ва менга Яъқуб ад-Даврақий ривоят қилди, бизга Ибн Абу Зоида ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди — иккаласи ал-Аъмашдан; у деди: Мен Ҳажжожни: «‹Бақара сураси›, деманглар» деяётганини эшитдим. Ва улар иккаласи ҳадисни Ибн Муширнинг ҳадиси каби нақл қилдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَقَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ғундар Шуъбадан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб, иккаласи: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ал-Ҳакамдан, у Иброҳимдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан ривоят қилди, дедилар — у Абдуллаҳ билан ҳаж қилди; у деди: У (Абдуллаҳ) Жамрани етти тош билан отди, Байтни чап томонига, Минони ўнг томонига қилди ва: «Мана шу — ўзига Бақара сураси нозил қилинган зотнинг мақомидир» деди.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا أَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ .
Ва бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба шу иснод билан ривоят қилди, фақат у: «У Жамратул-Ақабага келганда...» деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُحَيَّاةِ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى أَبُو الْمُحَيَّاةِ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَ الْجَمْرَةَ مِنْ فَوْقِ الْعَقَبَةِ - قَالَ - فَرَمَاهَا عَبْدُ اللَّهِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَاهَا الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абул-Муҳайё ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Яҳё — лафз уники — ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Яъло Абул-Муҳайё Салама ибн Куҳайлдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан хабар берди, у деди: Абдуллаҳга: «Баъзи одамлар Жамрани Ақабанинг юқорисидан отадилар» дейилди. (Ровий) деди: Шунда Абдуллаҳ уни водий тубидан отди, сўнг: «Мана шу ердан — ўзидан ўзга илоҳ йўқ Зотга қасамки — уни ўзига Бақара сураси нозил қилинган зот отган» деди.