Қози ҳақида Расулуллаҳ айтганлари

Hukmlar kitobi · 4 ҳадис

باب مَا جَاءَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقَاضِي ‏

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ بِلاَلِ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ سَأَلَ الْقَضَاءَ وُكِلَ إِلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أُجْبِرَ عَلَيْهِ يُنْزِلُ اللَّهُ عَلَيْهِ مَلَكًا فَيُسَدِّدُهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ, Исроилдан, у Абдул-Аълодан, у Билол ибн Абу Мусодан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким қозилик (ҳукм чиқариш вазифаси)ни сўраса, ўз ҳолига (Аллаҳнинг ёрдамисиз) қолдирилади. Ким унга мажбур қилинса, Аллаҳ унга бир малоикани тушириб, уни (тўғри йўлга) муваффақ қилади,» дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ، عَنْ بِلاَلِ بْنِ مِرْدَاسٍ الْفَزَارِيِّ، عَنْ خَيْثَمَةَ، وَهُوَ الْبَصْرِيُّ عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنِ ابْتَغَى الْقَضَاءَ وَسَأَلَ فِيهِ شُفَعَاءَ وُكِلَ إِلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أُكْرِهَ عَلَيْهِ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ مَلَكًا يُسَدِّدُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Ҳаммод хабар берди, Абу Авонадан, у Абдул-Аъло Саълабийдан, у Билол ибн Мирдос Фазорийдан, у Хайсама — у Басрий — дан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Ким қозиликни изласа ва у ҳақида ўзига шафоатчилар (воситачилар) сўраса, ўз ҳолига қолдирилади. Ким унга мажбур қилинса, Аллаҳ унга бир малоикани тушириб, уни (тўғри йўлга) муваффақ қилади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир ва у Исроилнинг Абдул-Аълодан (ривоят қилган) ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ وَلِيَ الْقَضَاءَ أَوْ جُعِلَ قَاضِيًا بَيْنَ النَّاسِ فَقَدْ ذُبِحَ بِغَيْرِ سِكِّينٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Наср ибн Али Жаҳзамий ривоят қилди, у деди: бизга Фузайл ибн Сулаймон ривоят қилди, Амр ибн Абу Амрдан, у Саид Мақбурийдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким қозиликни ўз зиммасига олса ёки одамлар орасида қози қилиб тайинланса, у пичоқсиз сўйилибди,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳадис бу тариқада ҳасан ғарибдир. У бу тариқадан бошқа йўл билан ҳам Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинган.