Савдода ака-ука ёки она-болани ажратишнинг макруҳлиги

Savdo-sotiq kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي كَرَاهِيَةِ الْفَرْقِ بَيْنَ الأَخَوَيْنِ أَوْ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا فِي الْبَيْعِ

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُيَىُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا فَرَّقَ اللَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَحِبَّتِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Бизга Умар ибн Ҳафс аш-Шайбоний ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб хабар берди, у деди: менга Ҳуяй ибн Абдуллаҳ хабар берди, у Абу Абдурраҳмон ал-Ҳубулийдан, у Абу Айюб (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг: «Ким она билан унинг боласи орасини ажратса, қиёмат куни Аллаҳ унинг билан севганлари орасини ажратади,» деганларини эшитдим. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ وَهَبَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غُلاَمَيْنِ أَخَوَيْنِ فَبِعْتُ أَحَدَهُمَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عَلِيُّ مَا فَعَلَ غُلاَمُكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ رُدَّهُ رُدَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَقَدْ كَرِهَ بَعْض�� أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمُ التَّفْرِيقَ بَيْنَ السَّبْىِ فِي الْبَيْعِ وَيُكْرَهُ أَنْ يُفَرَّقَ بَيْنَ الْوَالِدَةِ وَوَلَدِهَا وَبَيْنَ الْوَالِدِ وَالْوَلَدِ وَبَيْنَ الإِخْوَةِ وَالأَخَوَاتِ فِي الْبَيْعِ ‏.‏ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي التَّفْرِيقِ بَيْنَ الْمُوَلَّدَاتِ الَّذِينَ وُلِدُوا فِي أَرْضِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ وَالْقَوْلُ الأَوَّلُ أَصَحُّ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ فَرَّقَ بَيْنَ وَالِدَةٍ وَوَلَدِهَا فِي الْبَيْعِ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي قَدِ اسْتَأْذَنْتُهَا بِذَلِكَ فَرَضِيَتْ ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибн Қазаъа ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий хабар берди, у Ҳаммод ибн Саламадан, у ал-Ҳажжождан, у ал-Ҳакамдан, у Маймун ибн Абу Шабибдан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга ака-ука бўлган икки ғуломни ҳадя қилдилар, мен уларнинг бирини сотиб юбордим. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Эй Али, ғуломингни нима қилдинг?» дедилар. Мен У кишига хабар бердим. У эса: «Уни қайтар, уни қайтар!» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган илм аҳлидан баъзилари сотишда асирлар (оиласи) орасини ажратишни макруҳ санаган: сотишда она билан боласи орасини, ота билан бола орасини, ака-ука ва опа-сингиллар орасини ажратиш макруҳдир. Илм аҳлидан баъзилари Ислом юртида туғилган туғилмалар орасини ажратишда рухсат беришган, бироқ биринчи сўз (қараш) асаҳҳдир. Иброҳим ан-Нахаъийдан ривоят қилинишича, у сотишда она билан боласи орасини ажратган, бу ҳақда ундан сўралганда, у: «Мен буни ундан (онадан) рухсат сўрагандим, у рози бўлган эди,» деди.