حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَرْنَاهُ أَفَكَانَ طَلاَقًا؟ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، بِمِثْلِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْخِيَارِ فَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُمَا قَالاَ إِنِ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ . وَرُوِيَ عَنْهُمَا أَنَّهُمَا قَالاَ أَيْضًا وَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ وَإِنِ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَلاَ شَىْءَ . وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ إِنِ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَوَاحِدَةٌ بَائِنَةٌ وَإِنِ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ يَمْلِكُ الرَّجْعَةَ . وَقَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ إِنِ اخْتَارَتْ زَوْجَهَا فَوَاحِدَةٌ وَإِنِ اخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَثَلاَثٌ . وَذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَى قَوْلِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَذَهَبَ إِلَى قَوْلِ عَلِيٍّ رضى الله عنه .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абдураҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, Исмоил ибн Абу Холиддан, у аш-Шаъбийдан, у Масруқдан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни (қолиш ёки ажралиш ўртасида) ихтиёрли қилдилар, биз эса у кишини ихтиёр қилдик. Бу талоғ бўлармиди? Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абдураҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, ал-Аъмашдан, у Абуд-Дуҳодан, у Масруқдан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан шунинг мислини (ривоят қилди). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Илм аҳли ихтиёр (бериш) масаласида ихтилоф қилди. Умар ва Абдуллаҳ ибн Масъуддан: «Агар (аёл) ўзини ихтиёр қилса — бу бир бўйин (қайтариб бўлмайдиган) талоғдир,» деганлари ривоят қилинган. Улардан яна: «(Бу) битта (талоғ)дир, (эр) қайтариб олишга эга; агар эрини ихтиёр қилса — ҳеч нарса (бўлмайди),» деганлари ҳам ривоят қилинган. Алидан: «Агар ўзини ихтиёр қилса — бир бойин талоғдир, агар эрини ихтиёр қилса — битта (талоғ)дир, (эр) қайтариб олишга эга,» дегани ривоят қилинган. Зайд ибн Собит: «Агар эрини ихтиёр қилса — битта, агар ўзини ихтиёр қилса — уч (талоғ)дир,» деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари ва улардан кейингилардан бўлган илм ва фиқҳ аҳлининг кўпчилиги бу бобда Умар ва Абдуллаҳнинг сўзига (амал қилди); бу Саврий ва Куфа аҳлининг сўзидир. Аҳмад ибн Ҳанбал эса Али (розияллаҳу анҳу)нинг сўзига (амал қилди).