باب قَبُولِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ عَلَى هِلاَلِ شَهْرِ رَمَضَانَ وَذِكْرِ الاِخْتِلاَفِ فِيهِ عَلَى سُفْيَانَ فِي حَدِيثِ سِمَاكٍ
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رِزْمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَأَيْتُ الْهِلاَلَ . فَقَالَ " أَتَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ " . قَالَ نَعَمْ . فَنَادَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَنْ صُومُوا " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулазиз ибн Абу Ризма хабар берди, у деди: бизга ал-Фазл ибн Мусо хабар берди, Суфёндан, у Симокдан, у Икримадан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: бир аъробий Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига келди ва: «Мен ҳилолни кўрдим,» деди. У: «Ла илаҳа иллаллаҳ, Муҳаммадун абдуҳу ва расулуҳу (Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ, Муҳаммад Унинг бандаси ва расулидир) деб гувоҳлик берасанми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Рўза тутинглар!» деб нидо қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبْصَرْتُ الْهِلاَلَ اللَّيْلَةَ . قَالَ " أَتَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " يَا بِلاَلُ أَذِّنْ فِي النَّاسِ فَلْيَصُومُوا غَدًا " .
Бизга Мусо ибн Абдурраҳмон хабар берди, у деди: бизга Ҳусайн ривоят қилди, Зоидадан, у Симокдан, у Икримадан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: бир аъробий Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига келди ва: «Мен бу кеча ҳилолни кўрдим,» деди. У: «Ла илаҳа иллаллаҳ, Муҳаммадун абдуҳу ва расулуҳу (Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ, Муҳаммад Унинг бандаси ва расулидир) деб гувоҳлик берасанми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Эй Билол, одамлар орасида эълон қил, улар эртага рўза тутсинлар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، مُرْسَلٌ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, Абу Довуддан, у Суфёндан, у Симокдан, у Икримадан — мурсал (саҳобий зикр этилмаган) ҳолда (ривоят қилди).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ نُعَيْمٍ، - مِصِّيصِيٌّ - قَالَ أَنْبَأَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، مُرْسَلٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим ибн Нуъайм — миссисалик — хабар берди, у деди: бизга Ҳиббон ибн Мусо ал-Марвазий хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ хабар берди, Суфёндан, у Симокдан, у Икримадан — мурсал (саҳобий зикр этилмаган) ҳолда (ривоят қилди).
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ شَبِيبٍ أَبُو عُثْمَانَ، - وَكَانَ شَيْخًا صَالِحًا بِطَرَسُوسَ - قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ حُسَيْنِ بْنِ الْحَارِثِ الْجَدَلِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، أَنَّهُ خَطَبَ النَّاسَ فِي الْيَوْمِ الَّذِي يُشَكُّ فِيهِ فَقَالَ أَلاَّ إِنِّي جَالَسْتُ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَاءَلْتُهُمْ وَأَنَّهُمْ حَدَّثُونِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ وَانْسُكُوا لَهَا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا ثَلاَثِينَ فَإِنْ شَهِدَ شَاهِدَانِ فَصُومُوا وَأَفْطِرُوا " .
Менга Иброҳим ибн Яъқуб хабар берди, у деди: бизга Саид ибн Шабиб Абу Усмон — у Тарсусда солиҳ шайх эди — ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Зоида хабар берди, Ҳусайн ибн ал-Ҳорис ал-Жадалийдан, у Абдурраҳмон ибн Зайд ибн ал-Хаттобдан (ривоят қилдики), у шубҳали кунда одамларга хутба қилди ва деди: «Огоҳ бўлинглар, мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари билан ўтирган ва улардан сўраган эдим, улар менга ҳадис айтиб беришдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни (ҳилолни) кўриб рўза тутинглар ва уни кўриб ифтор қилинглар (рўзани бузинглар), ҳамда у (кўриниши) асосида ибодат-расмларингизни адо этинглар. Агар сизларга булут тўсиб қўйса, ўттиз кунни тўлдиринглар. Агар икки гувоҳ гувоҳлик берса, рўза тутинглар ва ифтор қилинглар,» дедилар.»