Йўлда ҳалок бўлай деганда қурбонлик билан нима қилинади

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ، حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ سَلَمَةَ الْهُذَلِيُّ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَسِنَانُ بْنُ سَلَمَةَ، مُعْتَمِرَيْنِ قَالَ وَانْطَلَقَ سِنَانٌ مَعَهُ بِبَدَنَةٍ يَسُوقُهَا فَأَزْحَفَتْ عَلَيْهِ بِالطَّرِيقِ فَعَيِيَ بِشَأْنِهَا إِنْ هِيَ أُبْدِعَتْ كَيْفَ يَأْتِي بِهَا ‏.‏ فَقَالَ لَئِنْ قَدِمْتُ الْبَلَدَ لأَسْتَحْفِيَنَّ عَنْ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ فَأَضْحَيْتُ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْبَطْحَاءَ قَالَ انْطَلِقْ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ نَتَحَدَّثْ إِلَيْهِ ‏.‏ قَالَ فَذَكَرَ لَهُ شَأْنَ بَدَنَتِهِ ‏.‏ فَقَالَ عَلَى الْخَبِيرِ سَقَطْتَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسِتَّ عَشْرَةَ بَدَنَةً مَعَ رَجُلٍ وَأَمَّرَهُ فِيهَا - قَالَ - فَمَضَى ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا أُبْدِعَ عَلَىَّ مِنْهَا قَالَ ‏ "‏ انْحَرْهَا ثُمَّ اصْبُغْ نَعْلَيْهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ اجْعَلْهُ عَلَى صَفْحَتِهَا وَلاَ تَأْكُلْ مِنْهَا أَنْتَ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абдул-Ворис ибн Саид Абут-Тайёҳ аз-Зубаъийдан хабар берди, менга Мусо ибн Салама ал-Ҳузалий ривоят қилди, у деди: Мен ва Синон ибн Салама умра қилиш учун йўлга чиқдик. Синон ўзи билан бир баданани ҳайдаб кетди, у йўлда ҳориб (юра олмай) қолди; у унинг ишидан ожиз қолди — агар (бадана бутунлай) нуқсонланиб қолса, уни қандай (манзилга) келтиришни (билмади). У: «Агар шаҳарга (Маккага) етсам, бу ҳақда албатта суриштираман» деди. (Мусо) деди: Мен эрталаб (йўлга) чиқдим; Батҳога тушганимизда, у: «Ибн Аббоснинг олдига бор, у билан суҳбатлашайлик» деди. (Мусо) деди: У унга баданасининг ишини зикр қилди. У (Ибн Аббос): «Билувчининг олдига тушибсан (тўғри кишидан сўрадинг). Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўн олтита баданани бир киши билан жўнатди ва уни уларга (масъул қилиб) амир қилди. (Киши) кетди, сўнг қайтиб: ‹Ё Расулуллаҳ, улардан менга нуқсонланиб қолгани билан нима қилай?› деди. У: ‹Уни наҳр қил, сўнг наълини (сандалини) қонига бўя, кейин уни унинг ён-елкасига сур, ундан на ўзинг, на саёҳат шерикларингдан бирортаси еманг›, деди» деди.

وَحَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ بِثَمَانَ عَشْرَةَ بَدَنَةً مَعَ رَجُلٍ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ الْحَدِيثِ ‏.‏

Ва бизга буни Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Али ибн Ҳужр ривоят қилиб — Яҳё: хабар берди, деди, бошқа иккиси: бизга Исмоил ибн Улайя ривоят қилди, дедилар — у Абут-Тайёҳдан, у Мусо ибн Саламадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўн саккизта баданани бир киши билан жўнатди. Сўнг Абдул-Вориснинг ҳадиси каби зикр қилди ва ҳадиснинг бошини зикр қилмади.

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سِنَانِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ ذُؤَيْبًا أَبَا قَبِيصَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَبْعَثُ مَعَهُ بِالْبُدْنِ ثُمَّ يَقُولُ ‏ "‏ إِنْ عَطِبَ مِنْهَا شَىْءٌ فَخَشِيتَ عَلَيْهِ مَوْتًا فَانْحَرْهَا ثُمَّ اغْمِسْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ اضْرِبْ بِهِ صَفْحَتَهَا وَلاَ تَطْعَمْهَا أَنْتَ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِكَ ‏"‏ ‏.‏

Менга Абу Ғассон ал-Мисмаъий ривоят қилди, бизга Абдул-Аъло ривоят қилди, бизга Саид Қатодадан, у Синон ибн Саламадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Зуайб Абу Қабиса унга ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) у билан қурбонлик туялари (будн)ни жўнатар ва: «Агар улардан бирор нарса нуқсонланиб қолса-ю, сен унга ўлимдан қўрқсанг, уни наҳр қил, сўнг наълини қонига бот, кейин у билан унинг ён-елкасига ур (белгила); ва ундан на ўзинг, на саёҳат шерикларингдан бирортаси еманг» дерди.