حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَرِيضٌ فَقَالَ " أَوْصَيْتَ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " بِكَمْ " . قُلْتُ بِمَالِي كُلِّهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . قَالَ " فَمَا تَرَكْتَ لِوَلَدِكَ " . قُلْتُ هُمْ أَغْنِيَاءُ بِخَيْرٍ . قَالَ " أَوْصِ بِالْعُشْرِ " . فَمَا زِلْتُ أُنَاقِصُهُ حَتَّى قَالَ " أَوْصِ بِالثُّلُثِ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَنَحْنُ نَسْتَحِبُّ أَنْ يَنْقُصَ مِنَ الثُّلُثِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ " وَالثُّلُثُ كَبِيرٌ " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يَرَوْنَ أَنْ يُوصِيَ الرَّجُلُ بِأَكْثَرَ مِنَ الثُّلُثِ وَيَسْتَحِبُّونَ أَنْ يَنْقُصَ مِنَ الثُّلُثِ . قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ كَانُوا يَسْتَحِبُّونَ فِي الْوَصِيَّةِ الْخُمُسَ دُونَ الرُّبُعِ وَالرُّبُعَ دُونَ الثُّلُثِ وَمَنْ أَوْصَى بِالثُّلُثِ فَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا وَلاَ يَجُوزُ لَهُ إِلاَّ الثُّلُثُ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Жарир ривоят қилди, у Ато ибн Соибдан, у Абу Абдурраҳмон ас-Суламийдан, у Саъд ибн Моликдан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мен касал ётган пайтимда мени кўргани келдилар ва: «Васият қилдингми?» дедилар. Мен: «Ҳа,» дедим. У: «Қанча (мол)га?» дедилар. Мен: «Бор мол-мулкимни Аллаҳ йўлида (васият қилдим),» дедим. У: «Болаларингга нима қолдирдинг?» дедилар. Мен: «Улар яхшилик билан бой-бадавлатдирлар,» дедим. У: «Ушрини (ўндан бирини) васият қил,» дедилар. Мен у билан (улушни) камайтириб турдим, ниҳоят у: «Учдан бирини васият қил, учдан бири ҳам кўпдир,» дедилар. Абу Абдурраҳмон деди: биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг «учдан бири ҳам кўпдир» деган сўзлари сабабли (васият) учдан биридан кам бўлишини мустаҳаб деб биламиз. (Термизий) деди: бу бобда Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Саъд ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир ва ундан турли йўллар билан ривоят қилинган, ундан «учдан бири ҳам каттадир» деб ҳам ривоят қилинган. Илм аҳлининг амали шунга кўрадир: кишининг учдан биридан ортиғига васият қилишини жоиз кўрмайдилар ва учдан биридан кам қилишини мустаҳаб деб биладилар. Суфён ас-Саврий деди: улар васиятда чоракдан кам бешдан бирни, учдан биридан кам чоракни мустаҳаб деб билар эдилар. Ким учдан бирини васият қилса, (бошқасига) ҳеч нарса қолдирмаган бўлади ва унга учдан биридан бошқаси жоиз эмас.