Маййитга ўқиладиган намозда нима дейилади

Janoza kitobi · 2 ҳадис

باب مَا يَقُولُ فِي الصَّلاَةِ عَلَى الْمَيِّتِ

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا هِقْلُ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو إِبْرَاهِيمَ الأَشْهَلِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى عَلَى الْجَنَازَةِ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ وَزَادَ فِيهِ ‏"‏ اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الإِيمَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَعَوْفِ بْنِ مَالِكٍ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَالِدِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَرَوَى هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً ‏.‏ وَرَوَى عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَحَدِيثُ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَعِكْرِمَةُ رُبَّمَا يَهِمُ فِي حَدِيثِ يَحْيَى ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ أَصَحُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا حَدِيثُ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي إِبْرَاهِيمَ الأَشْهَلِيِّ عَنْ أَبِيهِ ‏.‏ وَسَأَلْتُهُ عَنِ اسْمِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ فَلَمْ يَعْرِفْهُ ‏.‏

«Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Ҳиқл ибн Зиёд хабар берди, бизга ал-Авзоий ривоят қилди, у Яҳё ибн Абу Касирдан (ривоят қилдики), менга Абу Иброҳим ал-Ашъҳалий отасидан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жанозага (намоз) ўқиганларида: «Аллаҳумма, тиригимизни, ўлигимизни, ҳозиримизни, ғойибимизни, кичигимизни, каттамизни, эркагимизни ва аёлимизни мағфират қилгин,» дердилар.» Яҳё деди: менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашини ривоят қилди ва унга: «Аллаҳумма, биздан кимни тирилтирсанг, уни Ислом узра тирилтиргин; биздан кимни вафот эттирсанг, уни иймон узра вафот эттиргин,» (деган дуони) зиёда қилди. (Термизий) деди: бу бобда Абдурраҳмон ибн Авф, Оиша, Абу Қатода, Авф ибн Молик ва Жобирдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Иброҳимнинг отасининг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Ҳишом ад-Даставоий ва Али ибн ал-Муборак бу ҳадисни Яҳё ибн Абу Касирдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал ҳолатда ривоят қилдилар. Икрима ибн Аммор эса уни Яҳё ибн Абу Касирдан, у Абу Саламадан, у Оишадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди. Икрима ибн Амморнинг ҳадиси маҳфуз эмас; Икрима Яҳёнинг ҳадисида баъзан ваҳм (хато) қилади. Яҳё ибн Абу Касирдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Қатодадан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳам ривоят қилинган. Абу Исо (Термизий) деди: мен Муҳаммадни шундай деганини эшитдим: бу ҳақдаги ривоятларнинг энг аниқроғи Яҳё ибн Абу Касирнинг Абу Иброҳим ал-Ашъҳалийдан, унинг отасидан ривоятидир. Мен ундан Абу Иброҳимнинг исмини сўрадим, лекин у уни билмади.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي عَلَى مَيِّتٍ فَفَهِمْتُ مِنْ صَلاَتِهِ عَلَيْهِ ‏ "‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَاغْسِلْهُ بِالْبَرَدِ وَاغْسِلْهُ كَمَا يُغْسَلُ الثَّوْبُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ هَذَا الْحَدِيثُ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, у деди: бизга Муовия ибн Солиҳ ривоят қилди, у Абдурраҳмон ибн Жубайр ибн Нуфайрдан, у отасидан, у Авф ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг бир маййит устида жаноза ўқиётганларини эшитдим ва унинг устидаги намозларидан шуни англаб олдим: «Аллаҳим, уни мағфират қил, унга раҳм эт, уни қор (суви) билан юв ва кийим ювилганидек уни ювиб (тозалаб қўй).» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Муҳаммад ибн Исмоил (Бухорий) деди: бу бобда энг саҳиҳ нарса шу ҳадисдир.»