Савдода нажш макруҳлиги

Savdo-sotiq kitobi · 1 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي كَرَاهِيَةِ النَّجْشِ فِي الْبُيُوعِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ قُتَيْبَةُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ تَنَاجَشُوا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ كَرِهُوا النَّجْشَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالنَّجْشُ أَنْ يَأْتِيَ الرَّجُلُ الَّذِي يَفْصِلُ السِّلْعَةَ إِلَى صَاحِبِ السِّلْعَةِ فَيَسْتَامُ بِأَكْثَرَ مِمَّا تَسْوَى وَذَلِكَ عِنْدَمَا يَحْضُرُهُ الْمُشْتَرِي يُرِيدُ أَنْ يَغْتَرَّ الْمُشْتَرِي بِهِ وَلَيْسَ مِنْ رَأْيِهِ الشِّرَاءُ إِنَّمَا يُرِيدُ أَنْ يَخْدَعَ الْمُشْتَرِيَ بِمَا يَسْتَامُ وَهَذَا ضَرْبٌ مِنَ الْخَدِيعَةِ ‏.‏ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنْ نَجَشَ رَجُلٌ فَالنَّاجِشُ آثِمٌ فِيمَا يَصْنَعُ وَالْبَيْعُ جَائِزٌ لأَنَّ الْبَائِعَ غَيْرُ النَّاجِشِ ‏.‏

Бизга Қутайба ва Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Суфён Зуҳрийдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) айтдилар — Қутайба эса: «буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етказиб» деди — у: «Бир-бирингиз билан нажш қилманг,» дедилар. (Термизий) деди: бу бобда Ибн Умар ва Анасдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайра ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли ҳузурида шу бўйича амал қилинади; улар нажшни макруҳ санаганлар. Абу Исо (Термизий) деди: нажш шуки, мол (нарх) белгилашни биладиган бир киши мол эгасининг олдига келиб, мол арзийдиган нархидан кўпроқ нарх айтади ва буни харидор ҳузурида қилади; у харидорни шу билан алдаб қўйишни истайди, ўзининг сотиб олиш нияти эса йўқ, фақат айтган нархи билан харидорни алдамоқчи бўлади. Бу алдовнинг бир туридир. Шофиъий айтди: «Агар бир киши нажш қилса, нажш қилувчи қилган ишида гуноҳкордир, аммо савдо жоиздир, чунки сотувчи нажш қилувчидан бошқадир.»