باب ثَوَابِ الْعَبْدِ وَأَجْرِهِ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди. У: Мен Моликка ўқиб бердим — Нофиъдан, у ибн Умардан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта қул ўз хўжасига насиҳатгўйлик қилса ва Аллаҳга ибодатни яхши қилса, унга ажри икки марта берилади» дедилар деди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَهْوَ الْقَطَّانُ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أُسَامَةُ، جَمِيعًا عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ .
Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилдилар, иккаласи: бизга Яҳё — у ал-Қаттон — ривоят қилди дедилар. (ҳ) Бизга ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди. (ҳ) Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга ибн Нумайр ва Абу Усома ривоят қилдилар — ҳаммалари Убайдуллаҳдан ривоят қилдилар. (ҳ) Бизга Ҳорун ибн Саид ал-Айлий ривоят қилди, бизга ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Усома ривоят қилди — барчаси Нофиъдан, у ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан Молик ҳадисига ўхшашини ривоят қилдилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، يَقُولُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لِلْعَبْدِ الْمَمْلُوكِ الْمُصْلِحِ أَجْرَانِ " . وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ لَوْلاَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْحَجُّ وَبِرُّ أُمِّي لأَحْبَبْتُ أَنْ أَمُوتَ وَأَنَا مَمْلُوكٌ . قَالَ وَبَلَغَنَا أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ لَمْ يَكُنْ يَحُجُّ حَتَّى مَاتَتْ أُمُّهُ لِصُحْبَتِهَا . قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ فِي حَدِيثِهِ " لِلْعَبْدِ الْمُصْلِحِ " . وَلَمْ يَذْكُرِ الْمَمْلُوكَ .
Менга Абут-Тоҳир ва Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилдилар, иккаласи: бизга ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус ибн Шиҳобдан хабар берди дедилар. У: Мен Саид ибн ал-Мусайябни эшитдим, у: Абу Ҳурайра деди деяпти: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Солиҳ қул учун икки ажр бордир» дедилар. Абу Ҳурайранинг жони Унинг қўлида бўлган Зот билан қасамки, агар Аллаҳ йўлида жиҳод, ҳаж ва онамга яхшилик қилиш бўлмаганида, мен қул ҳолатимда ўлишни ёқтирган бўлардим. У деди: Бизга етишича, Абу Ҳурайра онаси вафот этгунга қадар ҳаж қилмас эди, онасига ҳамроҳлик қилиш учун. Абут-Тоҳир ўз ҳадисида: «Солиҳ қул учун» деди ва «мамлук (қул)» сўзини зикр қилмади.
وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ الأُمَوِيُّ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَلَغَنَا وَمَا بَعْدَهُ .
Буни менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Абу Сафвон ал-Умавий ривоят қилди, менга Юнус ибн Шиҳобдан шу иснод билан хабар берди, аммо «бизга етди» ва ундан кейингисини зикр қилмади.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَدَّى الْعَبْدُ حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ كَانَ لَهُ أَجْرَانِ " . قَالَ فَحَدَّثْتُهَا كَعْبًا فَقَالَ كَعْبٌ لَيْسَ عَلَيْهِ حِسَابٌ وَلاَ عَلَى مُؤْمِنٍ مُزْهِدٍ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилдилар, иккаласи: бизга Абу Муовия ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди дедилар. У: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қачонки қул Аллаҳнинг ҳаққини ва хўжаларининг ҳаққини адо этса, унга икки ажр бўлади» дедилар деди. У: Мен буни Каъбга ривоят қилдим, шунда Каъб: «Унга ҳам, дунёдан юз ўгирган мўминга ҳам ҳисоб йўқ» деди.
وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Буни менга Зуҳайр ибн Ҳарб ҳам ривоят қилди, бизга Жарийр Аъмашдан, шу иснод билан ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نِعِمَّا لِلْمَمْلُوكِ أَنْ يُتَوَفَّى يُحْسِنُ عِبَادَةَ اللَّهِ وَصَحَابَةَ سَيِّدِهِ نِعِمَّا لَهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан ривоят қилди, у: «Мана шу нарсани бизга Абу Ҳурайра Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди», деди ва у бир неча ҳадисларни зикр қилди, улардан бири шуки, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Аллаҳга ибодатни ва хожасига хизматни чиройли адо этган ҳолда вафот этган қул учун нақадар яхши! Бу унга нақадар яхши!», деди.