Саждада зикрни тарк этишга рухсат

Tatbiq kitobi · 1 ҳадис

باب الرُّخْصَةِ فِي تَرْكِ الذِّكْرِ فِي السُّجُودِ

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ أَبُو يَحْيَى، بِمَكَّةَ - وَهُوَ بَصْرِيٌّ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عَلِيَّ بْنَ يَحْيَى بْنِ خَلاَّدِ بْنِ مَالِكِ بْنِ رَافِعِ بْنِ مَالِكٍ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمِّهِ، رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ وَنَحْنُ حَوْلَهُ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَأَتَى الْقِبْلَةَ فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَعَلَيْكَ اذْهَبْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ فَصَلَّى فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمُقُ صَلاَتَهُ وَلاَ يَدْرِي مَا يَعِيبُ مِنْهَا فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَعَلَيْكَ اذْهَبْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ فَأَعَادَهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عِبْتَ مِنْ صَلاَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهَا لَمْ تَتِمَّ صَلاَةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يُسْبِغَ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَيَغْسِلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَيَمْسَحَ بِرَأْسِهِ وَرِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُكَبِّرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَحْمَدَهُ وَيُمَجِّدَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَمَّامٌ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ وَيَحْمَدَ اللَّهَ وَيُمَجِّدَهُ وَيُكَبِّرَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكِلاَهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ قَالَ ‏"‏ وَيَقْرَأَ مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَذِنَ لَهُ فِيهِ ثُمَّ يُكَبِّرَ وَيَرْكَعَ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ ثُمَّ يَقُولَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ يَسْتَوِيَ قَائِمًا حَتَّى يُقِيمَ صُلْبَهُ ثُمَّ يُكَبِّرَ وَيَسْجُدَ حَتَّى يُمَكِّنَ وَجْهَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ جَبْهَتَهُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ وَيُكَبِّرَ فَيَرْفَعَ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَاعِدًا عَلَى مَقْعَدَتِهِ وَيُقِيمَ صُلْبَهُ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْجُدَ حَتَّى يُمَكِّنَ وَجْهَهُ وَيَسْتَرْخِيَ فَإِذَا لَمْ يَفْعَلْ هَكَذَا لَمْ تَتِمَّ صَلاَتُهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Маккада Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Язид ал-Муқри Абу Яҳё — у басралик — хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у деди: бизга Ишоқ ибн Абдуллаҳ ибн Абу Талҳа ривоят қилдики, Али ибн Яҳё ибн Холлод ибн Молик ибн Рофиъ ибн Молик унга отасидан, у амакиси Рифўа ибн Рофиъдан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўтирган, биз эса атрофларида эдик, шу пайт бир киши кириб, қиблага юзланиб намоз ўқиди. Намозини тамомлагач, келиб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ва жамоага салом берди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Ва алайка (сенга ҳам). Бор, намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг,» дедилар. У бориб намоз ўқиди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг намозига разм солиб турардилар ва у (киши) намозининг нимаси айбланаётганини билмасди. Намозини тамомлагач, келиб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ва жамоага салом берди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Ва алайка. Бор, намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг,» дедилар. У буни икки ёки уч марта такрорлади. Сўнг у киши: «Эй Аллаҳнинг Расули, намозимнинг нимасини айбладингиз?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан бировнинг намози тўлиқ бўлмайди, токи у Аллаҳ азза ва жалла амр қилганидек таҳоратни мукаммал қилиб, юзини, икки тирсагигача қўлларини ювмагунча, бошига маш тортиб, икки тўпиғигача оёқларини (ювмагунча), сўнгра Аллаҳ азза ва жаллани такбир айтиб улуғлаб, Унга ҳамд айтиб, Уни мадҳ этмагунча,» дедилар. Ҳаммом деди: «Мен унинг: «Аллаҳга ҳамд айтиб, Уни мадҳ этиб, такбир айтиб,» деганини ҳам эшитдим.» У деди: «Иккаласини ҳам мен унинг айтганини эшитдим.» У (Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сўнг Аллаҳ унга ўргатган ва унга (намозда) рухсат берган Қуръандан осон келганини ўқисин, сўнг такбир айтиб, бўғимлари жойлашиб, бўшашгунча рукуга борсин, сўнг: «Самиъаллаҳу лиман ҳамидаҳ,» десин, сўнг тик туриб, белигача тўғрилансин, сўнг такбир айтиб, юзини (ерга) маҳкам қўйгунча сажда қилсин,» дедилар. Мен унинг: «Пешонасини (қўйиб), бўғимлари жойлашиб, бўшашгунча, сўнг такбир айтиб, думбаси устига ўтириб, белини тўғрилаб кўтарилгунча, сўнг такбир айтиб, юзини маҳкам қўйиб, бўшашгунча сажда қилсин. Агар у шундай қилмаса, намози тўлиқ бўлмайди,» деганини ҳам эшитдим.»