وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ، عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْهَاكُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ " . قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا حَلَفْتُ بِهَا مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهَا ذَاكِرًا وَلاَ آثِرًا .
Менга Абут-Тоҳир Аҳмад ибн Амр ибн Сарҳ ривоят қилди: Бизга Ибн Ваҳб Юнусдан ривоят қилди. (ҳ) Менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди: Бизга Ибн Ваҳб хабар берди: Менга Юнус Ибн Шиҳобдан, у Солим ибн Абдуллаҳдан, у отасидан ривоят қилди: У деди: Мен Умар ибн ал-Хаттобнинг шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, Аллаҳ азза ва жалла сизларни оталарингиз билан қасам ичишингиздан қайтаради» дедилар. Умар деди: Аллаҳга қасамки, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ундан қайтарганларини эшитганимдан бери у билан на ўз сўзимда, на бошқанинг сўзини нақл қилиб қасам ичмадим.
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ، خَالِدٍ ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ عُقَيْلٍ مَا حَلَفْتُ بِهَا مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهَا وَلاَ تَكَلَّمْتُ بِهَا . وَلَمْ يَقُلْ ذَاكِرًا وَلاَ آثِرًا .
Менга Абдулмалик ибн Шуайб ибн ал-Лайс ривоят қилди: Менга отам бобомдан ривоят қилди: Менга Уқайл ибн Холид ривоят қилди. (ҳ) Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Абд ибн Ҳумайд ривоят қилиб дедилар: Бизга Абдурраззоқ ривоят қилди: Бизга Маъмар хабар берди, иккаласи аз-Зуҳрийдан шу иснод билан шунга ўхшашини ривоят қилдилар. Фақат Уқайлнинг ҳадисида: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ундан қайтарганларини эшитганимдан бери у билан қасам ичмадим ва у билан сўзламадим, дейилган. У «ўз сўзимда ёки нақл қилиб» демади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عُمَرَ وَهُوَ يَحْلِفُ بِأَبِيهِ . بِمِثْلِ رِوَايَةِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Амр ан-Ноқид ва Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилиб дедилар: Бизга Суфён ибн Уяйна аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан ривоят қилди: У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Умарнинг отаси билан қасам ичаётганини эшитдилар. Юнус ва Маъмар ривоятига ўхшаш.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَدْرَكَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فِي رَكْبٍ وَعُمَرُ يَحْلِفُ بِأَبِيهِ فَنَادَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْهَاكُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَمَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ "
Бизга Қутайба ибн Саийд ривоят қилди: Бизга Лайс ривоят қилди. (ҳ) Бизга Муҳаммад ибн Румҳ — матн уники — ривоят қилди: Бизга ал-Лайс Нофиъдан, у Абдуллаҳдан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан хабар бердики: Расулуллаҳ Умар ибн ал-Хаттобни бир кун от-уловли жамоа ичида учратдилар, Умар эса отаси билан қасам ичаётган эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга нидо қилдилар: «Огоҳ бўлинг! Албатта, Аллаҳ азза ва жалла сизларни оталарингиз билан қасам ичишингиздан қайтаради. Ким қасам ичувчи бўлса, Аллаҳ билан қасам ичсин ёки жим турсин.»
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ، وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ، رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ، . كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، بِمِثْلِ هَذِهِ الْقِصَّةِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди: Бизга отам ривоят қилди. (ҳ) Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди: Бизга Яҳё — у ал-Қаттондир — Убайдуллаҳдан ривоят қилди. (ҳ) Менга Бишр ибн Ҳилол ривоят қилди: Бизга Абдулворис ривоят қилди: Бизга Айюб ривоят қилди. (ҳ) Бизга Абу Курайб ривоят қилди: Бизга Абу Усома ал-Валид ибн Касирдан ривоят қилди. (ҳ) Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди: Бизга Суфён Исмоил ибн Умайядан ривоят қилди. (ҳ) Бизга Ибн Рофиъ ривоят қилди: Бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди: Бизга аз-Заҳҳок ва Ибн Абу Зиъб хабар бердилар. (ҳ) Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Ибн Рофиъ Абдурраззоқдан, у Ибн Журайждан ривоят қилдилар: Менга Абдулкарим хабар берди. Буларнинг ҳаммаси Нофиъдан, у Ибн Умардан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу қиссага ўхшаш ривоят қилдилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلاَ يَحْلِفْ إِلاَّ بِاللَّهِ " . وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تَحْلِفُ بِآبَائِهَا فَقَالَ " لاَ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё, Яҳё ибн Айюб, Қутайба ва Ибн Ҳужр ривоят қилдилар. Яҳё ибн Яҳё «хабар берди» деди, қолганлари эса «ривоят қилди» дедилар: Бизга Исмоил — у Жаъфар ўғлидир — Абдуллаҳ ибн Динордан ривоят қилдики, у Ибн Умарнинг шундай деганини эшитди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким қасам ичувчи бўлса, фақат Аллаҳ билан қасам ичсин» дедилар. Қурайш оталари билан қасам ичар эди, шу сабаб Расулуллаҳ: «Оталарингиз билан қасам ичманглар» дедилар.