Ёлғоннинг ёмонлиги ва ростгўйликнинг фазилати

Yaxshilik, qarindoshlik rishtasi · 4 ҳадис

باب قُبْحِ الْكَذِبِ وَحُسْنِ الصِّدْقِ وَفَضْلِهِ ‏‏

حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ، إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِ عِيسَى ‏"‏ وَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ وَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ ‏"‏ حَتَّى يَكْتُبَهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Минжоб ибн Ҳорис ат-Тамимий ривоят қилди, бизга Ибн Мус-ҳир хабар берди, (ҳ) яна бизга Ишоқ ибн Иброҳим ал-Ҳанзалий ривоят қилди, бизга Ийсо ибн Юнус хабар берди, иккови ҳам Аъмашдан шу иснод билан ривоят қилди. Ийсонинг ҳадисида «ва ростгўйликни излайди ва ёлғонни излайди» сўзларини зикр қилмади. Ибн Мус-ҳирнинг ҳадисида эса «ҳатто Аллаҳ уни ёзади» дейилган.

6637-ҳадисXalqaro 2607

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ صِدِّيقًا وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ كَذَّابًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб, Усмон ибн Абу Шайба ва Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди. Ишоқ: хабар берди, деди, қолган иккови: ривоят қилди, деди: бизга Жарир Мансурдан, у Абу Воилдан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, ростгўйлик яхшиликка бошлайди, яхшилик эса жаннатга бошлайди. Ва киши рост гапираверади, ҳатто Аллаҳнинг ҳузурида сиддиқ деб ёзилади. Албатта, ёлғон фисқу фужурга бошлайди, фужур эса дўзахга бошлайди. Ва киши ёлғон гапираверади, ҳатто ёлғончи деб ёзилади», деди.

6638-ҳадисXalqaro 2607

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الصِّدْقَ بِرٌّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا وَإِنَّ الْكَذِبَ فُجُورٌ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ كَذَّابًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ فِي رِوَايَتِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Ҳаннод ибн Сарий ривоят қилди, иккови: бизга Абу Аҳвас Мансурдан, у Абу Воилдан, у Абдуллаҳ ибн Масъуддан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, ростгўйлик яхшиликдир, яхшилик эса жаннатга бошлайди. Ва банда ростгўйликни излайди, ҳатто Аллаҳнинг ҳузурида сиддиқ деб ёзилади. Албатта, ёлғон фужурдир, фужур эса дўзахга бошлайди. Ва банда ёлғонни излайди, ҳатто ёлғончи деб ёзилади», деди. Ибн Абу Шайба ўз ривоятида «Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан» деди.

6639-ҳадисXalqaro 2607

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَمَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَصْدُقُ وَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَمَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَكْذِبُ وَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга Абу Муовия ва Вакиъ ривоят қилди, иккови: бизга Аъмаш ривоят қилди, (ҳ) яна бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Абу Муовия ривоят қилди, бизга Аъмаш Шақиқдан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сизларга ростгўйлик лозим, зеро ростгўйлик яхшиликка бошлайди, яхшилик эса жаннатга бошлайди. Киши рост гапираверади ва ростгўйликни излайверади, ҳатто Аллаҳнинг ҳузурида сиддиқ деб ёзилади. Сизлар ёлғондан сақланинглар, зеро ёлғон фужурга бошлайди, фужур эса дўзахга бошлайди. Киши ёлғон гапираверади ва ёлғонни излайверади, ҳатто Аллаҳнинг ҳузурида ёлғончи деб ёзилади», деди.