Қози қандай ҳукм чиқаради

Hukmlar kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي الْقَاضِي كَيْفَ يَقْضِي ‏

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ الثَّقَفِيِّ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ رِجَالٍ، مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ ‏"‏ كَيْفَ تَقْضِي ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَقْضِي بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ, Шуъбадан, у Абу Авн Сақафийдан, у Ҳорис ибн Амрдан, у Муознинг саҳобаларидан бўлган кишилардан, улар Муоз (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдиларки), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Муозни Яманга жўнатдилар ва: «Қандай ҳукм чиқарасан?» дедилар. У: «Аллаҳнинг Китобида бор нарса билан ҳукм чиқараман,» деди. У: «Агар Аллаҳнинг Китобида бўлмаса-чи?» дедилар. У: «У ҳолда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг суннати билан,» деди. У: «Агар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг суннатида ҳам бўлмаса-чи?» дедилар. У: «Ўз раъйим билан ижтиҳод қиламан,» деди. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг элчисини муваффақ қилган Аллаҳга ҳамд бўлсин,» дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرٍو ابْنُ أَخٍ، لِلْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أُنَاسٍ، مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ عَنْ مُعَاذٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ عِنْدِي بِمُتَّصِلٍ ‏.‏ وَأَبُو عَوْنٍ الثَّقَفِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ва Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Шуъба, Абу Авндан, у Муғира ибн Шуъбанинг жияни Ҳорис ибн Амрдан, у Ҳимс аҳлидан бўлган кишилардан, улар Муоз (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашини (ривоят қилдилар). Абу Исо (Термизий) деди: Биз бу ҳадисни фақат шу тариқада биламиз ва унинг исноди менинг назаримда муттасил (узлуксиз) эмас. Абу Авн Сақафийнинг исми Муҳаммад ибн Убайдуллаҳдир.