حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ وَفَدَتْ وُفُودٌ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ فَكَانَ يَصْنَعُ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ الطَّعَامَ فَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَدْعُوَنَا إِلَى رَحْلِهِ فَقُلْتُ أَلاَ أَصْنَعُ طَعَامًا فَأَدْعُوَهُمْ إِلَى رَحْلِي فَأَمَرْتُ بِطَعَامٍ يُصْنَعُ ثُمَّ لَقِيتُ أَبَا هُرَيْرَةَ مِنَ الْعَشِيِّ فَقُلْتُ الدَّعْوَةُ عِنْدِي اللَّيْلَةَ فَقَالَ سَبَقْتَنِي . قُلْتُ نَعَمْ . فَدَعَوْتُهُمْ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَلاَ أُعْلِمُكُمْ بِحَدِيثٍ مِنْ حَدِيثِكُمْ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ثُمَّ ذَكَرَ فَتْحَ مَكَّةَ فَقَالَ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَبَعَثَ الزُّبَيْرَ عَلَى إِحْدَى الْمُجَنِّبَتَيْنِ وَبَعَثَ خَالِدًا عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الأُخْرَى وَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْحُسَّرِ فَأَخَذُوا بَطْنَ الْوَادِي وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي كَتِيبَةٍ - قَالَ - فَنَظَرَ فَرَآنِي فَقَالَ " أَبُو هُرَيْرَةَ " . قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " لاَ يَأْتِينِي إِلاَّ أَنْصَارِيٌّ " . زَادَ غَيْرُ شَيْبَانَ فَقَالَ " اهْتِفْ لِي بِالأَنْصَارِ " . قَالَ فَأَطَافُوا بِهِ وَوَبَّشَتْ قُرَيْشٌ أَوْبَاشًا لَهَا وَأَتْبَاعًا . فَقَالُوا نُقَدِّمُ هَؤُلاَءِ فَإِنْ كَانَ لَهُمْ شَىْءٌ كُنَّا مَعَهُمْ . وَإِنْ أُصِيبُوا أَعْطَيْنَا الَّذِي سُئِلْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَرَوْنَ إِلَى أَوْبَاشِ قُرَيْشٍ وَأَتْبَاعِهِمْ " . ثُمَّ قَالَ بِيَدَيْهِ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى ثُمَّ قَالَ " حَتَّى تُوَافُونِي بِالصَّفَا " . قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَمَا شَاءَ أَحَدٌ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَحَدًا إِلاَّ قَتَلَهُ وَمَا أَحَدٌ مِنْهُمْ يُوَجِّهُ إِلَيْنَا شَيْئًا - قَالَ - فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيحَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لاَ قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ . ثُمَّ قَالَ " مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ " . فَقَالَتِ الأَنْصَارُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ أَمَّا الرَّجُلُ فَأَدْرَكَتْهُ رَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ وَرَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَجَاءَ الْوَحْىُ وَكَانَ إِذَا جَاءَ الْوَحْىُ لاَ يَخْفَى عَلَيْنَا فَإِذَا جَاءَ فَلَيْسَ أَحَدٌ يَرْفَعُ طَرْفَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَنْقَضِيَ الْوَحْىُ فَلَمَّا انْقَضَى الْوَحْىُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ " . قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَأَدْرَكَتْهُ رَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ " . قَالُوا قَدْ كَانَ ذَاكَ . قَالَ " كَلاَّ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ وَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ " . فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَبْكُونَ وَيَقُولُونَ وَاللَّهِ مَا قُلْنَا الَّذِي قُلْنَا إِلاَّ الضِّنَّ بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ " . قَالَ فَأَقْبَلَ النَّاسُ إِلَى دَارِ أَبِي سُفْيَانَ وَأَغْلَقَ النَّاسُ أَبْوَابَهُمْ - قَالَ - وَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَقْبَلَ إِلَى الْحَجَرِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ - قَالَ - فَأَتَى عَلَى صَنَمٍ إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ كَانُوا يَعْبُدُونَهُ - قَالَ - وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْسٌ وَهُوَ آخِذٌ بِسِيَةِ الْقَوْسِ فَلَمَّا أَتَى عَلَى الصَّنَمِ جَعَلَ يَطْعُنُهُ فِي عَيْنِهِ وَيَقُولُ " جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ " . فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ طَوَافِهِ أَتَى الصَّفَا فَعَلاَ عَلَيْهِ حَتَّى نَظَرَ إِلَى الْبَيْتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو بِمَا شَاءَ أَنْ يَدْعُوَ .
Бизга Шайбоон ибн Фаррух ривоят қилди, бизга Сулаймон ибн ал-Муғийра ривоят қилди, бизга Собит ал-Буноний Абдуллаҳ ибн Робоҳдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: «Муъовиянинг олдига вакиллар келди, бу Рамазонда эди. Баъзимиз баъзимизга таом тайёрлардик. Абу Ҳурайра бизни кўпинча ўз манзилига чақирарди. Мен: ‹Таом тайёрлаб, уларни ўз манзилимга чақирсам-чи› дедим ва таом тайёрлашга буюрдим. Сўнг кечқурун Абу Ҳурайрани учратиб: ‹Бугун кечаси таклиф менда› дедим. У: ‹Мендан ўзиб кетдинг› деди. ‹Ҳа› дедим. Уларни чақирдим. Абу Ҳурайра: ‹Сизларга сизнинг ҳадисингиздан бир ҳадис айтайми, эй Ансор жамоаси?› деди. Сўнг Макка фатҳини зикр қилиб деди: ‹Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (Макка томон) йўл олиб, то Маккага етиб келди. Зубайрни икки қанотнинг бирига, Холидни бошқа қанотга, Абу Убайдани эса енгил пиёдалар устига қўйди. Улар водийнинг ичидан юрдилар, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам эса бир бўлинмада эди. У қараб, мени кўрди ва: ‹Абу Ҳурайра!› деди. Мен: ‹Лаббайк, эй Расулуллаҳ› дедим. У: ‹Менинг олдимга фақат ансорий келсин› деди. Шайбондан бошқаси қуйидагини зиёда қилди: У: ‹Менга Ансорни чақир!› деди. Улар уни ўраб олдилар. Қурайш эса ўзининг йиғма оломонини ва эргашувчиларини тўплади. Улар: ‹Буларни олдинга қўямиз. Агар уларга (фойда) бўлса, биз улар билан бирга бўламиз. Агар улар мағлуб бўлсалар, биздан сўралган нарсани (сулҳни) берамиз› дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Қурайшнинг йиғма оломонини ва эргашувчиларини кўряпсизларми?› деди. Сўнг икки қўлини бири устига бири (қилиб) ишора қилди ва: ‹То мени Сафода кутиб олгунларингизча (уларни ўриб ташланглар)› деди. Биз йўл олдик. Биздан бирор киши бировни ўлдирмоқчи бўлса, албатта ўлдирарди, улардан бирор киши бизга қарши бирор нарса қила олмасди. Абу Суфён келиб: ‹Эй Расулуллаҳ, Қурайшнинг яшиллиги (қудрати) йўқ қилинди. Бугундан кейин Қурайш йўқ› деди. Сўнг (Набий): ‹Ким Абу Суфён уйига кирса, у омондадир› деди. Ансор ўзаро: ‹Бу кишини эса ўз шаҳрига рағбати ва ўз қабиласига раҳми тутди (шекилли)› дедилар. Абу Ҳурайра деди: Ваҳий келди. Ваҳий келганда у бизга яширин қолмасди. Ваҳий келганда ҳеч ким Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга кўз кўтармасди, то ваҳий тугагунча. Ваҳий тугагач, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Эй Ансор жамоаси!› деди. Улар: ‹Лаббайк, эй Расулуллаҳ› дедилар. У: ‹Сизлар: бу кишини ўз шаҳрига рағбати тутди, дедингиз› деди. Улар: ‹Шундай бўлди› дедилар. У: ‹Йўқ, мен Аллаҳнинг бандаси ва Расулиман. Мен Аллаҳга ва сизларга ҳижрат қилдим. Ҳаёт — сизларнинг ҳаётингиз, мамот — сизларнинг мамотингиздир› деди. Улар йиғлаб унинг олдига юзландилар ва: ‹Аллаҳга қасамки, биз айтган сўзимизни фақат Аллаҳга ва Унинг Расулига (бўлган) ҳирсдан (айрилмаслик истагидан) айтдик› дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Аллаҳ ва Унинг Расули сизларни тасдиқлайдилар ва узрингизни қабул қиладилар› деди›. (Абу Ҳурайра) деди: ‹Одамлар Абу Суфён уйи томон юзландилар, одамлар эшикларини беркитдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (Каъба томон) юзланиб, то Ҳажарул-Асвад олдига келди ва уни истилом қилди, сўнг Байтни тавоф қилди. Байтнинг ёнидаги улар ибодат қиладиган бир бутга келди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қўлида бир камон бор эди, у камоннинг учидан ушлаган эди. Бутга келганида уни кўзидан найза билан тура бошлади ва: ‹Ҳақ келди, ботил йўқ бўлди› дерди. Тавофдан бўшагач, Сафога келиб, унинг устига кўтарилди›».