Ўрнидан турмасликка рухсат

Janozalar kitobi · 7 ҳадис

باب الرُّخْصَةِ فِي تَرْكِ الْقِيَامِ ‏

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَلِيٍّ فَمَرَّتْ جَنَازَةٌ فَقَامُوا لَهَا فَقَالَ عَلِيٌّ مَا هَذَا قَالُوا أَمْرُ أَبِي مُوسَى ‏.‏ فَقَالَ إِنَّمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِجَنَازَةِ يَهُودِيَّةٍ وَلَمْ يَعُدْ بَعْدَ ذَلِكَ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Суфён, Ибн Абу Нажиҳдан, у Мужоҳиддан, у Абу Маъмардан ривоят қилиб, деди: биз Али (розияллаҳу анҳу)нинг ҳузурида эдик, шунда бир жаноза ўтди ва одамлар унинг учун турдилар. Али: «Бу нима?» деди. Улар: «Абу Мусонинг буйруғи,» дедилар. Шунда у: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) фақат бир яҳудий аёлнинг жанозаси учун турган эдилар, ундан кейин эса қайтиб (турмаганлар),» деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، أَنَّ جَنَازَةً، مَرَّتْ بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ فَقَامَ الْحَسَنُ وَلَمْ يَقُمِ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ الْحَسَنُ أَلَيْسَ قَدْ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِجَنَازَةِ يَهُودِيٍّ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَعَمْ ثُمَّ جَلَسَ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Ҳаммод, Айюбдан, у Муҳаммаддан ривоят қилдики, бир жаноза Ҳасан ибн Али ва Ибн Аббос (розияллаҳу анҳум)нинг олдидан ўтди. Ҳасан турди, Ибн Аббос эса турмади. Шунда Ҳасан: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) яҳудийнинг жанозаси учун турмаганмидилар?» деди. Ибн Аббос: «Ҳа,» деди-да, сўнг ўтирди.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ مُرَّ بِجَنَازَةٍ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ فَقَامَ الْحَسَنُ وَلَمْ يَقُمِ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ الْحَسَنُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ أَمَا قَامَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَامَ لَهَا ثُمَّ قَعَدَ ‏.‏

Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, у деди: бизга Мансур хабар берди, у Ибн Сийриндан (ривоят қилдики), у деди: Ҳасан ибн Али ва Ибн Аббоснинг олдидан бир жаноза ўтказилди. Ҳасан ўрнидан турди, Ибн Аббос эса турмади. Ҳасан Ибн Аббосга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга (жанозага) турмаганмидилар?» деди. Ибн Аббос: «У (жанозага) турдилар, кейин ўтирдилар,» деди.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، مَرَّتْ بِهِمَا جَنَازَةٌ فَقَامَ أَحَدُهُمَا وَقَعَدَ الآخَرُ فَقَالَ الَّذِي قَامَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ قَامَ قَالَ لَهُ الَّذِي جَلَسَ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ جَلَسَ ‏.‏

Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар берди, у Ибн Улайядан, у Сулаймон ат-Таймийдан, у Абу Мижлаздан, у Ибн Аббос ва Ҳасан ибн Алидан (ривоят қилдики), уларнинг олдидан бир жаноза ўтди. Улардан бири турди, иккинчиси эса ўтирди. Турган киши: «Огоҳ бўл, Аллаҳга қасамки, мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) турганларини биламан,» деди. Ўтирган киши унга: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўтирганларини биламан,» деди.

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَارُونَ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ، كَانَ جَالِسًا فَمُرَّ عَلَيْهِ بِجَنَازَةٍ فَقَامَ النَّاسُ حَتَّى جَاوَزَتِ الْجَنَازَةُ فَقَالَ الْحَسَنُ إِنَّمَا مُرَّ بِجَنَازَةِ يَهُودِيٍّ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى طَرِيقِهَا جَالِسًا فَكَرِهَ أَنْ تَعْلُوَ رَأْسَهُ جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ فَقَامَ ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн Ҳорун ал-Балхий хабар берди, у деди: бизга Ҳотим ривоят қилди, у Жаъфар ибн Муҳаммаддан, у отасидан (ривоят қилдики), Ҳасан ибн Али ўтирган эди, унинг олдидан бир жаноза ўтказилди. Жаноза ўтиб кетгунча одамлар туришди. Ҳасан деди: «Фақат бир яҳудийнинг жанозаси ўтказилди-ку. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг йўлида ўтирган эдилар, яҳудийнинг жанозаси бошларидан баланд келишини ёқтирмадилар ва турдилар.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِجَنَازَةِ يَهُودِيٍّ مَرَّتْ بِهِ حَتَّى تَوَارَتْ ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَيْضًا أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ لِجَنَازَةِ يَهُودِيٍّ حَتَّى تَوَارَتْ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Журайж хабар берди, у деди: менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобирнинг шундай деганини эшитди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдиларидан ўтган бир яҳудийнинг жанозаси учун, у кўздан ғойиб бўлгунча турдилар. Менга Абуз-Зубайр яна хабар бердики, у Жобир (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ва ас-ҳоблари бир яҳудийнинг жанозаси учун, у кўздан ғойиб бўлгунча турдилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ جَنَازَةً، مَرَّتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ فَقِيلَ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا قُمْنَا لِلْمَلاَئِكَةِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ис-ҳоқ хабар берди, у деди: бизга ан-Назр хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларидан бир жаноза ўтди, шунда у турдилар. «Бу яҳудийнинг жанозаси,» дейилди. У: «Биз фақат малоикалар учун турдик,» дедилар.