Тушни таъбирлаш

Tush ta'biri kitobi · 4 ҳадис

باب فِي تَأْوِيلِ الرُّؤْيَا ‏‏

5928-ҳадисXalqaro 2269

حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَوْ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَرَى اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ السَّمْنَ وَالْعَسَلَ فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ مِنْهَا بِأَيْدِيهِمْ فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَرَى سَبَبًا وَاصِلاً مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَأَرَاكَ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ بِهِ ثُمَّ وُصِلَ لَهُ فَعَلاَ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَاللَّهِ لَتَدَعَنِّي فَلأَعْبُرَنَّهَا ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اعْبُرْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَّا الظُّلَّةُ فَظُلَّةُ الإِسْلاَمِ وَأَمَّا الَّذِي يَنْطِفُ مِنَ السَّمْنِ وَالْعَسَلِ فَالْقُرْآنُ حَلاَوَتُهُ وَلِينُهُ وَأَمَّا مَا يَتَكَفَّفُ النَّاسُ مِنْ ذَلِكَ فَالْمُسْتَكْثِرُ مِنَ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَالْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ ‏.‏ فَأَخْبِرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي مَا الَّذِي أَخْطَأْتُ قَالَ ‏"‏ لاَ تُقْسِمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳожиб ибнул-Валид ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Ҳарб Зубайдийдан ривоят қилди, менга Зуҳрий Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан хабар бердики, Ибн Аббос ёки Абу Ҳурайра: «Бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келди» деб ривоят қиларди. (ҳ) Ва менга Ҳармала ибн Яҳё ат-Тужибий ривоят қилди — лафз уники — бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан хабар бердики, Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба унга хабар бердики, Ибн Аббос шундай ривоят қиларди: Бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен кеча тушимда ёғ ва асал томиб турган бир соябон кўрдим. Одамларни кўрдимки, улар қўллари билан ундан олишар, кимдир кўп олар, кимдир оз олар эди. Ва осмондан ергача уланган бир арқонни кўрдим. Сизни кўрдимки, уни ушлаб юқорига кўтарилдингиз, сўнг сиздан кейин бир киши уни ушлаб юқорига кўтарилди, сўнг яна бир киши уни ушлаб кўтарилди, сўнг яна бир киши уни ушлади, аммо у узилиб қолди, сўнг унга уланди ва у кўтарилди», деди. Абу Бакр: «Ё Расулуллаҳ, отам сизга фидо бўлсин, Аллаҳга қасамки, менга рухсат беринг, мен уни таъбир қилай», деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Таъбир қил», дедилар. Абу Бакр деди: Соябон — Ислом соябони. Томиб турган ёғ ва асал — Қуръан, унинг ширинлиги ва юмшоқлигидир. Одамларнинг ундан олишлари — Қуръандан кўп олувчи ва оз олувчидир. Осмондан ерга уланган арқон — сен тутиб турган ҳақдир, сен уни тутасан ва Аллаҳ уни восита қилиб сени юқори кўтаради. Сўнг сендан кейин бир киши уни тутади ва у билан юқори кўтарилади, сўнг яна бир киши уни тутади ва у билан кўтарилади, сўнг яна бир киши уни тутади, аммо у билан узилиб қолади, сўнг унга уланади ва у билан кўтарилади. Ё Расулуллаҳ, отам сизга фидо бўлсин, менга айтингинг, мен тўғри қилдимми ёки хато қилдимми? Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Баъзисини тўғри қилдинг, баъзисини хато қилдинг», дедилар. У деди: Аллаҳга қасам, ё Расулуллаҳ, менга албатта айтингинг, мен нимани хато қилдим? У киши: «Қасам ичма», дедилар.

5929-ҳадисXalqaro 2269

وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مُنْصَرَفَهُ مِنْ أُحُدٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ السَّمْنَ وَالْعَسَلَ ‏.‏ بِمَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ ‏.‏

Ва бизга буни Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У деди: Бир киши Уҳуддан қайтаётганида Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен шу кеча тушимда ёғ ва асал томиб турган бир соябон кўрдим», деди — Юнуснинг ҳадиси маъносида.

5930-ҳадисXalqaro 2269

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ، اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَوْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ كَانَ مَعْمَرٌ أَحْيَانًا يَقُولُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَحْيَانًا يَقُولُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَرَى اللَّيْلَةَ ظُلَّةً ‏.‏ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمْ ‏.‏

Ва бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утбадан, у Ибн Аббосдан ёки Абу Ҳурайрадан хабар берди. Абдурраззоқ деди: Маъмар баъзан «Ибн Аббосдан» дерди, баъзан «Абу Ҳурайрадан» дерди. Бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: «Мен шу кеча бир соябон кўрдим» деди — уларнинг ҳадиси маъносида.

5931-ҳадисXalqaro 2269

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - وَهُوَ ابْنُ كَثِيرٍ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ مِمَّا يَقُولُ لأَصْحَابِهِ ‏ "‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ رُؤْيَا فَلْيَقُصَّهَا أَعْبُرْهَا لَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْتُ ظُلَّةً ‏.‏ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ ‏.‏

Ва бизга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Дорамий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Сулаймон — у Ибн Касир — Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ашобларига айтадиган сўзларидан бири: «Сизлардан ким туш кўрса, уни менга айтсин, мен уни таъбир қилиб бераман», деганлари эди. У деди: Бас, бир киши келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен бир соябон кўрдим» деди — уларнинг ҳадисига ўхшаш.