حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَشِبَّ وَعَنِ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَذَكَرَ بَعْضُهُمْ " وَعَنِ الْغُلاَمِ حَتَّى يَحْتَلِمَ " . وَلاَ نَعْرِفُ لِلْحَسَنِ سَمَاعًا عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ . وَرَوَاهُ الأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . قَالَ أَبُو عِيسَى قَدْ كَانَ الْحَسَنُ فِي زَمَانِ عَلِيٍّ وَقَدْ أَدْرَكَهُ وَلَكِنَّا لاَ نَعْرِفُ لَهُ سَمَاعًا مِنْهُ وَأَبُو ظَبْيَانَ اسْمُهُ حُصَيْنُ بْنُ جُنْدَبٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ал-Қутаъий ал-Басрий ривоят қилди, у деди: бизга Бишр ибн Умар ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, Қатодадан, у ал-Ҳасан ал-Басрийдан, у Алийдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уч (тоифа)дан қалам кўтарилган: уйғонгунча ухлаётгандан, вояга етгунча боладан ва ақли жойига келгунча ақли ноқисдан,» дедилар. (Абу Исо) деди: бу бобда Оишадан ҳам (ривоят бор). Абу Исо (Термизий) деди: Алийнинг ҳадиси бу йўл билан ҳасан ғарибдир ва у Алийдан, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бир неча йўл билан ривоят қилинган. Уларнинг баъзилари: «Ва вояга етгунча ўғил боладан,» деб зикр қилган. Биз ал-Ҳасаннинг Алий ибн Абу Толибдан (бевосита) эшитганини билмаймиз. Бу ҳадис Ато ибн ас-Соибдан, у Абу Забёндан, у Алий ибн Абу Толибдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу ҳадисга ўхшаш ривоят қилинган. Ал-Аъмаш эса уни Абу Забёндан, у ибн Аббосдан, у Алийдан мавқуф (саҳобага тўхтаган) ҳолда ривоят қилган ва уни (Набийга) кўтармаган. Илм аҳли наздида амал шу ҳадис устидадир. Абу Исо (Термизий) деди: ал-Ҳасан Алийнинг замонида бўлган ва унга етишган, лекин биз унинг ундан (бевосита) эшитганини билмаймиз. Абу Забённинг исми Ҳусайн ибн Жундабдир.