Ҳайвонни қарзга олиш

Moliyaviy muomalalar kitobi · 3 ҳадис

باب اسْتِسْلاَفِ الْحَيَوَانِ وَاسْتِقْرَاضِهِ ‏‏

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَسْلَفَ مِنْ رَجُلٍ بَكْرًا فَأَتَاهُ يَتَقَاضَاهُ بَكْرَهُ فَقَالَ لِرَجُلٍ ‏"‏ انْطَلِقْ فَابْتَعْ لَهُ بَكْرًا ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا أَصَبْتُ إِلاَّ بَكْرًا رَبَاعِيًّا خِيَارًا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَعْطِهِ فَإِنَّ خَيْرَ الْمُسْلِمِينَ أَحْسَنُهُمْ قَضَاءً ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абдураҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Молик ривоят қилди, у Зайд ибн Асламдан, у Ато ибн Ясордан, у Абу Рофиъдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кишидан ёш туя қарзга олдилар. Сўнг ўша киши туясини талаб қилиб келди. У бир кишига: «Бор, унга (қайтариш учун) ёш туя сотиб ол,» дедилар. У (қайтиб) келиб: «Мен фақат яхши, тўрт ёшли (рабўий) туя топдим,» деди. У: «Уни унга бер, чунки мусулмонларнинг яхшиси қарзни энг чиройли адо этганидир,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ لِرَجُلٍ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِنٌّ مِنَ الإِبِلِ فَجَاءَ يَتَقَاضَاهُ فَقَالَ ‏"‏ أَعْطُوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَجِدُوا إِلاَّ سِنًّا فَوْقَ سِنِّهِ قَالَ ‏"‏ أَعْطُوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَوْفَيْتَنِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ خِيَارَكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Мансур хабар берди, у деди: бизга Абу Нуъайм ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Салама ибн Куҳайлдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Бир кишининг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) зиммасида маълум ёшдаги туя (ҳақи) бор эди. У (ҳақини) талаб қилиб келди. У: «Унга (қарзини) беринг,» дедилар. Улар фақат унинг туясидан каттароқ ёшдаги туяни топдилар. У: «Унга беринг,» дедилар. (Ҳақдор): «Сен менга тўлиқ адо этдинг,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, сизларнинг яхшиларингиз қарзни энг чиройли адо этадиганларингиздир,» дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ هَانِئٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ، يَقُولُ بِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَكْرًا فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ فَقَالَ ‏"‏ أَجَلْ لاَ أَقْضِيكَهَا إِلاَّ نَجِيبَةً ‏"‏ ‏.‏ فَقَضَانِي فَأَحْسَنَ قَضَائِي وَجَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ يَتَقَاضَاهُ سِنَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَعْطُوهُ سِنًّا ‏"‏ ‏.‏ فَأَعْطَوْهُ يَوْمَئِذٍ جَمَلاً فَقَالَ هَذَا خَيْرٌ مِنْ سِنِّي ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ قَضَاءً ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдураҳмон ибн Маҳдий хабар берди, у деди: бизга Муовия ибн Солиҳ ривоят қилди, у деди: Мен Саид ибн Ҳониънинг шундай деганини эшитдим: Мен Ирбод ибн Сориянинг шундай деганини эшитдим: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ёш туя сотдим, сўнг (ҳақини) талаб қилиб келдим. У: «Ҳа, мен сенга фақат сараланган туя билан адо этаман,» дедилар. Сўнг менга адо этиб, қарзимни чиройли адо этдилар. Бир бадавий ҳам ёшли туясини талаб қилиб келди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Унга (маълум) ёшдаги туя беринг,» дедилар. Ўша куни унга (катта) туя бердилар. У: «Бу менинг туямдан яхшироқ,» деди. У (Расулуллаҳ): «Сизларнинг яхшиларингиз қарзни энг чиройли адо этадиганларингиздир,» дедилар.