حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ الْوَاحِدِ . قَالَ رَبِيعَةُ وَأَخْبَرَنِي ابْنٌ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ وَجَدْنَا فِي كِتَابِ سَعْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسُرَّقَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ الْوَاحِدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим ад-Даврақий ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад ривоят қилди, у деди: менга Рабиа ибн Абу Абдурраҳмон ривоят қилди, у Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) битта гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) ҳукм қилдилар. Рабиа деди: менга Саъд ибн Убоданинг бир ўғли хабар бериб деди: биз Саъднинг китобида Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) ҳукм қилганларини топдик. (Термизий) деди: бу бобда Али, Жобир, Ибн Аббос ва Суррақдан (ҳам ривоятлар бор). Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайра ҳадиси — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) битта гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) ҳукм қилганлари — ҳасан ғариб ҳадисдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ва Муҳаммад ибн Абон ривоят қилди, улар деди: бизга Абдулваҳҳоб ас-Сақафий ривоят қилди, у Жаъфар ибн Муҳаммаддан, у отасидан, у Жобирдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) ҳукм қилдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ الْوَاحِدِ . قَالَ وَقَضَى بِهَا عَلِيٌّ فِيكُمْ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً . وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ وَيَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ رَأَوْا أَنَّ الْيَمِينَ مَعَ الشَّاهِدِ الْوَاحِدِ جَائِزٌ فِي الْحُقُوقِ وَالأَمْوَالِ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَقَالُوا لاَ يُقْضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ الْوَاحِدِ إِلاَّ فِي الْحُقُوقِ وَالأَمْوَالِ . وَلَمْ يَرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يُقْضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ الْوَاحِدِ .
Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Жаъфар хабар берди, у деди: бизга Жаъфар ибн Муҳаммад ривоят қилди, у отасидан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) битта гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) ҳукм қилдилар. (У) деди: Али ҳам сизларнинг ораларингизда шунга биноан ҳукм қилди. Абу Исо (Термизий) деди: бу саҳиҳроқдир. Суфён ас-Саврий ҳам шундай — Жаъфар ибн Муҳаммаддан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (суратда) ривоят қилган. Абдулазиз ибн Абу Салама ва Яҳё ибн Сулайм бу ҳадисни Жаъфар ибн Муҳаммаддан, у отасидан, у Алидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилганлар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган баъзи илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандир; улар битта гувоҳ билан бирга қасам ҳақлар ва молларда жоиз, деб кўрганлар. Бу Молик ибн Анас, аш-Шофеий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Улар: «Битта гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) фақат ҳақлар ва моллардагина ҳукм қилинади,» деганлар. Куфа аҳли ва бошқалардан бўлган баъзи илм аҳли эса битта гувоҳ билан бирга қасамга (асосланиб) ҳукм қилишни (жоиз деб) кўрмаганлар.