باب مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً أَوْ سَيِّئَةً وَمَنْ دَعَا إِلَى هُدًى أَوْ ضَلاَلَةٍ
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُوسَى، بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ وَأَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلاَلٍ الْعَبْسِيِّ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنَ الأَعْرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمُ الصُّوفُ فَرَأَى سُوءَ حَالِهِمْ قَدْ أَصَابَتْهُمْ حَاجَةٌ فَحَثَّ النَّاسَ عَلَى الصَّدَقَةِ فَأَبْطَئُوا عَنْهُ حَتَّى رُئِيَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ - قَالَ - ثُمَّ إِنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ جَاءَ بِصُرَّةٍ مِنْ وَرِقٍ ثُمَّ جَاءَ آخَرُ ثُمَّ تَتَابَعُوا حَتَّى عُرِفَ السُّرُورُ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةً حَسَنَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ كُتِبَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَلاَ يَنْقُصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَىْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةً سَيِّئَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ كُتِبَ عَلَيْهِ مِثْلُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَلاَ يَنْقُصُ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَىْءٌ " .
Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир ибн Абдулҳамид Аъмашдан, у Мусо ибн Абдуллаҳ ибн Язид ва Абуз-Зуҳодан, улар Абдурраҳмон ибн Ҳилол ал-Абсийдан, у Жарир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилди. У деди: Аъроблардан бир гуруҳ одамлар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдилар, устларида жун (кийим) бор эди. У уларнинг ёмон аҳволини кўрди — уларга ҳожат (камбағаллик) етган эди. Шунда у одамларни садақага ундади, лекин улар секинлик қилдилар, ҳатто бу унинг юзида кўринди. У деди: Сўнг Ансорлардан бир киши кумуш солинган ҳамён олиб келди, кейин яна бошқаси келди, сўнг бирин-кетин (кела бошладилар), ҳатто сурингунча (шодлик) унинг юзида билинди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким Исломда яхши бир суннат (йўл) жорий қилса ва ундан кейин у бўйича амал қилинса, унга у билан амал қилганларнинг ажрига ўхшаш (ажр) ёзилади, уларнинг ажрларидан эса ҳеч нарса камаймайди. Ким Исломда ёмон бир суннат (йўл) жорий қилса ва ундан кейин у бўйича амал қилинса, унга у билан амал қилганларнинг гуноҳига ўхшаш (гуноҳ) ёзилади, уларнинг гуноҳларидан эса ҳеч нарса камаймайди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَثَّ عَلَى الصَّدَقَةِ . بِمَعْنَى حَدِيثِ جَرِيرٍ .
Бизга Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб — барчаси Абу Муовиядан, у Аъмашдан, у Муслимдан, у Абдурраҳмон ибн Ҳилолдан, у Жарирдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам хутба қилдилар ва садақага ундадилар — Жарирнинг ҳадиси маъносида.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي، إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هِلاَلٍ الْعَبْسِيُّ، قَالَ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَسُنُّ عَبْدٌ سُنَّةً صَالِحَةً يُعْمَلُ بِهَا بَعْدَهُ " . ثُمَّ ذَكَرَ تَمَامَ الْحَدِيثِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Яҳё — яъни ибн Саид — ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Абу Исмоил ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Ҳилол ал-Абсий ривоят қилди. У деди: Жарир ибн Абдуллаҳ айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Бир банда яхши бир суннат (йўл) жорий қилса ва ундан кейин у бўйича амал қилинмаслиги мумкин эмас...» — сўнг ҳадиснинг тўлиғини зикр қилди.
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، وَأَبُو كَامِلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الأُمَوِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالُوا، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَوْنِ، بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ .
Менга Убайдуллаҳ ибн Умар ал-Қаворирий, Абу Комил ва Муҳаммад ибн Абдулмалик ал-Умавий ривоят қилиб дедилар: бизга Абу Авона Абдулмалик ибн Умайрдан, у Мунзир ибн Жарирдан, у отасидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди; (ҳ) Бизга Муҳаммад ибнул-Мусанно ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар; (ҳ) Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Усома; (ҳ) Бизга Убайдуллаҳ ибн Муоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилиб дедилар: бизга Шуъба Авн ибн Абу Жуҳайфадан, у Мунзир ибн Жарирдан, у отасидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шу ҳадисни (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنَ الأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلاَلَةٍ كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ تَبِعَهُ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا " .
Бизга Яҳё ибн Айюб, Қутайба ибн Саид ва ибн Ҳужр ривоят қилиб дедилар: бизга Исмоил — яъни ибн Жаъфарни назарда тутдилар — ал-Алоодан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким ҳидоятга (тўғри йўлга) чақирса, унга унга эргашганларнинг ажрларига ўхшаш ажр бўлади, бу уларнинг ажрларидан ҳеч нарсани камайтирмайди. Ким адашишга (залолатга) чақирса, унга унга эргашганларнинг гуноҳларига ўхшаш гуноҳ бўлади, бу уларнинг гуноҳларидан ҳеч нарсани камайтирмайди».