Аёлларни ҳукм мажлисидан асраш

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ ‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ وَهُوَ أَفْقَهُهُمَا ‏.‏ أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَائْذَنْ لِي فِي أَنْ أَتَكَلَّمَ ‏.‏ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ فَافْتَدَيْتُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَبِجَارِيَةٍ لِي ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ إِلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا وَأَمَرَ أُنَيْسًا أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ ‏"‏ فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар бериб, деди: бизга Абдурраҳмон ибнул-Қосим хабар берди, Моликдан, у Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утбадан, у Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид ал-Жуҳанийдан (ривоят қилдики), иккалови унга хабар беришганки, икки киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га тортишиб (даъво) келтирди. Улардан бири: «Бизнинг орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил,» деди. Иккинчиси — у иккаласидан донишмандроқ эди — деди: «Ҳа, эй Расулуллаҳ, менга гапиришимга изн беринг.» У деди: «Менинг ўғлим шу (киши)нинг ҳузурида ёлланма ишчи эди. У унинг хотини билан зино қилди. Менга ўғлимга тошбўрон (жазоси) бор дейишди, шунинг учун мен юзта қўй ва ўзимнинг бир чўрим билан (ўғлимни) товон тўлаб қутқардим. Кейин мен илм аҳлидан сўрадим, улар менга ўғлимга фақат юз дарра ва бир йил сургун бор, тошбўрон эса фақат унинг хотинида деб хабар беришди.» Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, мен ораларингизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қиламан. Қўйинг ва чўринг эса сенга қайтарилади,» дедилар. Ва ўғлига юз дарра урдириб, бир йил сургун қилдилар ҳамда Унайсга (бояги) бошқа кишининг хотини ҳузурига боришни буюриб: «Агар у (зиносини) тан олса, уни тошбўрон қил,» дедилар. У (аёл) тан олди, шунда у тошбўрон қилди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، وَشِبْلٍ، قَالُوا كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلاَّ مَا قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ ‏.‏ فَقَامَ خَصْمُهُ - وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ - فَقَالَ صَدَقَ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ - وَكَأَنَّهُ أُخْبِرَ أَنَّ عَلَى ابْنِهِ الرَّجْمَ فَافْتَدَى مِنْهُ - ثُمَّ سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَمَّا الْمِائَةُ شَاةٍ وَالْخَادِمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ اغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا ‏.‏

Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Суфён ривоят қилди, Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Абу Ҳурайра, Зайд ибн Холид ва Шиблидан (ривоят қилдики), улар дедилар: биз Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурида эдик. Бир киши у зотнинг олдида ўрнидан туриб: «Аллаҳ ҳақи, сендан илтимос қиламанки, орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил,» деди. Унинг хасми — у ундан донишмандроқ эди — ўрнидан туриб: «Тўғри айтди, орамизда Аллаҳнинг Китоби билан ҳукм қил,» деди. У зот: «Гапир,» дедилар. У деди: «Менинг ўғлим шу (киши)нинг ҳузурида ёлланма ишчи эди. У унинг хотини билан зино қилди. Мен ундан юзта қўй ва бир хизматкор (чўри) билан (ўғлимни) товон тўлаб қутқардим — гўё унга ўғлига тошбўрон жазоси бор, дейилган-у, у шундан товон тўлаб қутқаргандек. — Кейин мен илм аҳлидан баъзи кишилардан сўрадим, улар менга ўғлимга юз дарра ва бир йил сургун бор деб хабар беришди.» Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, мен ораларингизда Аллаҳ азза ва жалланинг Китоби билан ҳукм қиламан. Юзта қўй ва хизматкор сенга қайтарилади, ўғлингга эса юз дарра ва бир йил сургун (бор). Эй Унайс, эртага бу (киши)нинг хотини ҳузурига бор, агар у тан олса, уни тошбўрон қил,» дедилар. У эртага унинг ҳузурига борди, у (аёл) тан олди, шунда у тошбўрон қилди.