Озод ва қуллар ўртасида жон учун қасос

Qasoma, qisos va diyat kitobi · 2 ҳадис

باب الْقَوَدِ بَيْنَ الأَحْرَارِ وَالْمَمَالِيكِ فِي النَّفْسِ ‏‏

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَالأَشْتَرُ، إِلَى عَلِيٍّ رضى الله عنه فَقُلْنَا هَلْ عَهِدَ إِلَيْكَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا لَمْ يَعْهَدْهُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً قَالَ لاَ إِلاَّ مَا كَانَ فِي كِتَابِي هَذَا ‏.‏ فَأَخْرَجَ كِتَابًا مِنْ قِرَابِ سَيْفِهِ فَإِذَا فِيهِ ‏ "‏ الْمُؤْمِنُونَ تَكَافَأُ دِمَاؤُهُمْ وَهُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ وَيَسْعَى بِذِمَّتِهِمْ أَدْنَاهُمْ أَلاَ لاَ يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَلاَ ذُو عَهْدٍ بِعَهْدِهِ مَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا فَعَلَى نَفْسِهِ أَوْ آوَى مُحْدِثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ‏"‏ ‏.‏

Менга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, Қатодадан, у ал-Ҳасандан, у Қайс ибн Убоддан (ривоят қилдики), у деди: Мен ва ал-Аштар Али (розияллаҳу анҳу)нинг олдига бориб: «Набийюллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сенга, одамларга умумий равишда топширмаган бирор нарсани (алоҳида) топширганми?» деб сўрадик. У: «Йўқ, фақат мана шу мактубимдагидан бошқа (ҳеч нарса йўқ),» деди. Сўнг у қиличининг қинидан бир мактуб чиқарди, мана шунда унда: «Мўминларнинг қонлари (қадрда) тенгдир, улар ўзларидан бошқаларга қарши ягона қўлдирлар (бирдир). Уларнинг энг пасти (энг оддийси) ҳам (кофирга) зимма (омонлик) бера олади. Огоҳ бўлинглар, мўмин кофир эвазига ўлдирилмайди ва аҳд (зиммий) ҳам аҳди (кучда) бўлар экан (ўлдирилмайди). Ким бирор жиноят содир этса, (унинг зарари) ўз устигадир; ким жиноятчини паноҳ берса, унга Аллаҳнинг, малоикаларнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлади,» (деб ёзилган экан).

أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْقَوَارِيرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ، عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْمُؤْمِنُونَ تَكَافَأُ دِمَاؤُهُمْ وَهُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ يَسْعَى بِذِمَّتِهِمْ أَدْنَاهُمْ لاَ يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَلاَ ذُو عَهْدٍ فِي عَهْدِهِ ‏"‏ ‏.‏

Менга Абу Бакр ибн Али хабар бериб, деди: бизга ал-Қаворирий ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Абдулвоҳид ривоят қилди, у деди: бизга Умар ибн Омир ривоят қилди, Қатодадан, у Абу Ҳассондан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мўминларнинг қонлари (қадрда) тенгдир, улар ўзларидан бошқаларга қарши ягона қўлдирлар (бирдир). Уларнинг энг пасти (энг оддийси) ҳам (кофирга) зимма (омонлик) бера олади. Мўмин кофир эвазига ўлдирилмайди ва аҳд (зиммий) ҳам аҳди (кучда) бўлар экан (ўлдирилмайди),» дедилар.