Даромадда шубҳалардан сақланиш

Moliyaviy muomalalar kitobi · 3 ҳадис

باب اجْتِنَابِ الشُّبُهَاتِ فِي الْكَسْبِ ‏‏

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - فَوَاللَّهِ لاَ أَسْمَعُ بَعْدَهُ أَحَدًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ الْحَلاَلَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَإِنَّ بَيْنَ ذَلِكَ أُمُورًا مُشْتَبِهَاتٍ ‏"‏ ‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ ‏"‏ وَإِنَّ بَيْنَ ذَلِكَ أُمُورًا مُشْتَبِهَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَسَأَضْرِبُ لَكُمْ فِي ذَلِكَ مَثَلاً إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَمَى حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا حَرَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَرْتَعْ حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكْ أَنْ يُخَالِطَ الْحِمَى ‏"‏ ‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ ‏"‏ إِنَّهُ مَنْ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكْ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ وَإِنَّ مَنْ يُخَالِطِ الرِّيبَةَ يُوشِكْ أَنْ يَجْسُرَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло ас-Санъоний ривоят қилди, у деди: бизга Холид — у Ибнул-Ҳорис (эди) — ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Авн ривоят қилди, у аш-Шаъбийдан (ривоят қилди), у деди: мен Нуъмон ибн Баширни эшитдим, у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни эшитдим — Аллаҳга қасамки, мен ундан кейин бирор кишини «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни эшитдим» деганини эшитмадим — у: «Албатта, ҳалол равшандир ва албатта, ҳаром равшандир, ва албатта, уларнинг орасида шубҳали ишлар бордир,» дердилар. Баъзан у: «Ва албатта, уларнинг орасида шубҳали ишлар бордир,» дерди. У: «Мен сизларга бу ҳақда бир мисол келтираман: Албатта, Аллаҳ азза ва жалла бир қўриқхона (ҳимо) белгилаб қўйган, ва албатта, Аллаҳ азза ва жалла қўриқхонаси У ҳаром қилган нарсалардир. Ва албатта, ким қўриқхона атрофида (мол) яйласа, қўриқхонага аралашиб кетиши яқиндир,» дедилар. Баъзан у: «Албатта, ким қўриқхона атрофида (мол) боқса, унга кириб кетиши яқиндир, ва албатта, ким шубҳага аралашса, (ҳаромга) журъат қилиши яқиндир,» деди.

حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ مَا يُبَالِي الرَّجُلُ مِنْ أَيْنَ أَصَابَ الْمَالَ مِنْ حَلاَلٍ أَوْ حَرَامٍ ‏"‏ ‏.‏

Бизга ал-Қосим ибн Закариё ибн Динор ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд ал-Ҳафарий ривоят қилди, у Суфёндан, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан, у ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Одамларга шундай бир замон келадики, киши молни қаердан — ҳалолданми ё ҳаромдан — топганига парво қилмайди,» дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي خَيْرَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَأْكُلُونَ الرِّبَا فَمَنْ لَمْ يَأْكُلْهُ أَصَابَهُ مِنْ غُبَارِهِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, у Довуд ибн Абу Ҳинддан, у Саид ибн Абу Хайрадан, у ал-Ҳасандан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Одамларга шундай бир замон келадики, улар рибо (судхўрлик) ейдилар. Ким уни емаса ҳам, унга унинг чанги етади,» дедилар.