أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَتَتْهُ وَفْدُ هَوَازِنَ فَقَالُوا يَا مُحَمَّدُ إِنَّا أَصْلٌ وَعَشِيرَةٌ وَقَدْ نَزَلَ بِنَا مِنَ الْبَلاَءِ مَا لاَ يَخْفَى عَلَيْكَ فَامْنُنْ عَلَيْنَا مَنَّ اللَّهُ عَلَيْكَ . فَقَالَ " اخْتَارُوا مِنْ أَمْوَالِكُمْ أَوْ مِنْ نِسَائِكُمْ وَأَبْنَائِكُمْ " . فَقَالُوا قَدْ خَيَّرْتَنَا بَيْنَ أَحْسَابِنَا وَأَمْوَالِنَا بَلْ نَخْتَارُ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا مَا كَانَ لِي وَلِبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَهُوَ لَكُمْ فَإِذَا صَلَّيْتُ الظُّهْرَ فَقُومُوا فَقُولُوا إِنَّا نَسْتَعِينُ بِرَسُولِ اللَّهِ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَوِ الْمُسْلِمِينَ فِي نِسَائِنَا وَأَبْنَائِنَا " . فَلَمَّا صَلَّوُا الظُّهْرَ قَامُوا فَقَالُوا ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَمَا كَانَ لِي وَلِبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَهُوَ لَكُمْ " . فَقَالَ الْمُهَاجِرُونَ وَمَا كَانَ لَنَا فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَقَالَتِ الأَنْصَارُ مَا كَانَ لَنَا فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ أَمَّا أَنَا وَبَنُو تَمِيمٍ فَلاَ . وَقَالَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنٍ أَمَّا أَنَا وَبَنُو فَزَارَةَ فَلاَ . وَقَالَ الْعَبَّاسُ بْنُ مِرْدَاسٍ أَمَّا أَنَا وَبَنُو سُلَيْمٍ فَلاَ . فَقَامَتْ بَنُو سُلَيْمٍ فَقَالُوا كَذَبْتَ مَا كَانَ لَنَا فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أَيُّهَا النَّاسُ رُدُّوا عَلَيْهِمْ نِسَاءَهُمْ وَأَبْنَاءَهُمْ فَمَنْ تَمَسَّكَ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ بِشَىْءٍ فَلَهُ سِتُّ فَرَائِضَ مِنْ أَوَّلِ شَىْءٍ يُفِيئُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْنَا " . وَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَرَكِبَ النَّاسُ اقْسِمْ عَلَيْنَا فَيْأَنَا فَأَلْجَئُوهُ إِلَى شَجَرَةٍ فَخَطِفَتْ رِدَاءَهُ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ رُدُّوا عَلَىَّ رِدَائِي فَوَاللَّهِ لَوْ أَنَّ لَكُمْ شَجَرَ تِهَامَةَ نَعَمًا قَسَمْتُهُ عَلَيْكُمْ ثُمَّ لَمْ تَلْقَوْنِي بَخِيلاً وَلاَ جَبَانًا وَلاَ كَذُوبًا " . ثُمَّ أَتَى بَعِيرًا فَأَخَذَ مِنْ سَنَامِهِ وَبَرَةً بَيْنَ أُصْبُعَيْهِ ثُمَّ يَقُولُ " هَا إِنَّهُ لَيْسَ لِي مِنَ الْفَىْءِ شَىْءٌ وَلاَ هَذِهِ إِلاَّ خُمُسٌ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ فِيكُمْ " . فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ بِكُبَّةٍ مِنْ شَعْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذْتُ هَذِهِ لأُصْلِحَ بِهَا بَرْدَعَةَ بَعِيرٍ لِي . فَقَالَ " أَمَّا مَا كَانَ لِي وَلِبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَهُوَ لَكَ " . فَقَالَ أَوَبَلَغَتْ هَذِهِ فَلاَ أَرَبَ لِي فِيهَا . فَنَبَذَهَا . وَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَدُّوا الْخِيَاطَ وَالْمِخْيَطَ فَإِنَّ الْغُلُولَ يَكُونُ عَلَى أَهْلِهِ عَارًا وَشَنَارًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Амр ибн Язид хабар бериб деди: бизга Ибн Абу Адий ривоят қилиб деди: бизга Ҳаммод ибн Салама, Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилиб) деди: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурида эдик, шу пайт Ҳавозин элчилари У Зотнинг олдига келиб: «Эй Муҳаммад! Биз (сизга яқин) асл ва қариндош (қабиламиз), бизга сенга махфий бўлмаган бало етди. Сен бизга марҳамат қил, Аллаҳ сенга марҳамат қилсин,» дейишди. У: «Мол-мулкингизними ёки аёлларингиз ва болаларингизними танланг,» дедилар. Улар: «Сен бизни обрў-шонимиз ва мол-мулкимиз орасида ихтиёрли қилдинг, биз аёлларимиз ва болаларимизни танлаймиз,» дейишди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Менга ва Абдулмутталиб ўғилларига тегишли бўлган нарса сизники бўлсин. Мен пешин намозини ўқиганимда, туриб: «Биз аёлларимиз ва болаларимиз ҳақида мўминлардан» ёки «мусулмонлардан Расулуллаҳнинг ёрдамини сўраймиз,» деб айтинг,» дедилар. Пешин намозини ўқишганда, улар туриб шуни айтишди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Менга ва Абдулмутталиб ўғилларига тегишли бўлган нарса сизники бўлсин,» дедилар. Муҳожирлар: «Бизга тегишли бўлган нарса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ники бўлсин,» дедилар. Ансорлар ҳам: «Бизга тегишли бўлган нарса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ники бўлсин,» дедилар. Ақраъ ибн Ҳобис эса: «Мен ва Бану Тамимга келсак, йўқ (бермаймиз),» деди. Уяйна ибн Ҳисн: «Мен ва Бану Фазорага келсак, йўқ,» деди. Аббос ибн Мирдос: «Мен ва Бану Сулаймга келсак, йўқ,» деди. Шунда Бану Сулайм (қабиласи) туриб: «Ёлғон айтдинг, бизга тегишли бўлган нарса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ники бўлсин,» дейишди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй одамлар! Уларнинг аёллари ва болаларини қайтариб беринг. Ким бу ўлжадан (файъдан) бирор нарсани ушлаб қолса, Аллаҳ азза ва жалла бизга кейин инъом этадиган биринчи нарсадан унга олти туя (улуш) бор,» дедилар. Сўнг У Зот уловларига миндилар, одамлар ҳам: «Ўлжамизни бизга тақсимлаб бер,» деб У Зотни ўраб олишди, ҳатто У Зотни бир дарахт томон сиқиб қўйишди, шунда (дарахт) ридоларини илиб олди. У: «Эй одамлар! Ридомни менга қайтаринглар. Аллаҳга қасамки, агар сизлар учун Тиҳома дарахтлари сонча чорва мол бўлса эди, мен уни сизларга тақсимлаб берардим, кейин мени бахил ҳам, қўрқоқ ҳам, ёлғончи ҳам деб топмас эдингиз,» дедилар. Сўнг У Зот бир туянинг олдига келдилар ва унинг ўркачидан икки бармоқлари орасига бир тола жун олдилар-да, дедилар: «Мана, ўлжадан менга ҳеч нарса йўқ, ҳатто шу (жун толаси) ҳам, фақат хумс (бешдан бир улуш) бундан мустасно, хумс ҳам сизларга қайтарилади.» Шунда У Зотнинг олдига бир киши бир тўп жун билан туриб: «Эй Расулуллаҳ! Мен буни туямнинг эгар тўшагини тузатиш учун олган эдим,» деди. У: «Менга ва Абдулмутталиб ўғилларига тегишли бўлган нарса сеникидир,» дедилар. (Ҳалиги киши): «Бу шунчалик (муҳим) бўлса, менинг унга эҳтиёжим йўқ,» деди ва уни ташлаб юборди. Ва У Зот: «Эй одамлар! (Ўлжадан) ип ва игнани ҳам (эгасига) қайтаринг, чунки хиёнат (ғулул) қилинган нарса Қиёмат куни эгасига уят ва шармандалик бўлади,» дедилар.