باب تَحْرِيمِ بَيْعِ الرَّجُلِ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَسَوْمِهِ عَلَى سَوْمِهِ وَتَحْرِيمِ النَّجْشِ وَتَحْرِيمِ التَّصْرِيَةِ
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Сизлардан бирингиз бошқасининг савдоси устига савдо қилмасин».
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَبِعِ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَلاَ يَخْطُبْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ إِلاَّ أَنْ يَأْذَنَ لَهُ " .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно — лафз Зуҳайрники — ривоят қилиб: бизга Яҳё Убайдуллаҳдан ривоят қилди, дедилар; менга Нофиъ Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан хабар берди; у деди: «Киши биродарининг савдоси устига савдо қилмасин ва биродарининг совчилиги устига совчилик қилмасин, фақат у (биродари) унга изн берса (мустасно)».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَسُمِ الْمُسْلِمُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ " .
Бизга Яҳё ибн Айюб, Қутайба ибн Саид ва Ибн Ҳужр ривоят қилиб: бизга Исмоил — у ибн Жаъфар — ал-Алодан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Мусулмон биродарининг (савдода) нарх сўраши (қистириши) устига нарх сўрамасин».
وَحَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْعَلاَءِ، وَسُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح. وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي، صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح. وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَسْتَامَ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ . وَفِي رِوَايَةِ الدَّوْرَقِيِّ عَلَى سِيمَةِ أَخِيهِ .
Ва менга буни Аҳмад ибн Иброҳим ад-Даврақий ривоят қилди, менга Абдуссамад ривоят қилди, бизга Шуъба ал-Алодан ва Суҳайлдан, улар отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга буни Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдуссамад ривоят қилди, бизга Шуъба ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба Адийдан — у ибн Собит — у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) киши ўз биродарининг нарх сўраши устига нарх сўрашидан қайтарди. Ад-Даврақийнинг ривоятида: «биродарининг нархи (сиймаси) устига» (дейилган).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُتَلَقَّى الرُّكْبَانُ لِبَيْعٍ وَلاَ يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلاَ تَنَاجَشُوا وَلاَ يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلاَ تُصَرُّوا الإِبِلَ وَالْغَنَمَ فَمَنِ ابْتَاعَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ بَعْدَ أَنْ يَحْلُبَهَا فَإِنْ رَضِيَهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ سَخِطَهَا رَدَّهَا وَصَاعًا مِنْ تَمْرٍ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Абу аз-Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «(Мол келтираётган) от-уловларни савдо учун (йўлда) қарши олинмасин; сизлардан бирингиз бошқасининг савдоси устига савдо қилмасин; нажш (ёлғон нарх ошириш) қилманг; шаҳарлик қишлоқлик учун (вакил бўлиб) сотмасин; туя ва қўйларнинг (сутини) йиғиб (соғмай) қўйманг. Ким уни (шундай ҳайвонни) шундан кейин сотиб олса, уни соғганидан сўнг икки назардан (танловдан) яхшироқида (ихтиёрлидир): агар ундан рози бўлса, ушлаб қолади; агар ундан норози бўлса, уни ва бир сў хурмони (сут эвазига) қайтаради».
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ التَّلَقِّي لِلرُّكْبَانِ وَأَنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَأَنْ تَسْأَلَ الْمَرْأَةُ طَلاَقَ أُخْتِهَا وَعَنِ النَّجْشِ وَالتَّصْرِيَةِ وَأَنْ يَسْتَامَ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ал-Анбарий ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Шуъба Адийдан — у ибн Собит — у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (йўлда) от-уловларни қарши олишдан, шаҳарлик қишлоқлик учун сотишидан, аёлнинг (эр) синглисининг талоқини сўрашидан, нажш ва тасрия (сутини йиғиб қўйиш)дан ҳамда киши ўз биродарининг нарх сўраши устига нарх сўрашидан қайтарди.
وَحَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، ح وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا وَهْبُ، بْنُ جَرِيرٍ ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالُوا، جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . فِي حَدِيثِ غُنْدَرٍ وَوَهْبٍ نُهِيَ . وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الصَّمَدِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى . بِمِثْلِ حَدِيثِ مُعَاذٍ عَنْ شُعْبَةَ .
Ва менга буни Абу Бакр ибн Нофиъ ривоят қилди, бизга Ғундар ривоят қилди; (ҳ) ва бизга буни Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Ваҳб ибн Жарир ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Абдулворис ибн Абдуссамад ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди — ҳаммаси: бизга Шуъба шу иснод билан ривоят қилди, дедилар. Ғундар ва Ваҳбнинг ҳадисида «қайтарилди» (дейилган); Абдуссамаднинг ҳадисида эса «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қайтарди» (дейилган) — Муознинг Шуъбадан (қилган) ҳадиси мисли.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ النَّجْشِ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) нажшдан (ёлғон нарх оширишдан) қайтарди.