Жаноза учун турмасликка рухсат

Janoza kitobi · 1 ҳадис

باب الرُّخْصَةِ فِي تَرْكِ الْقِيَامِ لَهَا

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ وَاقِدٍ، وَهُوَ ابْنُ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ مَسْعُودِ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّهُ ذُكِرَ الْقِيَامُ فِي الْجَنَائِزِ حَتَّى تُوضَعَ فَقَالَ عَلِيٌّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَعَدَ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَفِيهِ رِوَايَةُ أَرْبَعَةٍ مِنَ التَّابِعِينَ بَعْضُهُمْ عَنْ بَعْضٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَهَذَا أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ ‏.‏ وَهَذَا الْحَدِيثُ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الأَوَّلِ ‏ "‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ إِنْ شَاءَ قَامَ وَإِنْ شَاءَ لَمْ يَقُمْ ‏.‏ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ رُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ قَامَ ثُمَّ قَعَدَ ‏.‏ وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى مَعْنَى قَوْلِ عَلِيٍّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنَازَةِ ثُمَّ قَعَدَ ‏.‏ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَأَى الْجَنَازَةَ قَامَ ثُمَّ تَرَكَ ذَلِكَ بَعْدُ فَكَانَ لاَ يَقُومُ إِذَا رَأَى الْجَنَازَةَ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс ибн Саъд ривоят қилди, у Яҳё ибн Саиддан, у Воқиддан — у Амр ибн Саъд ибн Муознинг ўғлидир — у Нофеъ ибн Жубайрдан, у Масъуд ибн ал-Ҳакамдан, у Али ибн Абу Толибдан (ривоят қилдики), жанозаларда у (ерга) қўйилмагунча ўриндан туриш ҳақида гап бўлганида, Али: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) турдилар, сўнгра ўтирдилар,» деди. Бу бобда Ҳасан ибн Али ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Алининг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Унда тўрт тобеиннинг бир-биридан ривоят қилгани бор. Баъзи илм аҳли олдида амал шунга (биноан)дир. Шофеий деди: бу бобда энг саҳиҳи шудир. Ва бу ҳадис аввалги «Жанозани кўрганингизда, туринглар» деган ҳадисни насх қилувчидир (бекор қилувчидир). Аҳмад деди: хоҳласа турсин, хоҳласа турмасин. У Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан туриб, сўнгра ўтиргани ривоят қилинганини далил келтирди. Ишоқ ибн Иброҳим ҳам шундай деди. Абу Исо (Термизий) деди: Алининг «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жанозада турдилар, сўнгра ўтирдилар» деган сўзининг маъноси шуки, у: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жанозани кўрганларида турар эдилар, сўнгра буни кейинроқ тарк этдилар, шунда жанозани кўрганларида турмас эдилар, демоқда.