Имом йўқ бўлганда ўрнига бировни қолдириши

Imomlik kitobi · 1 ҳадис

باب اسْتِخْلاَفِ الإِمَامِ إِذَا غَابَ

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، ثُمَّ ذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، قَالَ سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ كَانَ قِتَالٌ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَتَاهُمْ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ قَالَ لِبِلاَلٍ ‏"‏ يَا بِلاَلُ إِذَا حَضَرَ الْعَصْرُ وَلَمْ آتِ فَمُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا حَضَرَتْ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَقَالَ لأَبِي بَكْرٍ رضى الله عنه تَقَدَّمْ ‏.‏ فَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَدَخَلَ فِي الصَّلاَةِ ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ يَشُقُّ النَّاسَ حَتَّى قَامَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَصَفَّحَ الْقَوْمُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ لَمْ يَلْتَفِتْ فَلَمَّا رَأَى أَبُو بَكْرٍ التَّصْفِيحَ لاَ يُمْسَكُ عَنْهُ الْتَفَتَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَهُ امْضِهْ ثُمَّ مَشَى أَبُو بَكْرٍ الْقَهْقَرَى عَلَى عَقِبَيْهِ فَتَأَخَّرَ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَقَدَّمَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ لاَ تَكُونَ مَضَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَمْ يَكُنْ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَقَالَ لِلنَّاسِ ‏"‏ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فَلْيُسَبِّحِ الرِّجَالُ وَلْيُصَفِّحِ النِّسَاءُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Абда хабар берди, Ҳаммод ибн Зайддан — сўнг (ривоятчи) маъноси шундай бўлган бир сўзни зикр қилди — у деди: бизга Абу Ҳозим ривоят қилди, у деди: Саҳл ибн Саъд дедики: Бану Амр ибн Авф ўртасида бир уруш (жанжал) бўлиб қолди. Бу хабар Набийга (соллаллаҳу алайҳи васаллам) етди, у зот Пешин намозини ўқиб, сўнг уларнинг орасини ислоҳ қилиш учун уларнинг олдига бордилар. Сўнгра Билолга: «Эй Билол, агар Аср (вақти) кирса-ю, мен келмасам, Абу Бакрга буюр, у одамларга намоз ўқиб берсин,» дедилар. (Аср вақти) кирганда Билол азон айтди, сўнг иқомат айтди ва Абу Бакрга (розияллаҳу анҳу): «Олдинга ўт,» деди. Абу Бакр олдинга ўтиб намозга кирди. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) келиб, одамларни ёриб ўта бошладилар, ҳатто Абу Бакрнинг орқасида турдилар. Жамоа қарсак чала бошлади. Абу Бакр намозга кирса, атрофга қарамас эди. Абу Бакр қарсак тўхтамаётганини кўргач, ўгирилиб қаради ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қўллари билан унга (давом эт, деб) ишора қилдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг унга «давом эт» деган сўзлари учун Абу Бакр Аллаҳ азза ва жаллага ҳамд айтди. Сўнг Абу Бакр товонлари устида орқага тисарилиб чекинди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буни кўргач, олдинга ўтиб, одамларга намоз ўқиб бердилар. Намозларини тугатгач: «Эй Абу Бакр, мен сенга ишора қилганимда, давом этмаслигингга нима монелик қилди?» дедилар. У: «Абу Қуҳофанинг ўғлига Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га имом бўлиш лойиқ эмас эди,» деди. Ва у зот одамларга: «Сизларга (намозда) бир нарса юз берса, эркаклар «субҳаналлаҳ» десин, аёллар эса қарсак чалсин,» дедилар.»