باب مَا جَاءَ فِي الْقِرَاءَةِ عَلَى الْجَنَازَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ عَلَى الْجَنَازَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أُمِّ شَرِيكٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ . إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ هُوَ أَبُو شَيْبَةَ الْوَاسِطِيُّ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ . وَالصَّحِيحُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ مِنَ السُّنَّةِ الْقِرَاءَةُ عَلَى الْجَنَازَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ .
Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Зайд ибн Ҳубоб ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Усмон ривоят қилди, у ал-Ҳакамдан, у Миқсамдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жаноза устида Фотиҳатул-Китобни ўқидилар. У деди: бу бобда Умму Шарикдан (ҳам ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Аббоснинг ҳадиси шундай ҳадиски, унинг исноди унчалик кучли эмас. Иброҳим ибн Усмон — у Абу Шайба ал-Воситийдир, мункарул-ҳадисдир. Ибн Аббосдан саҳиҳ (ривоят қилингани) унинг ўз сўзидир: «Жаноза устида Фотиҳатул-Китобни ўқиш суннатдандир.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَقَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ إِنَّهُ مِنَ السُّنَّةِ أَوْ مِنْ تَمَامِ السُّنَّةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ يَخْتَارُونَ أَنْ يُقْرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ بَعْدَ التَّكْبِيرَةِ الأُولَى . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يُقْرَأُ فِي الصَّلاَةِ عَلَى الْجَنَازَةِ إِنَّمَا هُوَ ثَنَاءٌ عَلَى اللَّهِ وَالصَّلاَةُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالدُّعَاءُ لِلْمَيِّتِ . وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَغَيْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ . وَطَلْحَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ هُوَ ابْنُ أَخِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ رَوَى عَنْهُ الزُّهْرِيُّ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Саъд ибн Иброҳимдан, у Талҳа ибн Авфдан (ривоят қилдики), Ибн Аббос бир жаноза устида намоз ўқиб, Фотиҳатул-Китобни ўқиди. Мен унга (бу ҳақда) айтдим. У: «Бу суннатдандир,» ёки «суннатнинг тўлиқлигидандир,» деди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан баъзи илм аҳли шунга амал қилади: улар биринчи такбирдан кейин Фотиҳатул-Китобнинг ўқилишини ихтиёр қиладилар. Бу Шофиий, Аҳмад ва Исъҳоқнинг сўзидир. Баъзи илм аҳли эса деди: жаноза устидаги намозда (Фотиҳа) ўқилмайди, у фақат Аллаҳга сано айтиш, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га салавот ва маййит учун дуо қилишдир. Бу Саврий ва ундан бошқа Куфа аҳлининг сўзидир. Талҳа ибн Абдуллаҳ ибн Авф — у Абдурраҳмон ибн Авфнинг жияни (акасининг ўғли)дир, ундан Зуҳрий ривоят қилган.