Қозининг қасам юзасидан насиҳат қилиши

Qozilarning odobi kitobi · 1 ҳадис

باب عِظَةِ الْحَاكِمِ عَلَى الْيَمِينِ ‏‏

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ كَانَتْ جَارِيَتَانِ تَخْرُزَانِ بِالطَّائِفِ فَخَرَجَتْ إِحْدَاهُمَا وَيَدُهَا تَدْمَى فَزَعَمَتْ أَنَّ صَاحِبَتَهَا أَصَابَتْهَا وَأَنْكَرَتِ الأُخْرَى فَكَتَبْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فِي ذَلِكَ فَكَتَبَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى أَنَّ الْيَمِينَ عَلَى الْمُدَّعَى عَلَيْهِ وَلَوْ أَنَّ النَّاسَ أُعْطُوا بِدَعْوَاهُمْ لاَدَّعَى نَاسٌ أَمْوَالَ نَاسٍ وَدِمَاءَهُمْ فَادْعُهَا وَاتْلُ عَلَيْهَا هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً أُولَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ ‏}‏ حَتَّى خَتَمَ الآيَةَ فَدَعَوْتُهَا فَتَلَوْتُ عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ بِذَلِكَ فَسَرَّهُ ‏.‏

Бизга Али ибн Саид ибн Масруқ хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Абу Зоида ривоят қилди, у Нофеъ ибн Умардан, у Ибн Абу Мулайкадан (ривоят қилдики), у деди: Тоифда икки каниз тери тикишар эди. Улардан бири қўли қонаётган ҳолда чиқиб, шериги уни (жароҳатлаб) урганини даъво қилди, бошқаси эса буни инкор этди. Мен шу ҳақда Ибн Аббосга хат ёздим. У жавобан ёздики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қасам (ямин) айбланувчи (муддаъа алайҳ) зиммасидадир. Агар одамларга уларнинг шунчаки даъволари билан (ҳуқуқ) берилса, баъзи одамлар бошқаларнинг мол-мулки ва қонларига даъво қилиб қўярдилар,» деб ҳукм қилганлар. «Бас, уни (ўша канизни) чақир ва унга ушбу оятни ўқиб бер: ‹Албатта, Аллаҳнинг аҳди ва ўз қасамларини оз баҳога сотадиганлар — ана ўшалар учун охиратда ҳеч қандай насиба йўқдир...›» — оят охирига қадар (деб ёзди). Мен уни чақириб, унга (оятни) ўқиб бердим, шунда у (ҳақиқатни) эътироф этди ва бу (Ибн Аббосни) хурсанд қилди.