حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ فِي الرَّابِعَةِ فَاقْتُلُوهُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالشَّرِيدِ وَشُرَحْبِيلَ بْنِ أَوْسٍ وَجَرِيرٍ وَأَبِي الرَّمَدِ الْبَلَوِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُعَاوِيَةَ هَكَذَا رَوَى الثَّوْرِيُّ أَيْضًا عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَرَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ وَمَعْمَرٌ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَإِنَّمَا كَانَ هَذَا فِي أَوَّلِ الأَمْرِ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدُ هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ عَادَ فِي الرَّابِعَةِ فَاقْتُلُوهُ " . قَالَ ثُمَّ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الرَّابِعَةِ فَضَرَبَهُ وَلَمْ يَقْتُلْهُ . وَكَذَلِكَ رَوَى الزُّهْرِيُّ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا . قَالَ فَرُفِعَ الْقَتْلُ وَكَانَتْ رُخْصَةً . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ نَعْلَمُ بَيْنَهُمُ اخْتِلاَفًا فِي ذَلِكَ فِي الْقَدِيمِ وَالْحَدِيثِ وَمِمَّا يُقَوِّي هَذَا مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَوْجُهٍ كَثِيرَةٍ أَنَّهُ قَالَ " لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ " .
Бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Абу Бакр ибн Айёш, Осим ибн Баҳдаладан, у Абу Солиҳдан, у Муовиядан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким хамр ичса, уни дарра уринглар. Агар тўртинчи марта қайтарса, уни ўлдиринглар,» дедилар. У деди: Бу бобда Абу Ҳурайра, аш-Шарид, Шураҳбил ибн Авс, Жарир, Абур-Рамад ал-Балавий ва Абдуллаҳ ибн Амрлардан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Муовиянинг ҳадисини ас-Саврий ҳам шундай Осимдан, у Абу Солиҳдан, у Муовиядан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди. Ибн Журайж ва Маъмар эса Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилишди. (Термизий) деди: Мен Муҳаммаднинг (Бухорийнинг) шундай деганини эшитдим: «Бу борадаги Абу Солиҳнинг Муовиядан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилган) ҳадиси, Абу Солиҳнинг Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилган) ҳадисидан кўпроқ саҳиҳдир.» Бу (ўлдириш ҳукми) фақат ишнинг бошида бўлган, сўнг кейин насх қилинган (бекор қилинган). Муҳаммад ибн Ишоқ Муҳаммад ибн ал-Мункадирдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шундай ривоят қилди: у зот: «Ким хамр ичса, уни дарра уринглар. Агар тўртинчи марта қайтарса, уни ўлдиринглар,» дедилар. У деди: Сўнг шундан кейин Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига тўртинчи марта хамр ичган бир киши келтирилди, у зот уни урдилар, лекин ўлдирмадилар. Аз-Зуҳрий ҳам Қабиса ибн Зуъайбдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш ривоят қилди. У деди: Ўлдириш (ҳукми) кўтарилди ва у бир рухсат (енгиллик) эди. Бу ҳадисга умуман барча илм аҳли амал қилади; бу борада эски ва янги (авлод) ўртасида ихтилоф билмаймиз. Буни қувватлайдиган нарса Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан кўп йўллар билан ривоят қилинган: у зот: «Ла илаҳа иллаллаҳ ва мен Аллаҳнинг Расули эканимга гувоҳлик берган мусулмон кишининг қони фақат уч (иш)дан бири билан ҳалол бўлади: жонга жон, турмуш кўрган зинокор ва динини тарк этган (киши),» дедилар.