Бир қулни икки қулга сотиб олиш

Savdo-sotiq kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي شِرَاءِ الْعَبْدِ بِالْعَبْدَيْنِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ جَاءَ عَبْدٌ فَبَايَعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْهِجْرَةِ وَلاَ يَشْعُرُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ عَبْدٌ فَجَاءَ سَيِّدُهُ يُرِيدُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ بِعْنِيهِ ‏"‏ ‏.‏ فَاشْتَرَاهُ بِعَبْدَيْنِ أَسْوَدَيْنِ ثُمَّ لَمْ يُبَايِعْ أَحَدًا بَعْدُ حَتَّى يَسْأَلَهُ أَعَبْدٌ هُوَ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لاَ بَأْسَ بِعَبْدٍ بِعَبْدَيْنِ يَدًا بِيَدٍ ‏.‏ وَاخْتَلَفُوا فِيهِ إِذَا كَانَ نَسِيئًا ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан (розияллаҳу анҳу) хабар бериб деди: Бир қул келиб, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ҳижрат устига байъат қилди, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса унинг қул эканини сезмадилар. Сўнг унинг хўжаси уни излаб келди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни менга сотгин,» дедилар ва уни икки қора қулга сотиб олдилар. Сўнгра бундан кейин (ким байъат қилса,) аввал ундан: «Сен қулмисан?» деб сўрамагунча ҳеч кимдан байъат олмадилар. У (рови) деди: Бу бобда Анасдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Жобирнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандир: қўлдан-қўлга (нақд) бир қулни икки қулга (сотиб олишда) ҳеч зиён йўқ. Лекин у насия (қарз) бўлса, бунда ихтилоф қилдилар.