باب مَنْ أَدْرَكَ مَا بَاعَهُ عِنْدَ الْمُشْتَرِي وَقَدْ أَفْلَسَ فَلَهُ الرُّجُوعُ فِيهِ
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - أَوْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ - " مَنْ أَدْرَكَ مَالَهُ بِعَيْنِهِ عِنْدَ رَجُلٍ قَدْ أَفْلَسَ - أَوْ إِنْسَانٍ قَدْ أَفْلَسَ - فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْ غَيْرِهِ " .
Бизга Аҳмад ибн Абдуллаҳ ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди, менга Абу Бакр ибн Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазм хабар бердики, унга Умар ибн Абдулазиз хабар бердики, унга Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ибн Ҳишом хабар бердики, у Абу Ҳурайрани шундай деяётганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди — ёки: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай деяётганини эшитдим: «Ким ўз молини айни ўзида — синган (банкрот бўлган) бир кишининг ёки синган бир инсоннинг ҳузурида — топса, у ўша (молга) бошқалардан кўра ҳақлироқдир».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، جَمِيعًا عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَحَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ . بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ وَقَالَ ابْنُ رُمْحٍ مِنْ بَيْنِهِمْ فِي رِوَايَتِهِ أَيُّمَا امْرِئٍ فُلِّسَ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ҳушайм хабар берди; (ҳ) ва бизга Қутайба ибн Саид ва Муҳаммад ибн Румҳ иккаласи ал-Лайс ибн Саъддан ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Абу ар-Рабиъ ва Яҳё ибн Ҳабиб ал-Ҳорисий ривоят қилиб: бизга Ҳаммод — яъни ибн Зайд — ривоят қилди, дедилар; (ҳ) ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Абдулваҳҳоб, Яҳё ибн Саид ва Ҳафс ибн Ғиёс ривоят қилди — буларнинг ҳаммаси Яҳё ибн Саиддан, шу иснодда, Зуҳайрнинг ҳадиси маъносида (ривоят қилди). Ибн Румҳ улар орасидан ўз ривоятида: «Қайси бир киши синган (банкрот) бўлса...» деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سُلَيْمَانَ، - وَهُوَ ابْنُ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ الْمَخْزُومِيُّ - عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حُسَيْنٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَهُ عَنْ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الرَّجُلِ الَّذِي يُعْدِمُ إِذَا وُجِدَ عِنْدَهُ الْمَتَاعُ وَلَمْ يُفَرِّقْهُ " أَنَّهُ لِصَاحِبِهِ الَّذِي بَاعَهُ " .
Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Сулаймон — у ибн Икрима ибн Холид ал-Махзумий — Ибн Журайждан ривоят қилди, менга Ибн Абу Ҳусайн ривоят қилдики, унга Абу Бакр ибн Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазм хабар бердики, унга Умар ибн Абдулазиз Абу Бакр ибн Абдурраҳмоннинг ҳадисидан, у Абу Ҳурайранинг ҳадисидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан — камбағал бўлиб қолган киши ҳақида, унинг ҳузурида (сотувчининг) моли айни ўзида топилса ва уни (бошқага) сотиб юбормаган бўлса — «у уни унга сотган эгасиники (бўлади)» (деган ҳадисини) ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَفْلَسَ الرَّجُلُ فَوَجَدَ الرَّجُلُ مَتَاعَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ва Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилиб: бизга Шуъба Қатодадан, у ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди, дедилар; у деди: «Киши синган (банкрот) бўлса-ю, (сотувчи) киши ўз молини айни ўзида топса, у ўшага (бошқалардан) ҳақлироқдир».
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، أَيْضًا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي كِلاَهُمَا، عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ وَقَالاَ " فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْغُرَمَاءِ " .
Ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Саид ривоят қилди; (ҳ) ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб яна ривоят қилди, бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам — иккаласи Қатодадан шу иснод билан унга ўхшаш ривоят қилди ва: «У ўшага қарздорлардан (ғурама) кўра ҳақлироқдир» дедилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، الْخُزَاعِيُّ - قَالَ حَجَّاجٌ مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ - أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ خُثَيْمِ بْنِ عِرَاكٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَفْلَسَ الرَّجُلُ فَوَجَدَ الرَّجُلُ عِنْدَهُ سِلْعَتَهُ بِعَيْنِهَا فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا " .
Ва менга Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Абу Халаф ва Ҳажжож ибн аш-Шоир ривоят қилиб: бизга Абу Салама ал-Хузоий — Ҳажжож: Мансур ибн Салама деди — ривоят қилди, дедилар; бизга Сулаймон ибн Билол Хусайм ибн Ирокдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Киши синган (банкрот) бўлса-ю, (сотувчи) киши унинг ҳузурида ўз молини (силасини) айни ўзида топса, у ўшага (бошқалардан) ҳақлироқдир».