أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً قَرَأَ نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ - قَالَ - ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ فَقَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ . قَالَ " إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ أَوْ أُرِيتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ " . قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِهِنَّ " . قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ " يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ " .
Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар бериб, деди: бизга Ибн ал-Қосим Моликдан ривоят қилди, у деди: менга Зайд ибн Аслам Ато ибн Ясордан, у Абдуллаҳ ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилдики, у деди: Қуёш тутилди ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамлар билан бирга намоз ўқидилар. У узоқ қиёмда турдилар — Бақара сурасига яқин (миқдорда) қироат қилдилар. (Рови) деди: Сўнг узоқ рукуъ қилдилар, кейин (бошларини) кўтариб, биринчи қиёмдан қисқароқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукуъдан қисқароқ узоқ рукуъ қилдилар, сўнг сажда қилдилар. Сўнг биринчи қиёмдан қисқароқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукуъдан қисқароқ узоқ рукуъ қилдилар, сўнг (бошларини) кўтариб, биринчи қиёмдан қисқароқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукуъдан қисқароқ узоқ рукуъ қилдилар, сўнг сажда қилдилар, сўнг (намоздан) чиқдилар ва Қуёш очилган эди. Сўнг дедилар: «Албатта Қуёш ва Ой Аллаҳнинг оятларидан икки оятдир, улар ҳеч кимнинг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Бас, буни кўрсангиз, Азза ва Жалла Аллаҳни зикр қилинглар,» дедилар. Улар: «Ё Расулуллаҳ, сизни шу жойингизда туриб бирор нарсани олмоқчи бўлганингизни кўрдик, сўнг орқага чекинганингизни кўрдик,» дедилар. У: «Мен жаннатни кўрдим — ёки менга жаннат кўрсатилди — ва ундан бир бош узум олмоқчи бўлдим. Агар уни олганимда, дунё тургунча ундан еб турардингиз. Ва мен дўзахни кўрдим — бугунгидек даҳшатли манзарани ҳеч қачон кўрмаганман — ва унинг аҳлининг кўпчилиги аёллар эканини кўрдим,» дедилар. Улар: «Нега, ё Расулуллаҳ?» дедилар. У: «Куфрлари сабабли,» дедилар. «Улар Аллаҳга куфр келтирадиларми?» дейилди. У: «Улар эрларига куфр (ношукрлик) қиладилар ва яхшиликка куфр қиладилар. Агар сен улардан бирига бутун умр яхшилик қилсанг-у, сўнг у сендан бирор (ёқмайдиган) нарсани кўрса: Мен сендан ҳеч қачон яхшилик кўрмадим, дейди,» дедилар.