Душман томонидан тўсилган киши ҳақида

Haj kitobi · 3 ҳадис

باب فِيمَنْ أُحْصِرَ بِعَدُوٍّ

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، كَلَّمَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ لَمَّا نَزَلَ الْجَيْشُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ قَبْلَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَالاَ لاَ يَضُرُّكَ أَنْ لاَ تَحُجَّ الْعَامَ إِنَّا نَخَافُ أَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ‏.‏ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ فَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَدْيَهُ وَحَلَقَ رَأْسَهُ وَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْطَلِقُ فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ طُفْتُ وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَعَلْتُ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ ‏.‏ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ فَإِنَّمَا شَأْنُهُمَا وَاحِدٌ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَتِي ‏.‏ فَلَمْ يَحْلِلْ مِنْهُمَا حَتَّى أَحَلَّ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَهْدَى ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Язид ал-Муқриъ хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: бизга Жувайрия, Нофедан ривоят қилдики, унга Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ва Солим ибн Абдуллаҳ хабар беришганки, улар Ибн аз-Зубайр (розияллаҳу анҳу) ўлдирилишидан олдин лашкар унинг устига тушганда Абдуллаҳ ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)га: «Бу йил ҳаж қилмасангиз, сизга зиён бўлмайди, биз сизнинг Байтуллаҳга етиб боришингизга тўсқинлик қилинишидан қўрқамиз,» дейишди. У (Ибн Умар) деди: биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга (ҳаж учун) чиққан эдик, сўнг Қурайш кофирлари Байтуллаҳга (етишимизга) тўсқинлик қилдилар. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўз ҳадйини (қурбонлигини) сўйиб, бошларини олдирдилар. Мен сизларни гувоҳ қиламанки, мен умра қилишни ўзимга лозим қилдим, иншааллаҳ, йўлга чиқаман. Агар Байтуллаҳга етишимга йўл очиқ қолса, тавоф қиламан, агар Байтуллаҳга етишимга тўсқинлик қилинса, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мен у зот билан бирга бўлганимда қилган ишни қиламан. Сўнг у бир муддат юрди, кейин деди: уларнинг (ҳаж ва умранинг) ҳоли бир хил, мен сизларни гувоҳ қиламанки, умрамга қўшиб ҳаж қилишни ҳам ўзимга лозим қилдим. Сўнг у иккаласидан (ҳаж ва умрадан) Қурбонлик куни иҳромдан чиққунига ва ҳадйини сўйгунига қадар иҳромдан чиқмади.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهُوَ ابْنُ حَبِيبٍ - عَنِ الْحَجَّاجِ الصَّوَّافِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو الأَنْصَارِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ عَرِجَ أَوْ كُسِرَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى ‏"‏ ‏.‏ فَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا هُرَيْرَةَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالاَ صَدَقَ ‏.‏

Бизга Ҳумайд ибн Масъада ал-Басрий хабар берди, у деди: бизга Суфён — у Ибн Ҳабиб — ал-Ҳажжож ас-Саввофдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан, у Икримадан, у Ҳажжож ибн Амр ал-Ансорийдан (ривоят қилдики), у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг: «Ким оқсоқ бўлиб қолса ёки (оёғи) синса, у (эҳромдан) чиққан бўлади ва унинг зиммасида бошқа бир ҳаж (қилиш) бор,» деганларини эшитди. (Ҳажжож деди:) «Сўнг мен Ибн Аббос ва Абу Ҳурайрадан бу ҳақда сўрадим, улар иккаласи: «Рост айтди,» дедилар.»

أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ يُوسُفَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ الصَّوَّافِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ كُسِرَ أَوْ عَرِجَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا هُرَيْرَةَ فَقَالاَ صَدَقَ ‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ فِي حَدِيثِهِ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ ‏.‏

Бизга Шуайб ибн Юсуф ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, улар иккаласи деди: бизга Яҳё ибн Саид, Ҳажжож ибн ас-Саввофдан ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилди, у Икримадан, у Ҳажжож ибн Амрдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Ким (оёғи) синса ёки оқсоқ бўлиб қолса, у (эҳромдан) чиққан бўлади ва унинг зиммасида бошқа бир ҳаж (қилиш) бор,» дедилар. (Рови деди:) «Мен Ибн Аббос ва Абу Ҳурайрадан сўрадим, улар иккаласи: «Рост айтди,» дедилар.» Шуайб ўз ҳадисида: «Ва унинг зиммасида кейинги йили ҳаж (қилиш) бор,» деди.