باب خِطْبَةِ الرَّجُلِ إِذَا تَرَكَ الْخَاطِبُ أَوْ أَذِنَ لَهُ .
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ نَافِعًا، يُحَدِّثُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَبِيعَ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلاَ يَخْطُبُ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ الرَّجُلِ حَتَّى يَتْرُكَ الْخَاطِبُ قَبْلَهُ أَوْ يَأْذَنَ لَهُ الْخَاطِبُ .
Менга Иброҳим ибнул-Ҳасан хабар берди, у деди: бизга ал-Ҳажжож ибн Муҳаммад ривоят қилди, у деди: Ибн Журайж деди: мен Нофиънинг ривоят қилаётганини эшитдим — Абдуллаҳ ибн Умар шундай дерди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) баъзиларингиз бошқаларнинг савдоси устига савдо қилишини, ва киши (олдинги) совчи (совчиликни) тарк этмагунча ёки ўша совчи унга рухсат бермагунча, бошқа кишининг совчилиги устига совчи қўйишни ман қилдилар.
أَخْبَرَنِي حَاجِبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ، أَنَّهُمَا سَأَلاَ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ عَنْ أَمْرِهَا، فَقَالَتْ طَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلاَثًا فَكَانَ يَرْزُقُنِي طَعَامًا فِيهِ شَىْءٌ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَئِنْ كَانَتْ لِي النَّفَقَةُ وَالسُّكْنَى لأَطْلُبَنَّهَا وَلاَ أَقْبَلُ هَذَا . فَقَالَ الْوَكِيلُ لَيْسَ لَكِ سُكْنَى وَلاَ نَفَقَةٌ . قَالَتْ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " لَيْسَ لَكِ سُكْنَى وَلاَ نَفَقَةٌ فَاعْتَدِّي عِنْدَ فُلاَنَةَ " . قَالَتْ وَكَانَ يَأْتِيهَا أَصْحَابُهُ ثُمَّ قَالَ " اعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ أَعْمَى فَإِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي " . قَالَتْ فَلَمَّا حَلَلْتُ آذَنْتُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَمَنْ خَطَبَكِ " . فَقُلْتُ مُعَاوِيَةُ وَرَجُلٌ آخَرُ مِنْ قُرَيْشٍ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا مُعَاوِيَةُ فَإِنَّهُ غُلاَمٌ مِنْ غِلْمَانِ قُرَيْشٍ لاَ شَىْءَ لَهُ وَأَمَّا الآخَرُ فَإِنَّهُ صَاحِبُ شَرٍّ لاَ خَيْرَ فِيهِ وَلَكِنِ انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ " . قَالَتْ فَكَرِهْتُهُ . فَقَالَ لَهَا ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَنَكَحَتْهُ .
Менга Ҳожиб ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Ҳажжож ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Зиъб ривоят қилди, аз-Зуҳрийдан ва Язид ибн Абдуллаҳ ибн Қусайтдан, улар Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, ва ал-Ҳорис ибн Абдурраҳмондан, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Савбондан (ривоят қилдики): икковлари Фотима бинт Қайсдан унинг иши ҳақида сўрашди. У деди: эрим мени уч (талоқ билан) талоқ қилди, у менга (эскирган) бир нарса қўшилган таом юбориб турарди. Мен: «Аллаҳга қасамки, агар менга нафақа ва турар-жой ҳаққим бўлса, албатта уни талаб қиламан ва бунга рози бўлмайман,» дедим. Вакил эса: «Сенга турар-жой ҳам, нафақа ҳам йўқ,» деди. У деди: шунда мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига келдим ва буни унга айтдим. У: «Сенга турар-жой ҳам, нафақа ҳам йўқ. Иддатингни фалон аёлнинг ҳузурида ўтказ,» дедилар. У деди: ўша (аёлнинг) олдига (Набийнинг) саҳобалари келиб турардилар, шунинг учун у (Набий): «Иддатингни Ибн Умми Мактумнинг ҳузурида ўтказ, чунки у кўр одам. (Иддатинг) тугаганда менга хабар бер,» дедилар. У деди: мен (иддатим) тугагач, унга хабар бердим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сенга ким совчи бўлди?» дедилар. Мен: «Муовия ва Қурайшдан яна бир киши,» дедим. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Муовияга келсак, у Қурайшнинг бир йигитчаси бўлиб, ҳеч нарсаси йўқ; бошқасига келсак, у ёмон киши бўлиб, унда яхшилик йўқ. Лекин сен Усома ибн Зайдга турмушга чиқ,» дедилар. У деди: мен буни ёқтирмадим. Шунда у (Набий) буни унга уч марта айтдилар, оқибат у (Усомага) турмушга чиқди.