Хотинини қатъий талоқ қўйган киши

Taloq va li'on kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي الرَّجُلِ يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ الْبَتَّةَ ‏

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي طَلَّقْتُ امْرَأَتِي الْبَتَّةَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ مَا أَرَدْتَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَاحِدَةً ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَاللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهُوَ مَا أَرَدْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ فِيهِ اضْطِرَابٌ ‏.‏ وَيُرْوَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا ‏.‏ - وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ فِي طَلاَقِ الْبَتَّةِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ جَعَلَ الْبَتَّةَ وَاحِدَةً وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ جَعَلَهَا ثَلاَثًا ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِيهِ نِيَّةُ الرَّجُلِ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ وَإِنْ نَوَى ثَلاَثًا فَثَلاَثٌ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ لَمْ تَكُنْ إِلاَّ وَاحِدَةً ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏ وَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فِي الْبَتَّةِ إِنْ كَانَ قَدْ دَخَلَ بِهَا فَهِيَ ثَلاَثُ تَطْلِيقَاتٍ ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ نَوَى وَاحِدَةً فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنْ نَوَى ثِنْتَيْنِ فَثِنْتَانِ وَإِنْ نَوَى ثَلاَثًا فَثَلاَثٌ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Қабиса ривоят қилди, Жарир ибн Ҳозимдан, у аз-Зубайр ибн Саиддан, у Абдуллаҳ ибн Язид ибн Руконадан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига келиб: «Ё Расулаллаҳ, мен хотинимни «баттата» (қатъий) талоғ қилдим,» дедим. У: «Бунинг билан нимани ният қилган эдинг?» дедилар. Мен: «Биттани,» дедим. У: «Аллаҳ (номи) биланми (қасам)?» дедилар. Мен: «Аллаҳ (номи) билан (қасам),» дедим. У: «У ҳолда у сен ният қилганингдек (битта)дир,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: биз бу ҳадисни фақат шу йўлдан биламиз. Мен Муҳаммад (ал-Бухорий)дан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у: «Унда изтироб (санаддаги номувофиқлик) бор,» деди. Икримадан, у Ибн Аббосдан: Рукона хотинини уч талоғ қилгани ҳам ривоят қилинган. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари ва бошқаларидан бўлган илм аҳли «баттата» талоғи ҳақида ихтилоф қилди. Умар ибн ал-Хаттобдан: у «баттата»ни битта (талоғ) деб ҳисоблагани ривоят қилинган; Алидан эса: у уни уч (талоғ) деб ҳисоблагани ривоят қилинган. Баъзи илм аҳли: «Бунда кишининг нияти (эътиборга олинади): агар биттани ният қилган бўлса — битта, учни ният қилган бўлса — уч, иккитани ният қилган бўлса — фақат битта бўлади,» дедилар. Бу Саврий ва Куфа аҳлининг сўзидир. Молик ибн Анас «баттата» ҳақида: «Агар унинг билан қўшилган бўлса, у уч талоғдир,» деди. Шофеий: «Агар биттани ният қилган бўлса — битта, (эр) қайтариб олишга эга бўлади; иккитани ният қилса — иккита, учни ният қилса — учтадир,» деди.