حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْعَدَوِيِّ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعَتْ أُذُنَاىَ، وَأَبْصَرَتْ، عَيْنَاىَ حِينَ تَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتَهُ " . قَالُوا وَمَا جَائِزَتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " يَوْمُهُ وَلَيْلَتُهُ وَالضِّيَافَةُ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ فَمَا كَانَ وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهِ - وَقَالَ - مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ " .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди, у Саид ибн Абу Саиддан, у Абу Шурайҳ ал-Адавийдан ривоят қилади: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам гапирганларида қулоқларим эшитди ва кўзларим кўрди: У: «Ким Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонига унинг инъомини (жоизасини) ҳурмат қилсин» дедилар. Улар: «Эй Аллаҳнинг Расули, унинг инъоми нима?» дедилар. У: «Унинг куни ва кечасидир. Меҳмондорчилик уч кундир. Ундан кейин бўлгани эса унга садақадир» дедилар. Ва: «Ким Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши гапирсин ёки жим турсин» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الضِّيَافَةُ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ وَجَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَلاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ مُسْلِمٍ أَنْ يُقِيمَ عِنْدَ أَخِيهِ حَتَّى يُؤْثِمَهُ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يُؤْثِمُهُ قَالَ " يُقِيمُ عِنْدَهُ وَلاَ شَىْءَ لَهُ يَقْرِيهِ بِهِ " .
Бизга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди, бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар ривоят қилди, у Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Шурайҳ ал-Хузоийдан ривоят қилади: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Меҳмондорчилик уч кундир, унинг инъоми (жоизаси) эса бир кун ва бир кечадир. Мусулмон кишига биродарининг ҳузурида уни гуноҳга қўйгунча туриши ҳалол бўлмайди» дедилар. Улар: «Эй Аллаҳнинг Расули, уни қандай гуноҳга қўяди?» дедилар. У: «Унинг ҳузурида туради, ҳолбуки унинг (меҳмон)ни меҳмон қиладиган ҳеч нарсаси йўқ» дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، - يَعْنِي الْحَنَفِيَّ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيَّ، يَقُولُ سَمِعَتْ أُذُنَاىَ، وَبَصُرَ، عَيْنِي وَوَعَاهُ قَلْبِي حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَذَكَرَ فِيهِ " وَلاَ يَحِلُّ لأَحَدِكُمْ أَنْ يُقِيمَ عِنْدَ أَخِيهِ حَتَّى يُؤْثِمَهُ " . بِمِثْلِ مَا فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ .
Буни бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанна ҳам ривоят қилди, бизга Абу Бакр — яъни ал-Ҳанафий — ривоят қилди, бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Саид ал-Мақбурий ривоят қилди: У Абу Шурайҳ ал-Хузоийнинг шундай деганини эшитди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам у ҳақида гапирганларида қулоқларим эшитди, кўзим кўрди ва қалбим англаб олди. Сўнг у Лайснинг ҳадисига ўхшаш зикр қилди ва унда: «Сизлардан бирортангизга биродарингизнинг ҳузурида уни гуноҳга қўйгунча туриши ҳалол бўлмайди» деганини, Вакиънинг ҳадисидаги каби зикр қилди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ تَبْعَثُنَا فَنَنْزِلُ بِقَوْمٍ فَلاَ يَقْرُونَنَا فَمَا تَرَى فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ نَزَلْتُمْ بِقَوْمٍ فَأَمَرُوا لَكُمْ بِمَا يَنْبَغِي لِلضَّيْفِ فَاقْبَلُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلُوا فَخُذُوا مِنْهُمْ حَقَّ الضَّيْفِ الَّذِي يَنْبَغِي لَهُمْ " .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди, (ҳ) бизга Муҳаммад ибн Румҳ ҳам ривоят қилди, бизга Лайс хабар берди, у Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абулхайрдан, у Уқба ибн Аомирдан ривоят қилади: У айтди: Биз: «Эй Аллаҳнинг Расули, сиз бизни юборасиз, биз бир қавмнинг ҳузурига тушамиз, улар бизни меҳмон қилмайдилар. Бу ҳақда фикрингиз қандай?» дедик. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга: «Агар бир қавмнинг ҳузурига тушсангиз, улар сизга меҳмонга лойиқ нарса билан (хизмат қилишни) буюрсалар, қабул қилинглар. Агар қилмасалар, улардан меҳмоннинг уларга лойиқ ҳақини олинглар» дедилар.