Уйғониб ҳўллик кўриб, эҳтиломни эсламаган киши

Tahorat kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِيمَنْ يَسْتَيْقِظُ فَيَرَى بَلَلاً وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا قَالَ ‏"‏ يَغْتَسِلُ ‏"‏ ‏.‏ وَعَنِ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدِ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلاً قَالَ ‏"‏ لاَ غُسْلَ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا ‏.‏ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتِ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَإِذَا رَأَى احْتِلاَمًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلاَ غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ

Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Холид ал-Хайёт ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Умардан — у ал-Умарийдир — у Убайдуллаҳ ибн Умардан, у Қосим ибн Муҳаммаддан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан намлик (ҳўллик) кўриб, лекин эҳтилом (туш кўришни) эсламайдиган киши ҳақида сўралди. У: «Ғусл қилади,» дедилар. Яна эҳтилом бўлганини (туш кўрганини) кўриб, лекин намлик топмайдиган киши ҳақида (сўралди). У: «Унга ғусл йўқ,» дедилар. Умму Салама (розияллаҳу анҳо): «Ё Расулаллаҳ, аёл киши шуни (эҳтиломни) кўрса, унга ғусл борми?» деди. У: «Ҳа, албатта аёллар эркакларнинг шеригидир (ўхшашидир),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадисни Абдуллаҳ ибн Умар Убайдуллаҳ ибн Умардан, намлик кўриб лекин эҳтиломни эсламайдиган киши ҳақидаги Оишанинг ҳадисини (шундай) ривоят қилган. Абдуллаҳ ибн Умарни Яҳё ибн Саид ҳадисдаги ёдлаши (ҳифзи) жиҳатидан заиф санаган. Бу Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва тобеинлардан бўлган бир неча илм аҳлининг сўзидирки, киши уйғониб намлик кўрса, ғусл қилади. Бу Суфён ас-Саврий ва Аҳмаднинг сўзидир. Тобеинлардан бўлган баъзи илм аҳли эса: «Унга ғусл фақат ўша намлик нутфа (маний) намлиги бўлсагина вожиб бўлади,» деганлар. Бу Шофеий ва Ишоқнинг сўзидир. Агар эҳтиломни (туш) кўриб, лекин намлик кўрмаса, кўпчилик илм аҳлининг наздида унга ғусл йўқ.